Archiwum

W ostatnim roku odeszli do Pana…

W 2020 r. odeszło do Pana wielu wybitnych działaczy Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, w tym pięcioro członków honorowych. Niektórzy z nich z powodu zarażenia koronawirusem Covid-19. W kolejności chronologicznej w tym roku zmarli:

  • mgr inż. Ligia Jasiok (25 lutego) – była prezes Oddziału w Bielsku,
  • ks. bp dr Janusz Narzyński (14 marca) – były biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce (honorowy członek PTEw),
  • ks. dr Włodzimierz Nast (18 kwietnia) – członek zarządu Oddziału w Warszawie,
  • dr Zofia Wojciechowska (19 kwietnia) – była prezes Zarządu Głównego PTEw i prezes Oddziału w Łodzi (honorowy członek PTEw),
  • inż. Władysław Sosna (19 sierpnia) – publicysta, prezes Oddziału w Cieszynie i były członek Zarządu Głównego PTEw (honorowy członek PTEw),
  • mec. Bernard Rozwałka (29 sierpnia) – były prezes Zarządu Głównego PTEw (honorowy członek PTEw),
  • ks. bp dr Jan Szarek (8 października) – prezes Oddziału w Bielsku, były biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce (honorowy członek PTEw),

Zmarł ks. bp Jan Szarek – honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego

Ks. bp dr Jan Szarek (1936-2020)


Z ogromnym żalem informujemy, że dzisiaj, 8 października 2020 r., zmarł ks. bp dr Jan Szarek – honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i prezes Oddziału w Bielsku, zasłużony w okresie kierowania Diecezją Cieszyńską Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce przy tworzeniu Oddziałów Towarzystwa na obszarze jego Diecezji. Łączymy się w wielkim smutku z rodziną i przyjaciółmi Zmarłego…

Ks. bp dr Jan Szarek urodził się w 1936 r. w Bielsku-Białej. Studia teologii ewangelickiej ukończył w 1960 r. na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, po czym został ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Był wikariuszem parafii w Nawiadach na Mazurach, w latach 1962-1970 pracował w parafii w Giżycku. W latach 1970-1975 był wikariuszem diecezjalnym w Bielsku-Białej, gdzie w 1975 r. został wybrany drugim proboszczem. W 1979 r. został konseniorem, a w 1980 r. seniorem (zwierzchnikiem) Diecezji Cieszyńskiej. W 1991 r. Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP wybrał go biskupem Kościoła. Przez dwie kadencje był prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej. W 2001 r. otrzymał doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W latach 80. był orędownikiem zakładania Oddziałów PTEw na Śląsku Cieszyńskim. W 2017 r. został wybrany prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Zmarł w 2020 r.

Zmarł mec. Bernard Rozwałka – wybitny działacz PTEw

Bernard Rozwałka (1951-2020)

Z wielkim żalem zawiadamiamy, że 29 sierpnia 2020 r. niespodziewanie zmarł mecenas Bernard Rozwałka – honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, w latach 1983-1991 pierwszy prezes Zarządu Głównego PTEw po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Łączymy się w wielkim smutku z rodziną i przyjaciółmi Zmarłego…

Nabożeństwo żałobne odbędzie się w poniedziałek 7 września 2020 r. o godz. 11 w kościele ewangelicko-augsburskim w Poznaniu przy ul. Obozowej 5. Pogrzeb odbędzie się o godz. 12:45 na cmentarzu Miłostowo (wejście od strony ul. Warszawskiej).

