Archiwum

Sesja poświęcona ks. biskupowi Tadeuszowi Szurmanowi (1954-2014)


17 października 2024 r. w Bibliotece Śląskiej w Katowicach odbyła się sesja poświęcona pamięci ks. bp. Tadeusza Szurmana (1954-2014), proboszcza parafii w Katowicach, od 2002 r. aż do śmierci biskupa Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, duchownego, który pełnił również wiele innych funkcji w swoim Kościele. Wydarzenie zorganizowano dla uczczenia 10. rocznicy Jego śmierci. Był również przyjacielem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego – na jego zaproszenie na katowickiej plebani siedzibę znalazł Zarząd Główny PTEw.

Ks. bp Tadeusz Szurman (1954-2014)

Sesja „Sześć spojrzeń na osobę ks. bp. Tadeusza Szurmana” odbyła się w ramach cyklu Akademia Ekumeniczna w Katowicach, której inicjatorem i organizatorem jest ks. dr Adam Palion, duchowny Kościoła rzymskokatolickiego, delegat arcybiskupa ds. ekumenizmu w swoim Kościele oraz sekretarz Komisji ds. Ekumenizmu i Dialogu Międzyreligijnego.

W sześciu wystąpieniach prelegenci zaprezentowali zmarłego Duchownego jako inicjatora i organizatora działalności wydawniczej, twórcę diecezjalnej nagrody „Śląski Szmaragd”, mecenasa życia muzycznego w swojej wspólnocie, człowieka Kościoła niezwykle oddanego posłudze, duchownego otwartego na relacje i kontakty ekumeniczne. Przypomniana została także poezja Biskupa Szurmana, która pozostała po nim w trzech wydanych tomikach poetyckich (Malowane niezdarnie, 2004; Świeże powietrze, 2005; Z więzienia wolności, 2010). Wydarzeniu przewodniczył jego inicjator i organizator – ks. dr Adam Palion.

Czytaj dalej »

40-lecie działalności Oddziału PTEw Jaworzu


W niedzielę 13 października 2024 r. jaworzański oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego świętował 40 lat swojej działalności.


Z tej okazji odbyło się dziękczynne nabożeństwo w jaworzańskim kościele. W nabożeństwie uczestniczyli zaproszeni goście z Zarządu Głównego PTEw: prezes Towarzystwa dr Michał Jadwiszczok, sekretarz dr Zbigniew Gruszka i skarbnik Halina Czauderna. W uroczystości uczestniczyły delegacje z oddziałów PTEw z Bielska, Ustronia i Cieszyna.

W czasie nabożeństwa członkowie PTEw w Jaworzu Maria Miarka i Józef Król zostali uhonorowani przez Zarząd Główny PTEw tytułami „Honorowych Członków PTEw”. Natomiast Zarząd Oddziału PTEw w Jaworzu uhonorował okolicznościowymi dyplomami pięć osób, które są członkami Oddziału w Jaworzu od 40 lat. Dyplomami zostali uhonorowani: Maria Miarka, Józef Król, Roman Rucki, Ryszard Klima, oraz pośmiertnie Marceli Wiśniewski (jego pogrzeb odbył się w poniedziałek 8 października).

Czytaj dalej »

Wrzesień 2024 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw: o Pawle Stalmachu

Paweł Stalmach (1824-1891)


Na spotkaniu jaworzańskiego oddziału PTEw 2 września 2024 r., temat „Paweł Stalmach – przywódca ruchu narodowego na Śląsku Cieszyńskim w 200. rocznicę urodzin” przedstawił Stefan Król z Cieszyna.

