Archiwum

Zmarł ks. radca Ryszard Janik – honorowy członek PTEw

Śp. ks. radca Ryszard Janik (1930-2018)

W Jaworzu 27 listopada 2018 r. zmarł ks. radca Ryszard Janik (1930-2018) – teolog i kaznodzieja, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zmarły w wieku 88 lat duchowny ewangelicki był emerytowanym proboszczem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworzu, wieloletnim radcą Konsystorza Kościoła oraz prezesem Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa.

Ks. Ryszard Janik urodził się 7 stycznia 1930 r. w Cieszynie. Tam ukończył Liceum Administracyjno-Handlowe, a w 1951 r. podjął studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, przekształconym wkrótce na Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie. Studia ukończył w 1956 r. Został ordynowany 8 kwietnia 1956 r. w kościele ewangelickim w Jaworzu przez ks. bp. Karola Kotulę i skierowany jako wikariusz do parafii w Olsztynie na Mazurach, a w grudniu tego samego roku został przeniesiony do Jaworza, gdzie był wikariuszem u boku ks. Jana Lasoty. Po przejściu ks. Lasoty w stan spoczynku, w 1960 r. został wybrany proboszczem parafii w Jaworzu, pozostając na tym stanowisku nieprzerwanie do 1995 r., gdy przeszedł na emeryturę.

Czytaj dalej »

Spotkanie ekumeniczne: Jaworze, 3 grudnia


Polskie Towarzystwo Ewangelickie Oddział w Jaworzu zaprasza na spotkanie ekumeniczne w dniu 3 grudnia br. Temat pt. „Powstanie i działalność Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego” przedstawi Stefan Król z Cieszyna.

W spotkaniu udział wezmą członkowie Akcji Katolickiej, proboszczowie obu parafii, wójt i członkowie Rady Gminy Jaworze. Spotkanie odbędzie się o godz. 18. w sali domu gminnego Pod Harendą.

Listopad 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

 

5 listopada 2018 r. dr Łukasz Barański w jaworzańskim Oddziale PTEw przedstawił kolejny temat związany z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Tym razem brzmiał on „Stulecie połączenia senioratu Śląska Cieszyńskiego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego z konsystorzem w Warszawie”.

Prelegent przy pomocy prezentacji multimedialnej pokazywał i omawiał najważniejsze dokumenty związane z tym wydarzeniem:

Październik 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

1 października 2018 r. temat „Ewangelicy w walce o niepodległość Polski” przedstawił dr Łukasz Barański z Goleszowa.

Rok 2018 to rok jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów. Ewangelicy wnieśli olbrzymi wkład w proces odzyskania niepodległości. Walczyli o niepodległość kraju, a następnie angażowali się w jego rozwój. Największe zaangażowanie widać było na Śląsku Cieszyńskim oraz w Warszawie, gdzie znaczącą rolę odegrał ks. Juliusz Bursche.

Prelegent podzielił wykład na dwie płaszczyzny: Śląsk Cieszyński oraz Królestwo Polskie w zaborze rosyjskim. Na Śląsku Cieszyńskim wydarzenia 1918 r. były ukoronowaniem rozwijającego się od połowy XIX w. ruchu narodowego, w którym ogromną rolę odegrali ewangelicy, m.in. Paweł Stalmach, ks. Franciszek Michejda, Jan i Olga Stonawscy, Jan Raszka, Ignacy Boerner. Ewangelicy służyli również w Legionie Śląskim, a najwybitniejszym ich przedstawicielem był Jan Łysek, nauczyciel pochodzący z Jaworzynki.

Czytaj dalej »

Sierpień i wrzesień 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Leopold Kłoda - prezes Oddziału

W sierpniu i wrześniu 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw oprócz tradycyjnych spotkań w pierwsze poniedziałki miesiąca, odbyła się dodatkowo druga w tym roku wycieczka, tym razem do Ostrawy w Republice Czeskiej. Była to wycieczka dla seniorów i wnuków na zakończenie wakacji.