Bernard Rozwałka urodził się w 1951 r. w Szczecinie. Po studiach prawniczych na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, związał się z tym miastem na stałe. Tam odbył aplikację sądową, a następnie adwokacką i był adwokatem Wielkopolskiej Izby Adwokackiej. Przez wiele lat pracował w samorządzie adwokackim będąc członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu, a pełniąc w niej funkcję wicedziekana. Od 1982 r. był członkiem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu i mocno zaangażował się w jej życie. Przez ok. 30 lat był członkiem rady parafialnej oraz jej prezesem. Przez pięć kadencji był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, w tym przez jedną kadencję wiceprzewodniczącym Rady Synodalnej. Od 1983 r. był członkiem PTEw, w tym czasie przyczynił się do rozszerzenia działalności Towarzystwa na cały kraj. W 1985 r. pierwsze po rozszerzeniu Walne Zebranie Delegatów wybrało go prezesem Zarządu Głównego PTEw, a w 1987 r. Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów wybrało go na tę funkcję na kolejną, drugą kadencję. W okresie jego prezesury wyłonił się współczesny kształt PTEw. Zmarł w 2020 r.

Szkic o śp. Władysławie Sośnie (1933-2020)

Władysław Sosna


W związku ze śmiercią śp. Władysława Sosny, redakcja naszego serwisu pragnie przypomnieć nietuzinkową postać Zmarłego, a także Jego najważniejsze dokonania. Publikujemy zatem kilkunastostronicowy szkic, który pierwotnie ukazał się w Jego pomnikowym wyborze prac pt. „Barwy luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim” w 2015 roku. Książkę tę wydało Polskie Towarzystwo Ewangelickie, którego Zmarły był Honorowym Członkiem.

Pobierz artykuł poświęcony Władysławowi Sośnie „Władysław Sosna (1933-2020) – publicysta z korzeniami” (plik PDF).

Zbieramy na wydanie książki J. Siechowskiego o wybitnym katowickim kompozytorze, dyrygencie i organiście, Fritzu Lubrichu (1862-1952)

Z inicjatywy działaczy Oddziału PTEw w Katowicach rozpoczęła się na portalu zrzutka.pl zbiórka środków na wydanie książki dr. Jerzego Siechowskiego o wybitnym katowickim kompozytorze, dyrygencie i organiście. Link do zbiórki:

https://zrzutka.pl/e8yv42

Książka dr. Jerzego Siechowskiego w przystępny i ciekawy sposób przybliża sylwetkę katowickiego kompozytora ukazując jednocześnie bogactwo życia muzycznego w przedwojennych Katowicach. Wszystkich zainteresowanych tą postacią prosimy o wsparcie inicjatywy wydania biograficznej książki o Fritzu Lubrichu.

Fritz Lubrich (1862-1952)

Fritz Lubrich (1862-1952) był wybitnym kompozytorem, dyrygentem i organistą w ewangelickim kościele Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach.

Uczęszczał do gimnazjum w Nysie, a w latach 1905-1908 do seminarium nauczycielskiego w Żaganiu. W 1907 r. został uczniem Maxa Regera i Karla Straube w konserwatorium w Lipsku. Pod koniec studiów otrzymał nagrodę Arthura Nikischa w dziedzinie kompozycji. W latach 1911-1919 był nauczycielem muzyki w ewangelickim kolegium nauczycielskim w Bielsku. W 1917 r. otrzymał austriacki tytuł profesora. W 1919 r. był krótko starszym organistą w kościele św. Pawła we Wrocławiu.

Z początkiem lat dwudziestych XX w. został organistą i chórmistrzem w ewangelickim kościele w Katowicach. Prowadził niemieckie i polskie chóry świeckie i kościelne, między innymi Meistersche Gesangverein, z którym wykonał katowicką prapremierę „Stabat Mater” Karola Szymanowskiego. Jednocześnie był kierownikiem miejscowego konserwatorium muzycznego.

Po wojnie wyjechał do Hamburga, gdzie był organistą i pedagogiem. Wśród jego uczniów byli Engelbert Hilbic, Günter Bialas, Gerd Zacher i Kurt Schwaen. Był uznanym kompozytorem, którego utwory do dziś znajdują się w obiegu koncertowym.