Stefan Król - prelegent

Paweł Stalmach był polskim działaczem społecznym i narodowym, dziennikarzem oraz publicystą działającym na Śląsku Cieszyńskim. Urodził się 13 sierpnia 1824 r. w Bażanowicach koło Cieszyna jako syn niższego urzędnika arcyksiążęcego Jana oraz Zuzanny z domu Cichy. Ukończył ewangelicką szkołę powszechną i gimnazjum ewangelickie w Cieszynie, gdzie w 1842 r. wraz z kolegami jeszcze jako uczeń gimnazjum założył Stowarzyszenie Uczących się Języka Polskiego. W 1843 r. podjął naukę w ewangelickim liceum w Bratysławie, gdzie spotkał wybitnego działacza słowackiego odrodzenia narodowego Ludowita Stura, pod wpływem którego ugruntowało się u niego poczucie polskiej tożsamości narodowej. Następnie podjął studia teologiczne w Wiedniu, gdzie poznał wielu Polaków z Galicji.

Czytaj dalej »

Pomoc dla powodzian: Poznań

Młodzież pakuje dary


12-16 września 2024 r. nad południowo-zachodnimi województwami Polski przeszły potężne ulewy, przynosząc w niektórych miejscach opady na poziomie przewidywanym w normalnych warunkach dla kilku miesięcy, a nawet roku. W następstwie wiele miejscowości zostało poważnie zalanych, a tysiące ludzi straciło często dobytek całego życia. W odpowiedzi wielu Polaków postanowiło wesprzeć powodzian i rozpoczęło zbiórki potrzebnych produktów.

Do tego oddolnego ruchu postanowiły przyłączyć się społeczności XV Liceum Ogólnokształcącego im. prof. Wiktora Degi oraz żłobek Krecik w Poznaniu wraz z miejscowym Oddziałem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. W trakcie kilku dni zbiórki udało się zapełnić chemią domową ponad 20 kartonów, a ponadto zgromadzić środki pozwalające na zakup trzech agregatów prądotwórczych. Agregaty są niezwykle potrzebne na zalanych obszarach, gdzie często brakuje energii elektrycznej. Rodzice dzieci ze żłobka Krecik dostarczyli wiele różnych ubranek dla najmłodszych.

Czytaj dalej »

Ks. Otton Krenz – duszpasterz młodzieży i pionier ruchu ekumenicznego w Polsce

Ks. Otton Krenz (1890-1962)


Warszawski oddział PTEw 16 września wznowił działalność po dwumiesięcznej przerwie wakacyjnej.  Na tym spotkaniu prof. dr hab. Karol Karski przedstawił działalność ks. Ottona Krenza jako duszpasterza młodzieży i pioniera ruchu ekumenicznego w Polsce.

Z Konfirmantami młodzieży parafii Świętej Trójcy w Warszawie w sali konfirmacyjnej domu parafialnego (obecnie budynek nie istnieje) (1937)

Ks. Otton Krenz urodził się 3 stycznia 1890 r. w Zduńskiej Woli, studia teologiczne ukończył w Dorpacie, po ordynacji i wikariacie w parafii ewangelickiej świętej Trójcy w Łodzi administrował parafie w Grodźcu i Zagórowie, a po pierwszej wojnie światowej został proboszczem parafii ewangelickiej w Nieszawie. Oprócz pracy duszpasterskiej angażował się w organizację szkolnictwa na terenach swojej działalności. W 1930 r. został powołany na stanowisko prefekta w parafii ewangelicko-augsburskiej świętej Trójcy w Warszawie.

Czytaj dalej »

Sierpień 2024 roku w jaworzańskim PTEw: spotkanie z ks. Janem Badurą oraz wycieczka do Ciechocinka, Inowrocławia i Torunia

Ks. Jan Badura - prelegent


Na kolejnym spotkaniu PTEw w Jaworzu 5 sierpnia br. temat „Ewangelicy w Toruniu – wybrane zagadnienia” przedstawił ks. Jan Badura z Kozakowic. Temat spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem, gdyż związany był z naszą najbliższą wycieczką. Prelegent przedstawił Toruń w perspektywie historycznej. Toruń jest jednym z najstarszych miast Polski, w czasach Rzeczypospolitej Obojga narodów i był jednym z najbogatszych, a zarazem największych miast Królestwa Polskiego.