Na spotkaniu 6 sierpnia 2018 r. temat „Wiślańscy sportowcy i olimpijczycy w 100-leciu niepodległości” przedstawił nasz gość, Jerzy Kufa z Wisły. Jest on wielkim miłośnikiem wiślańskiej historii oraz pasjonatem kultury Wisły. Pochodzi z Zaolzia, lecz w Wiśle mieszka już od 71 lat.

Czytaj dalej »

Lipiec 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Red. Wiesław Głowacz - prelegent

Na spotkaniu 9 lipca 2018 r. odbyła się projekcja filmu „Ks. bp Juliusz Bursche – postać i dzieło”. Słowo wstępne przedstawił gość i reżyser filmu, red. Wiesław Głowacz z Katowic. Jest on reżyserem i scenarzystą, autorem wielu cykli programowych emitowanych w telewizji. Integralną część jego dorobku twórczego stanowią filmy dokumentalne przedstawiające śląskich ewangelików.

Ks. bp Juliusz Bursche (1862-1942)

Ks. biskup Juliusz Bursche – polski duchowny ewangelicki, doktor teologii, działacz niepodległościowy, w latach 1905-1937 superintendent generalny Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim, potem w rzeczpospolitej Polskiej, a następnie wybrany na pierwszego biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Urodził się 19 września 1862 r. w Kaliszu. Był on jedną z najwybitniejszych postaci Kościoła w Polsce. Teolog i działacz narodowy, do końca życia był gorącym bojownikiem o polskie oblicze Kościoła luterańskiego. Był również założycielem i wydawcą pism „Zwiastun Ewangelicki” i „Gazeta Mazurska”. We wrześniu 1939 r. mimo możliwości opuszczenia kraju, nie skorzystał z wyjazdu i pozostał z wiernymi. W październiku 1939 roku został aresztowany w kościele w Lublinie, a następnie umieszczony w obozie w Sachsenhausen. Wielokrotnie torturowany w czasie przesłuchań, zmarł 20 lutego 1942 r. w szpitalu więziennym w Moabit w Berlinie. Na cmentarzu ewangelickim w Warszawie znajduje się jego symboliczny grób.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2018 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Spotkanie 4 czerwca 2018 r. było spotkaniem wyjazdowym. Na zaproszenie ks. dr. Piotra Szarka udaliśmy się do Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Starym Bielsku, gdzie czekał na nas ks. Piotr Szarek oraz kurator Parafii, Krzysztof Tyrna wraz z małżonką. Okazją do spotkania była okrągła rocznica 200 lat kościoła i parafii w Starym Bielsku. Najpierw w Kościele św. Jana Chrzciciela, a później w sali parafialnej, ksiądz przedstawił nam zarys historii parafii i kościoła. Z prelekcji dowiedzieliśmy się o wielu ciekawych, codziennych wydarzeniach z życia parafii od najstarszych czasów po dzień dzisiejszy. Historia Starego Bielska sięga Średniowiecza i związana jest z tzw. grodziskiem, osadą powstałą przypuszczalnie pod koniec XII wieku. Kościół ewangelicki wybudowany został na zasypanej części fosy grodziska słowiańskiego, co pozwala wnioskować, że już w XIII w. wiara w Jezusa Chrystusa mocno się tu zakorzeniła. W związku z tym również ulica, przy której stoi kościół nosi nazwę Pod Grodziskiem.

Czytaj dalej »

Maj 2018 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Maj 2018 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw był niezwykle obfity w bardzo interesujące wydarzenia. Oprócz comiesięcznego spotkania odbyła się również pierwsza w tym roku, dwudniowa wycieczka do Łodzi i Pabianic.

Leopold Kłoda - prelegent

Na spotkaniu 7 maja 2018 r. prelekcję „Wojna 30 letnia 1618-1648. Jej skutki dla protestantyzmu w Europie i dla Śląska Cieszyńskiego” przedstawił prezes Oddziału, Leopold Kłoda.