Zmarł śp. Władysław Sosna – publicysta i wybitny działacz PTEw

Władysław Sosna (1933-2020)

Z wielkim żalem zawiadamiamy, że dziś rano, 19 sierpnia 2020 r., po długiej chorobie zmarł Władysław Sosna – honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i prezes Oddziału PTEw w Cieszynie, wieloletni członek Zarządu Głównego, a zarazem wybitny publicysta-historyk i przewodnik PTTK, autor wielu publikacji. Łączymy się w smutku z wdową Emilią, dalszą rodziną i szerokim gronem Jego przyjaciół i czytelników.

kliknij by powiększyć

Pogrzeb śp. Władysława Sosny odbędzie się w sobotę 22 sierpnia o godz. 12 z kościoła Jezusowego w Cieszynie.

Władysław Sosna urodził się w 1933 r. w Cieszynie. Był absolwentem Politechniki Śląskiej w Gliwicach w 1957 r., inżynierem mechanikiem, przez kilkanaście lat pracował w Fabryce Maszyn Elektrycznych CELMA w Cieszynie, a od 1970 r. jako nauczyciel w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym. Był bardzo aktywny w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym (PTTK) i w Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, a od 1989 r. przede wszystkim w Polskim Towarzystwie Ewangelickim, gdzie do końca był prezesem Oddziału w Cieszynie, a w latach 2002-2007 wiceprezesem Zarządu Głównego. W 2007 r. nadano mu godność honorowego członka PTEw. Ponadto był publicystą zajmującym się przeszłością Śląska Cieszyńskiego oraz jego tradycjami ewangelickimi. Opublikował liczne przewodniki i opracowania krajoznawcze, przede wszystkim poświęcone Ziemi Cieszyńskiej. Publikuje w prasie ewangelickiej, regionalnej i turystycznej, był inicjatorem wydania reprintów kilku starodruków cieszyńskich. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Członek honorowy Macierzy Ziemi Cieszyńskiej i PTTK. Był autorem przewodników, np. Dookoła Beskidu Śląskiego, 1992; Cieszyn. Przewodnik krajoznawczy, 2005, i opracowań historycznych, np. Historia parafii ewangelicko-augsburskiej w Golasowicach, 1993. Podsumowanie jego dorobku publicystycznego stanowi obszerny zbiór esejów Barwy luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim. Wybór prac (2015).

Honorowi członkowie PTEw, cz. 6 (2020)

W 2020 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm bardzo zasłużonym działaczkom Oddziału w Cieszynie.

Stanisława Ruczko


Stanisława Ruczko

Stanisława Ruczko urodziła się w 1937 r. Aktywną członkinią PTEw jest od 1984 r., gdy włączyła się w działalność Oddziału w Bielsku, zaś w związku ze zmianą miejsca zamieszkania od 2012 r. Oddziału w Cieszynie. Jako nauczycielka języka polskiego objęła prelekcje z zakresu literatury i kultury na cotygodniowych spotkaniach w Cieszynie – do 2020 r. wygłosiła 80 takich prelekcji, należąc do najaktywniejszych prelegentów.

Emilia Sosna


Emilia Sosna

Emilia Sosna urodziła się w 1932 r. Od 1984 r. jest aktywną członkinią Oddziału PTEw w Cieszynie, działa także w Zarządzie Oddziału, w którym zajmuje się wszelkimi sprawami organizacyjnymi, w tym związanymi z licznymi wycieczkami organizowanymi przez Oddział, aktywnością wydawniczą oraz dokumentowaniem jego działalności. Jest żoną wieloletniego prezesa Oddziału, Władysława Sosny.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 5 (2018)

W 2018 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwojgu bardzo zasłużonych działaczy, reprezentujących świat nauki i kultury.

