Archiwum

Najbliższe spotkania PTEw – luty 2026

Data       Oddział    Prelegent, temat 

2 lutego   Jaworze    Zebranie sprawozdawczo-wyborcze członków Oddziału
5 lutego   Bielsko    Zebranie sprawozdawczo-wyborcze członków Oddziału
5 lutego   Cieszyn    Marcin Gabryś, Biblioteka Tschammera – największy i najcenniejszy ewangelicki
                        księgozbiór w Polsce. Historia i skarby
16 lutego  Warszawa   Damian Kruczkowski, Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa
                        konińskiego
17 lutego  Ustroń     Spotkanie z "Pamiętnikiem Ustrońskim", tom 28
19 lutego  Cieszyn    Janina Hławiczka, Wspomnienia z Arabii Saudyjskiej
2 marca    Jaworze    Piotr Weiss, Kobieta żydowska...

Bogactwo kulturowe nie jest zagrożeniem, lecz darem

Damian Kruczkowski – prelegent


16 lutego 2026 r. warszawski oddział PTEw gościł Damiana Kruczkowskiego z Konina, socjologa, pasjonata historii, społecznika, który swoimi działaniami w ramach różnych organizacji społecznych ratuje pamięć o licznych kiedyś na tych terenach społecznościach ewangelickich i żydowskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji na ten temat. Prelegent na spotkanie przybył wraz z proboszczem konińskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, ks. Waldemarem Wunszem oraz przedstawicielką parafii w Turku, Katarzyną Andrzejewską.

W tle zdjęcie domu zbudowanego z rudy darniowej

Damian Kruczkowski wygłosił prelekcję: Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Prelegent nakreślił tło historyczne i  przyczyny osadnictwa na tych terenach, takie jak prześladowania religijne  w innych regionach Europy oraz celowe sprowadzanie osadników przez możnowładców, którzy z powodu wojen i epidemii dysponowali dużymi wyludnionymi obszarami trudnymi do uprawy. Osadnicy karczowali lasy, osuszali tereny i wykorzystywali naturalny budulec (drewno i rudę darniową) do budowania domów i zabudowań gospodarczych. Sprowadzali rośliny, które w naturalny sposób meliorowały teren (wierzby). Rozwijali hodowlę, rolnictwo, sadownictwo i rzemiosła. Budowali szkoły, domy modlitwy (kantoraty) oraz kościoły.

Czytaj dalej »

Odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Oddziału w Jaworzu


2 lutego 2026 r. comiesięczne spotkanie oddziału w Jaworzu miało charakter sprawozdawczo-wyborczy. Przeprowadzono je według przyjętego porządku i zostało podzielone na 4 części.

W pierwszej części nastąpiło przywitanie przez prezesa Leopolda Kłodę, słowo Boże i modlitwa, którą zmówił ks. Władysław Wantulok, stwierdzenie prawomocności zebrania, wybór przewodniczącego zebrania i protokolanta, którymi zostali Ryszard Stanclik i Jan Kliber. Następnie został przedstawiony porządek zebrania przez Ryszarda Stanclika.

Podziękowania dla Leopolda Kłody - ustępującego prezesa Oddziału

W części sprawozdawczej odczytano protokół z poprzedniego Zebrania Sprawozdawczego z 3 lutego 2025 r. Odczytano trzy sprawozdania, które zostały przedzielone prezentacją multimedialną ukazującą działalność oddziału w Jaworzu w minionym roku, którą przedstawił Mariusz Fender. Następnie odbyła się dyskusja nad sprawozdaniami oraz złożono wniosek o absolutorium, które odchodzącemu Zarządowi Oddziału zostało udzielone. Józef Król w imieniu Zarządu Głównego PTEw złożył podziękowanie prezesowi Leopoldowi Kłodowi, do podziękowań dołączył się ks. Władysław Wantulok.

W kolejnej, wyborczej części, została wybrana komisja skrutacyjna i zgłoszono kandydatów na funkcję prezesa Oddziału. Prezes Leopold Kłoda zaproponował, by na tę funkcję powołać inż. Józefa Króla, który mając wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu miejscowego Oddziału oraz na szczeblu ogólnopolskim PTEw, wyraził zgodę na kandydowanie, natomiast inne zgłoszone osoby jej nie wyraziły. Następnie odbyły się tajne wybory prezesa Oddziału. Po przeliczeniu głosów przez komisję skrutacyjną ogłoszono wynik wyborów: 39 głosów za i 1 głos. W ten sposób Józef Król został nowym Prezesem Oddziału PTEw w Jaworzu. Wówczas nastąpiło uroczyste pożegnanie i podziękowanie Leopoldowi Kłodowi za 20 lat pracy na funkcji prezesa Oddziału: Prezes Józef Król odczytał okolicznościowy adres od członków Oddziału, Olga Machalica wręczyła prezent książkowy, skarbnik Oddziału Danuta Kubala wręczyła wielki bukiet kwiatów. Za to wszystko ze wzruszeniem podziękował ustępujący prezes, Leopold Kłoda.