Mija 400 lat od wybuchu i 370 lat od zakończenia wojny 30-letniej, nazywanej ostatnią wojną religijną Europy. Mimo poważnych skutków gospodarczych i politycznych miała ona znaczący wpływ na możliwość rozwijania się w Europie wyznań protestanckich, luterańskiego i helweckiego. Trochę dziwi więc fakt braku audycji i artykułów na ten temat w środkach masowego przekazu jak i w naszej ewangelickiej prasie.

Czytaj dalej »

Kwiecień 2018 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Józef Szymeczek - prelegent

Na spotkaniu 4 kwietnia 2018 roku temat „Początek wojny 30-letniej 1618 r. Losy braci czeskich” przedstawił dr Józef Szymeczek, polski historyk i działacz społeczny na Zaolziu, pracownik Uniwersytetu w Ostrawie.

Wojna trzydziestoletnia to konflikt zbrojny, jaki miał miejsce w latach 1618-1648, w którym wzięła udział duża grupa ówczesnych państw europejskich, zarówna katolickich jak i protestanckich. Mimo, że wojna spowodowana była przyczynami natury religijnej, jednym z powodów jej długotrwałości stało się dążenie mocarstw europejskich (nie tylko protestanckich) do osłabienia potęgi Habsburgów.

Wojnę trzydziestoletnią dzieli się na cztery okresy: czeski, duński, szwedzki i francuski. Okres czeski (1618-1623) rozpoczął się od tzw. defenestracji praskiej, jaka miała miejsce 23 maja 1618 r. Grupa protestanckiej szlachty czeskiej (której wyznanie było zagrożone) wyrzuciła przez okno na zamku w Pradze na Hradczanach dwóch namiestników cesarza Macieja. Wydarzenie to dało początek powstaniu w Czechach, a tym samym stało się preludium do wojny trzydziestoletniej. Militarnego poparcia Czechom udzielił Siedmiogród oraz księstwa śląskie.

Czytaj dalej »

Marzec 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

9 marca 2018 r. temat „Zapomniane skarby ziemi cieszyńskiej – luterańska muzyka dawnych wieków” przedstawił dr Zenon Mojżysz, pracownik Wydziału Artystycznego Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie. Prelegent z wykształcenia jest muzykiem (gra na skrzypcach) i muzykologiem – badaczem muzyki. Przedmiotem jego badań jest muzyka renesansowa i barokowa, a szczególnie pasjonuje się muzyką protestancką XVI-XVIII wieku.

Czytaj dalej »

Luty 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

Na spotkaniu 5 lutego 2018 r., temat „450 lat od wydania Porządku Kościelnego księcia cieszyńskiego Wacława III Adama” przedstawił dr Łukasz Barański.

Wacław III Adam był synem księcia cieszyńskiego Wacława II oraz Anny Hohenzollern. Urodził się w grudniu 1524 r., a zmarł 4 listopada 1579 r. Młody książę spędzał dużo czasu na dworze królewskim w Wiedniu, gdzie zdobył wykształcenie. Pomimo tego pod wpływem otoczenia z rodzinnego Cieszyna, Wacław III Adam przyjął wiarę ewangelicką, w której wytrwał do końca życia. W 1568 r. wydał tzw. Porządek Kościelny, regulujący życie kościelne w parafiach Księstwa Cieszyńskiego według zasad Kościoła luterańskiego. Wydany on był w języku czeskim i regulował reformację (naprawę) religii i nabożeństwa w następujących obszarach:

Czytaj dalej »

Styczeń 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

8 stycznia 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się zebranie sprawozdawcze, podsumowujące działalność w 2017 roku.

Emilia Obracaj przedstawia sprawozdanie Komisji Rewizyjnej

Leopold Kłoda - prezes Oddziału
 

Zebranie odbywało się według ustalonego porządku: sprawozdanie z działalności w 2017 roku złożył prezes Leopold Kłoda, sprawozdanie finansowe przedstawił skarbnik Józef Król, sprawozdanie komisji rewizyjnej Emilia Obracaj, protokół z poprzedniego zebrania sprawozdawczego przeczytała sekretarz Danuta Kubala, a Mariusz Fender przedstawił prezentację multimedialną „Jak minął 2017 rok w jaworzańskim Oddziale PTEw”.

Czytaj dalej »