Archiwum

Grób lekarza dr. Jana Władysława Kubisza zostanie oznaczony plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”: Cieszyn, 31 lipca

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego otrzymał na ręce prezesa i wiceprezesa poniższe zaproszenie, które zostało wystosowane przez naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, działającego przy Instytucie Pamięci Narodowej, Oddział w Katowicach:

(…) zwracam się z uprzejmym zaproszeniem do udziału w uroczystości oznaczenia plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” mogiły dr. Jana Władysława Kubisza – znakomitego cieszyńskiego medyka, dyrektora Szpitala Sląskiego, prawego człowieka, lekarza wojskowego oraz walczącej Warszawy. Wydarzenie, wpisujące się w 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, odbędzie się 31 lipca o godz. 11.00 na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie przy ul. Bielskiej (sektor I, rząd I, nr 91). Na program uroczystości złożą się przemówienia okolicznościowe, prezentacja sylwetki Bohatera uroczystości, modlitwa, złożenie kwiatów.

Jan Władysław Kubisz w 1936 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/39)


Jan Władysław Kubisz (1885-1948) – długoletni dyrektor Szpitala Śląskiego w Cieszynie, działacz społeczny. Urodził się w Chojniku jako syn znanego nauczyciela i poety Jana Kubisza. Po ukończeniu gimnazjum w Cieszynie studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1912 r. zdobył dyplom doktora medycyny. Do 1914 r. pracował w szpitalu w Morawskiej Ostrawie. Podczas I wojny światowej pracował w szpitalach wojskowych w Kijowie, Saratowie i Moskwie. W 1918 r. wrócił do Krakowa i pracował w Klinice Chirurgicznej UJ. Po przewrocie przeniósł się do Cieszyna, gdzie pracował w Szpitalu Śląskim początkowo jako chirurg, a później, aż do śmierci jako dyrektor.

Okupację spędził w Warszawie, tam też przeżył Powstanie, w którym wziął czynny udział organizując w piwnicach i ruinach szpitale dla powstańców i cierpiącej ludności stolicy. W tej pracy na trwałe nadwyrężył swoje zdrowie. Po wojnie za stanowisku dyrektora cieszyńskiego szpitala położył wielkie zasługi dla tej placówki. Był wybitnym chirurgiem, czynnym i aktywnym we wszystkich przejawach życia narodowego i społecznego. Zmarł w Cieszynie, a jego pogrzeb stał się wielką manifestacją, w której wzięły udział tysiące ludzi z obu stron Olzy. (Na podstawie: J. Golec i S. Bojda, „Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej”, t. 1, Cieszyn 1993, s. 165.)


Zob. relację z prelekcji dk. Aleksandry Błahut-Kowalczyk z 2023 r. o Janie i Janie Władysławie Kubiszach.

O ks. bp. Andrzeju Wantule: prelegent ks. Jan Badura, Cieszyn, 9 lipca

Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Ks. biskup Andrzej Wantuła”. Prelekcję przedstawi ks. Jan Badura.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 9 lipca 2026 r. o godz. 16 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Ks. prof. dr Andrzej Wantuła (1905-1976) – biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, profesor zwyczajny nauk teologicznych, wiceprezydent Światowej Federacji Luterańskiej. Po zdaniu egzaminu kościelnego został skierowany do Wisły jako wikariusz. W 1933 r. został wybrany drugim pastorem w Wiśle. Po wybuchu wojny został uwięziony, w 1940 r. trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie w Gusen. Po interwencjach rodziny i duchownych ewangelickich został zwolniony. W 1944 r. wcielono go do służb sanitarnych Wermachtu. Po wojnie został wybrany pierwszym proboszczem Polsko-Ewangelickiej Parafii w Londynie. Do Polski wrócił w 1948 r. i został ponownie proboszczem w Wiśle, a w 1959 r. został wybrany biskupem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Zajmował się również pracą naukową oraz tłumaczeniem Pisma Świętego z języków oryginalnych. Z jego inicjatywy powstało w Warszawie Centrum Luterańskie i Chrześcijańska Akademia Teologiczna.

Serdecznie zapraszamy!