Czytaj dalej »

Nowy zarząd Oddziału w Bielsku

Prezesi Oddziału w Bielsku: z lewej ustępujący Marcin Szarek, z prawej obecny Wiesław Kędzior


5 lutego 2026 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Bielsku odbyło się Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Członków Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Bielsku (Bielsko-Biała).

Obrady prowadził Łukasz Sitek – członek Zarządu Głównego PTEw. Dokonano wyborów nowego Zarządu Oddziału i pozostałych władz Oddziału w następującym składzie:

Zarząd Oddziału:

Wiesław Kędzior – prezes,
Marcin Szarek – wiceprezes,
Beata Antos – sekretarz,
Lucjana Gołuch-Grabietz – skarbnik,
ks. Marek Londzin i Anna Sikora-Wrona – członkowie Zarządu

Czytaj dalej »

Biblioteka Tschammera – najcenniejszy ewangelicki księgozbiór w Polsce: Cieszyn, 5 lutego


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Biblioteka Tschammera – największy i najcenniejszy ewangelicki księgozbiór w Polsce. Historia i skarby”.

Prelegentem będzie Marcin Gabryś – kustosz Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie i pracownik Biblioteki im. R. Tschammera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 5 lutego 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

O braciach morawskich – wykład prof. Joanny Szczepankiewicz-Battek

Prof. Joanna Szczepankiewicz-Battek - prelegentka


20 stycznia odbyło się pierwsze w tym roku spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, którego gościem była dr hab. Joanna Szczepankiewicz-Battek, profesor WSB Merito we Wrocławiu, specjalistka w zakresie geografii historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury mniejszości religijnych i etnicznych w Europie. Spotkanie odbyło się z inicjatywy i przy wsparciu Związku Łużyczan w Polsce – Macierzy Łużyckiej. Prelegentkę tradycyjnie przedstawiła prezes Oddziału prof. Grażyna Szewczyk, zwracając uwagę na jej osiągnięcia naukowe, w tym szczególnie publikacje dotyczące protestantyzmu na Śląsku.

Prof. Joanna Szczepankiewicz-Battek wygłosiła wykład „Bracia morawscy – początki wspólnoty w Herrnhut i ich osadnictwo na Śląsku”, który zgromadził w sali parafialnej liczne grono słuchaczy. Wykład ukazał dzieje wspólnoty z Herrnhut, powstałej w XVIII w. w Saksonii (Niemcy), na Łużycach Górnych. Jednocześnie przypomniana została postać protektora herrnhuckiej wspólnoty Nikolausa von Zinzendorfa (1700-1760), inicjatora działalności misyjnej braci morawskich.

W pierwszej części prof. Szczepankiewicz-Battek opowiedziała, jak powstała herrnhucka wspólnota. Bracia morawscy byli kontynuatorami braci czeskich, przedreformacyjnego ruchu zapoczątkowanego przez Jana Husa (1370-1415). Ten znany czeski reformator na długo przed Lutrem domagał się m.in. przyjmowania komunii pod dwiema postaciami. Bracia czescy byli prześladowani pod rządami Habsburgów, na przykład w 1548 r. edyktem cesarskim zostali zmuszeni do opuszczenia kraju lub przyjęcia katolicyzmu. Stąd już od XVI w. emigrowali na Śląsk, do Niemiec lub do Rzeczypospolitej, gdzie cieszyli się tolerancją religijną (m.in. Leszno, Strzelin, Tabor Wielki i Zelów). Jak zaznaczyła prelegentka, w wyniku nasilonych prześladowań grupa około tysiąca wiernych z terenu Moraw w 1722 r. zorganizowała masową ucieczkę. Część tej grupy dotarła na Łużyce znajdując schronienie w dobrach hrabiego Nikolausa von Zizendorfa. Tam bracia czescy założyli osadę „na surowym korzeniu”, nazwaną Herrnhut (z niem. „Opieka Pana”, „Straż Pana”).