Toruń szybko uległ wpływom protestanckim. Luteranie zjawili się w Toruniu krótko po wygłoszeniu przez Marcina Lutra swoich tez. Oficjalnie miasto przyjęło Wyznanie Augsburskie na mocy przywileju króla Zygmunta II Augusta, a pierwsze publiczne nabożeństwo ewangelickie odbyło się 25 marca 1557 r. W 1568 r. powstaje Ewangelickie Gimnazjum Akademickie, które w 1594 r. z inicjatywy burmistrza Henryka Strobanda (1548-1609) podniesione zostaje do rangi uczelni półwyższej. Wyróżniało się wysokim poziomem nauczania, nowatorstwem poglądów oraz wykształciło wielu wybitnych absolwentów.

Czytaj dalej »

Lipiec 2024 w jaworzańskim PTEw: relacja z podróży po Stanach Zjednoczonych

Ks. Tomasz Bujok - prelegent


Gościem spotkania 1 lipca 2024 r. był zapalony podróżnik, ks. Tomasz Bujok z Drogomyśla-Pruchnej, który przedstawił relację ze swojej kolejnej podróży. Tym razem była to wycieczka po północno-wschodnich stanach USA. Przy pomocy prezentacji multimedialnej przedstawiał i omawiał zdjęcia zwiedzanych miejscowości.

Prelegent opowieść swoją rozpoczął od Florydy. Jest to jedno z najpiękniejszych miejsc w Stanach Zjednoczonych. Floryda słynie z pięknych plaż, egzotycznej przyrody i uroczych miasteczek. Znajdują się tam najlepsze parki rozrywki, np. park Walt Disney World w Orlando. Ponadto na przylądku Canaveral jest Centrum Kosmiczne Johna F. Kennedyˡego, gdzie znajdują się wciąż działające wyrzutnie rakiet wystrzeliwujące na orbitę satelity oraz statki załogowe lub bezzałogowe.

Czytaj dalej »

Walne Zebranie Delegatów PTEw odbyło się w Ustroniu
(15 czerwca 2024 r.)


Kolejne doroczne Walne Zebranie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego odbyło się w sobotę 15 czerwca 2024 r. w Ustroniu na Śląsku Cieszyńskim. Podczas Zebrania przedstawiono działalność poszczególnych Oddziałów PTEw w minionym roku, a także dokonania Zarządu Głównego.

Mówiono o rozstrzygnięciach konkurs fotograficznego „Ewangelicyzm w obiektywie”, który ogłoszono w listopadzie 2023 r., a termin nadsyłania prac w dwóch kategoriach: „Obiekt” i „Człowiek” minął z końcem kwietnia 2024 r. Zarząd Główny otrzymał właśnie protokół Jury konkursu z podaniem nazwisk zwycięzców konkursu oraz wyróżnionych uczestników. Walne Zebranie wyraża serdeczne podziękowania członkom Jury za wielką pracę przez nich wykonaną na skutek dużej liczby nadesłanych prac: Katarzynie Fijałkowskiej-Boss (przewodnicząca), Sławomirowi Grzankowi i Romualdowi Długoszowi! Listę nagrodzonych prac opublikujemy w ciągu najbliższych dni. Pokłosiem konkursu będzie zorganizowanie objazdowej wystawy nagrodzonych i wyróżnionych prac, a następnie warsztatów fotograficznych dla laureatów.

Prezydium Zebrania

Wspomniano o udziale w konferencji zorganizowanej przez stowarzyszenie HEREDITAS w Bystrzycy na Zaolziu (w Czechach), w której wzięli udział członkowie Zarządu Głównego. Rozmawiano także o pracach redakcyjnych i trudnościach związanych z wydawaniem czasopisma „Słowo i Myśl”.

Delegaci przyznali godność Honorowych Członków PTEw dwojgu bardzo zasłużonych działaczy z Jaworza, współzałożycieli tamtejszego Oddziału, którzy przez wiele lat byli bardzo aktywni w działalności PTEw również na szczeblu ogólnopolskim:

  • Józef Król – wieloletni członek Zarządu Głównego i prezes PTEw,
  • Maria Miarka – wieloletnia sekretarz i skarbnik Zarządu Głównego.