Prof. Ewa Chojecka


Ewa Chojecka

Prof. dr hab. Ewa Chojecka urodziła się w 1933 r. w Bielsku-Białej, gdzie mieszka do dziś. Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, w 1959 r. uzyskała doktorat, a w 1969 r. habilitację. W 1987 r. została profesorem nadzwyczajnym, a w 1996 r. profesorem zwyczajnym. W latach 1978-2003 była kierownikiem Zakładu Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Obecnie na emeryturze. Jest autorką wielu opracowań dotyczących sztuki Górnego Śląska, architektury XIX i XX w. i grafiki renesansowej. W 1989 r. była współzałożycielką stowarzyszenia Związek Górnośląski. W latach 1990-1994 była prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Jest autorką wielu prac naukowych, m.in.: Miasto jako dzieło sztuki. Architektura i urbanistyka Bielska-Białej do 1939 roku (1994), Architektura i urbanistyka Bielska-Białej 1855-1939 (1987), a także redaktorem ważnych prac zbiorowych: Z dziejów Sztuki Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego XV-XX wieku (1982), Śląskie dzieła mistrzów architektury i sztuki (1987), Przestrzeń. Architektura. Malarstwo. Wybrane zagadnienia sztuki górnośląskiej (1995), Sztuka Górnego Śląska na przecięciu dróg europejskich i regionalnych (1999) oraz Sztuka Górnego Śląska od Średniowiecza do końca XX wieku (2004).

Ryszard Gabryś


Ryszard Gabryś

Doc. Ryszard Gabryś urodził się w 1942 r. w Goleszowie na Śląsku Cieszyńskim. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, gdzie studiował kompozycję. Był stypendystą w Lozarnie i moskiewskim Konserwatorium im. Czajkowskiego. Od 1965 r. pracował jako pedagog na katowickiej Akademii Muzycznej i w latach 1973-2003 w cieszyńskiej filii Uniwersytetu Śląskiego jako dyrektor Instytutu Wychowania Muzycznego. Jest regionalistą i animatorem życia kulturalnego na Śląsku. Autor cyklów poświęconych muzyce emitowanych w radiu i telewizji oraz autorem wielu tekstów muzykologicznych i publicystycznych dotyczących sztuki nowoczesnej i silesianów. Jako kompozytor jest autorem muzyki orkiestrowej, kameralnej, fortepian-nowej, organowej i smyczkowej, pieśni solowych do wierszy m.in. Rilkego, Iwaszkiewicza i Brodskiego oraz utworów chóralnych i inspirowanych folklorem Śląska Cieszyńskiego i Beskidów. Pisał kantaty religijne inspirowane tradycją protestancką (Gloria Reformata). Jego twórczość przedstawiano na Warszawskiej Jesieni i innych festiwalach muzyki współczesnej w kraju i za granicą.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 4 (2015)

W 2015 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego jednej osobie.

Irena Kolano


Irena Kolano

Irena Kolano z domu Prymus urodziła się w 1929 r. w Krakowie, ukończyła tamtejszą szkołę ewangelicką. Bardzo aktywna w swojej parafii i środowisku, należała również do najaktywniejszych działaczy Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego: w 1990 r. współzałożyła Oddział PTEw w Krakowie, a potem w jego zarządzie pełniła funkcje skarbnika, sekretarza i członka komisji rewizyjnej. W latach 1992-1995 była przewodniczącą Oddziału.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 3 (2011)

W 2011 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego czworgu zasłużonym członkom.

Prof. Karol Karski


Karol Karski

Prof. dr hab. Karol Karski urodził się 1940 r. w Katowicach. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT). Po ukończeniu studiów przez trzy lata pracował jako publicysta. W latach 1970-1982 był pracownikiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Równocześnie w 1972 r. podjął studia w Instytucie Ekumenicznym w Bossey k. Genewy, a w 1978 r. uzyskał doktorat w ChAT. W 1983 r. został zastępcą redaktora naczelnego półrocznika „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, a później redaktorem naczelnym. Prowadził wykłady na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1991 r. rozpoczął pracę naukową na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1992 r. uzyskał habilitację z teologii ekumenicznej na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2002 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2007-2011 był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Jest jednym z najaktywniejszych ekumenistów w Polsce. Był prezesem Zarządu Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja” i redaktorem naczelnym periodyku „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” do 2019 r. W latach 1986-1999 oraz 2009-2017 był prezesem warszawskiego oddziału PTEw. Laureat nagrody św. Brata Alberta w zakresie ekumenizmu. Opublikował ponad 700 artykułów naukowych oraz m.in. następujące książki: Dążenia ekumeniczne we współczesnym świecie (1974, 1986), Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wyznaniach chrześcijańskich (1994, 2003), Protestanci i ekumenizm. Wkład spadkobierców Reformacji w dzieło jedności (2001), Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych (2007).