Władysław Michejda (1876–1937) – burmistrz Cieszyna: Cieszyn, 25 czerwca

Władysław Michejda
(1876–1937)


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Burmistrz Władysław Michejda w 150-lecie urodzin”. Prelekcję przedstawi Władysława Magiera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 25 czerwca 2026 r. o godz. 16 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Władysław Michejda urodzony w 1876 r. w Nawsiu, polski adwokat, burmistrz Cieszyna od 1929 r. Ukończył gimnazjum w Cieszynie i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1904 r. uzyskał doktorat. Od 1908 r. był adwokatem we Lwowie, członkiem Rady Naczelnej Narodowej Demokracji w Rosji. W lipcu 1917 r. został członkiem Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie. W 1919 r. wrócił do Cieszyna, gdzie otworzył kancelarię adwokacką. Wybrany do Rady Miejskiej, w 1929 r. został burmistrzem. Miasto za jego kadencji (do 1937 r.) pomyślnie się rozwijało mimo kryzysu panującego w kraju.

Serdecznie zapraszamy!

O początkach Szpitala Śląskiego w Cieszynie: Cieszyn, 11 czerwca

Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Początki Szpitala Śląskiego”. Prelekcję przedstawi Irena French – dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 11 czerwca 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Szpital Śląski w Cieszynie. W roku 1882 lokalny działacz społeczny, ksiądz Theodor Haase wystąpił z inicjatywą budowy szpitala, który będzie leczył pacjentów bez względu na narodowość, język czy wyznanie. Szpital Powszechny Zboru Ewangelickiego w Cieszynie – bo taka była jego ówczesna nazwa – pierwszego pacjenta przyjął w swoich murach 20 czerwca 1892 roku. Pomnik księdza Theodora Haase prezentuje się w holu wejściowym Pawilonu Diagnostyczno-Zabiegowego Szpitala. W początkach funkcjonowania w cieszyńskiej lecznicy zabiegi przeprowadzały światowe autorytety w dziedzinie medycyny; w wyniku postępującej rozbudowy stale zwiększała się też liczba łóżek i przyjmowanych pacjentów. W międzyczasie szpital zmieniał swoją przynależność z uwagi na kształtujące się granice nowych państw i regionów.

Serdecznie zapraszamy!

O polskiej Biblii wydanej 300 lat temu w Halle: Cieszyn, 28 maja


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Słowo w drodze… 300 lat polskiej Biblii wydanej w Halle”.

Prelekcję przedstawi Marcin Gabryś – kustosz Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie i pracownik Biblioteki im. R. Tschammera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 28 maja 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

O nowej książce Władysławy Magiery „Husarska obietnica”: Cieszyn, 14 maja

Władysława Magiera


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie Śląsk Cieszyński i odsiecz wiedeńska w książce Władysławy Magiery „Husarska obietnica”. Prelekcję przedstawi autorka książki: Władysława Magiera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 14 maja 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

Ks. Marcin Brzóska o życiu i twórczości Johannesa Falka: Cieszyn, 30 kwietnia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Johannes Daniel Falk – życie i twórczość”. Prelekcję przedstawi ks. Marcin Brzóska.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 30 kwietnia 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

Samuel Linde – twórca „Słownika języka polskiego”: Cieszyn, 9 kwietnia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie ze Stanisławą Ruczko, która przedstawi prelekcję „Samuel Linde – twórca Słownika języka polskiego.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 9 kwietnia 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

Ks. Jan Badura o wiośnie w Pszczynie: Cieszyn, 19 marca


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie z ks. Janem Badurą – byłym proboszczem parafii ewangelickiej w Pszczynie, który opowie o wiośnie w Pszczynie.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 19 marca 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

Biblioteka Tschammera – najcenniejszy ewangelicki księgozbiór w Polsce: Cieszyn, 5 lutego


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Biblioteka Tschammera – największy i najcenniejszy ewangelicki księgozbiór w Polsce. Historia i skarby”.

Prelegentem będzie Marcin Gabryś – kustosz Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie i pracownik Biblioteki im. R. Tschammera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 5 lutego 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

O kościołach pokoju i kościołach łaski: Cieszyn, 22 stycznia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Kościoły Pokoju i Łaski”. Prelegentem będzie ks. Jan Badura.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 22 stycznia 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

„Cieszyniacy z konspiracji”: Cieszyn, 8 stycznia 2026 r.


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Cieszyniacy z konspiracji”. Prelegentką będzie Władysława Magiera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 8 stycznia 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!