Czytaj dalej »

Przez Patagonię: Cieszyn, 20 czerwca


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Przez Patagonię”. Prelekcję przedstawi Janina Hławiczka.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 20 czerwca 2024 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

Czerwiec 2024 r. w jaworzańskim PTEw: o Janie Śliwce

Marcin Gabryś - prelegent


Na spotkaniu 3 czerwca 2024 r. temat „150. rocznica śmierci Jana Śliwki, autora pierwszych podręczników polskich na Śląsku Cieszyńskim” przedstawił Marcin Gabryś, historyk oraz kustosz Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie. Zajmuje się on archiwum parafialnym i biblioteką Tschammera w kościele Jezusowym w Cieszynie.

Jan Śliwka był jednym z czołowych polskich działaczy na Śląsku Cieszyńskim. Urodził się 5 lutego 1823 r. w Ustroniu w rodzinie Jerzego i Anny z domu Kotkowskich. Był synem komornika i sługi kościelnego, którego nie było stać na kształcenie swoich dzieci. Możliwość nauki w ewangelickim gimnazjum w Cieszynie zawdzięczał pomocy swego proboszcza, księdza Karola Koczego, który jako nadzorca ustrońskiej szkoły wiedział o wybitnych zdolnościach chłopca i polecił go opiece ks. pastora Gustawa Henryka Kłapsi, proboszcza i zwierzchnika szkoły na Wyższej Bramie. Ks. Kłapsia w zamian za usługi służebne, zapewnił chłopcu dach nad głową oraz środki na elementarne potrzeby. Naukę w drugiej klasie gimnazjum Jan Śliwka rozpoczął w 1839 r. jako szesnastoletni chłopak.

Czytaj dalej »

20. rocznica śmierci prof. Jana Szczepańskiego


Polskie Towarzystwo Ewangelickie Oddział Ustroń oraz Towarzystwo Miłośników Ustronia wspominało w 20. rocznicę śmierci prof. Jana Szczepańskiego – wybitnego mieszkańca Miasta Ustroń. Przed spotkaniem rodzina Profesora, Uniwersytet Trzeciego Wieku z Ustronia oraz prezes naszego Oddziału złożyli kwiaty pod pomnikiem oraz na grobie zasłużonego. Wspomnieniami o prof. Janie Szczepańskim podzielili się Anna Gluza, Danuta Koenig i prof. Daniel Kadłubiec. Prezentację multimedialną z działalności i życia Profesora przygotowała Bożena Kubień. W czasie spotkania odbył się koncert pianisty Tymoteusza Tomali.

Maj 2024 r. w jaworzańskim PTEw: spotkanie z dr. Kuzio-Podruckim i wycieczka na Górny Śląsk

Dr Arkadiusz Kuzio-Podrucki - prelegent


Gościem spotkania 6 maja 2024 r. był dr Arkadiusz Kuzio-Podrucki, polsko-śląski historyk, badacz dziejów rodów śląskiej arystokracji i szlachty oraz autor publikacji monografii tych rodów, pracujący w Instytucie Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej w Katowicach.

Prelegent przy pomocy prezentacji multimedialnej przedstawił temat „Panowie pszczyńskich dóbr i ich sąsiedzi”. Na podstawie prezentowanych tablic genealogicznych takich rodów jak Hochbergowie, Schaffgotschowie, Tiele-Wincklerowie, Henckelowie przedstawiał historię tych rodzin uzupełniając ją różnymi ciekawostkami i anegdotami. Historia tych rodów związana jest nierozerwalnie z takimi miastami jak Pszczyna, Katowice, Miechowice, Mysłowice, Moszna czy Bytom. Prelegent wspomniał również o Mauzoleum Dynastii Piastów Śląskich w Legnicy, o kościele parafialnym w Levoczy oraz o zamku Książ i dynastii Anhaltów.
Czytaj dalej »