Czytaj dalej »

Honorowi członkowie PTEw, cz. 2 (2007)

W 2007 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm niezwykle zasłużonym członkom.

Bernard Rozwałka


Bernard Rozwałka

Mecenas Bernard Rozwałka urodził się w 1951 r. w Szczecinie. Po studiach prawniczych na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, związał się z tym miastem na stałe. Tam odbył aplikację sądową, a następnie adwokacką i do dziś jest adwokatem Wielkopolskiej Izby Adwokackiej. Od wielu lat pracuje w samorządzie adwokackim będąc członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu, a obecnie pełni w niej funkcję wicedziekana. Od 1982 r. jest członkiem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu i mocno zaangażował się w jej życie. Od ok. 30 lat jest członkiem rady parafialnej, a obecnie prezesem. Przez pięć kadencji był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, w tym przez jedną kadencję wiceprzewodniczącym Rady Synodalnej. Od 1983 r. jest członkiem PTEw, w tym czasie przyczynił się do rozszerzenia działalności Towarzystwa na cały kraj. W 1985 r. pierwsze po rozszerzeniu Walne Zebranie Delegatów wybrało go prezesem Zarządu Głównego PTEw, a w 1987 r. Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów wybrało go na tę funkcję na kolejną, drugą kadencję. W okresie jego prezesury wyłonił się współczesny kształt PTEw.

Czytaj dalej »

Honorowi członkowie PTEw, cz. 1 (2005)

Rozpoczynamy publikację kilkuodcinkowego cyklu, w którym zamierzamy przedstawić sylwetki wszystkich piętnastu Honorowych Członków Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Przedstawimy ich w chronologicznym prządku przyznawania tej najwyższej godności naszego Towarzystwa. Za pierwszym razem przyznano ją od razu aż czterem osobom mającym wielkie zasługi podczas zakładania pierwszych oddziałów PTEw w latach 80. ubiegłego stulecia. Miało to miejsce w grudniu 2005 r. podczas Walnego Zebrania Delegatów PTEw, które odbywało się w Katowicach.

Dr Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Zofia Wojciechowska (1939-2020)

Dr Zofia Wojciechowska urodziła się w Poznaniu jako córka Edwarda Hauptmana-Głowackiego, znanego ewangelickiego działacza kościelnego i społecznego. Po II wojnie światowej wraz z rodziną przeprowadziła się do Łodzi, z którą związała się na resztę życia. Ukończyła studia socjologiczne na Uniwersytecie Łódzkim, a po kilku latach podjęła pracę naukową na Akademii Medycznej w Łodzi, gdzie publikowała prace z dziedziny socjologii medycyny i uzyskała doktorat. Należała do najbardziej zaangażowanych działaczy PTEw w pierwszym okresie po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Pełniła m.in. funkcje: przewodniczącej Oddziału PTEw w Łodzi (1986-1997), prezesa Zarządu Głównego PTEw (1991-1999) oraz redaktor naczelnej miesięcznika „Słowo i Myśl” (1989-1996), którego powołanie zainicjowała. Ponadto w latach 1992-1997 była członkinią Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce i przewodniczącą Synodalnej Komisji Kobiet. Po 1999 r. całkowicie wycofała się z aktywności społecznej. Była żoną Andrzeja Wojciechowskiego „Idona” (1930-2018), muzyka, redaktora i publicysty który również był aktywnym działaczem PTEw.

Czytaj dalej »