Czytaj dalej »

Początek nowej kadencji w Oddziale PTEw w Warszawie

Dr Mirosława Weremiejewicz – prelegentka


W grudniu 2025 r. zakończyła się kolejna kadencja zarządu warszawskiego oddziału PTEw. 15 grudnia 2025 r. odbyło się walne zebranie członków oddziału PTEw w Warszawie o charakterze sprawozdawczo-wyborczym. Po wysłuchaniu i przyjęciu sprawozdań przeprowadzono wybory prezesa i zarządu na nową kadencję 2025-2029. Na prezeskę warszawskiego oddziału ponownie wybrano Aldonę Karską.

19 stycznia – na pierwszym spotkaniu inaugurującym nową kadencję zebrani wysłuchali  wykładu dr Mirosławy Weremiejewicz pt. „Kościoły ewangelickie – Kościoły ewangeliczne. Takie same? Podobne? Różne?”. Słuchacze zapoznali się z historią poszczególnych kościołów, prelegentka wyjaśniła też różnice między nimi. Wykład był bogato ilustrowany slajdami i krótkim filmem.

Następne spotkanie warszawskiego oddziału PTEw zaplanowano na 16 lutego. Gościem spotkania będzie Damian Kruczkowski, autor wielu publikacji na temat wielokulturowości i wielowyznaniowości Konina i okolic, który przedstawi wykład: „Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Spotkanie odbędzie się w sali parafialnej przy ul. Kredytowej 4 (lok. 1) o godz. 17:30.

Spotkania warszawskiego Oddziału PTEw mają charakter otwarty. Zapraszamy!

PTEw w mediach społecznościowych – zestawienie


PTEw na Facebooku – zestawienie

Ponieważ większość oddziałów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) ma już swoje konta na popularnym portalu społecznościowym Facebook, poniżej zestawiamy je na użytek zainteresowanych. Wystarczy kliknąć na adres podany w prawej kolumnie poniższej tabeli, by wejść na profil wybranego Oddziału.

Oddział Adres (link)
Zarząd Główny PTEw https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-104526921023455
Bielsko https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-Oddzia%C5%82-Bielsko-355277145195389
Gdańsk (Sopot) https://www.facebook.com/ptew.gdansk
Kraków https://www.facebook.com/PTEwKrakow
Łódź https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-Oddzia%C5%82-w-%C5%81odzi-373388339870831
Poznań https://www.facebook.com/PTEwPoznan
Ustroń https://www.facebook.com/PTEUstron
Warszawa https://www.facebook.com/PTEwWarszawa
Czasopismo
„Słowo i Myśl”
https://www.facebook.com/S%C5%82owo-i-My%C5%9Bl-280321175333288

Polecamy także profil Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego: https://www.facebook.com/MTEewangelicyPL.


PTEw na YouTube – zestawienie

W 2024 r. Oddział w Łodzi jako pierwszy z oddziałów PTEw założył swoje konto na popularnym serwisie YouTube. Zatem otwieramy edycję odpowiedniego zestawienia. Wystarczy kliknąć na adres podany w prawej kolumnie poniższej tabeli, by wejść na profil wybranego oddziału.

Oddział Adres (link)
Łódź https://www.youtube.com/@PTEw_Lodz

Spotkanie noworoczne w Jaworzu: „Barwy ekumenizmu”


Pierwsze spotkanie Oddziału PTEw w Jaworzu w tym roku odbyło się 12 stycznia i miało ono charakter ekumeniczny, gdyż było to spotkanie noworoczne, na którym gościliśmy członków parafialnego oddziału Akcji Katolickiej z Jaworza. Takie spotkania mają już dłuższą historię i odbywają się na przemian – to w parafii ewangelickiej, to w katolickiej w okresie bożonarodzeniowo-noworocznym. W spotkaniu udział brała także – jak co roku, wójt gminy Jaworze, Anna Skotnicka-Nędzka, która w czasie tego wieczoru zapoznała nas o zamierzeniach i planach gospodarczych i inwestycyjnych w gminie Jaworze, po czym był czas na pytania i odpowiedzi związane z poruszanymi tematami.

Po powitaniu prezes oddziału PTEw zaproponował uczczenie minutą ciszy pamięci trzech osób, które zmarły w ostatnim czasie. Po chwili zadumy odśpiewano pierwszą kolędę „Dzisiaj w Betlejem”, a w trakcie całego wieczoru zostały zaśpiewane jeszcze „Gdy się Chrystus rodzi”, „Cicha Noc”, „Przy żłobku Pana w Betlejem” i „Bóg się rodzi”. Do wszystkich kolęd akompaniował na gitarze ks. Andrzej Krzykowski.

Ciekawy referat pt. „Barwy ekumenizmu” wygłosił ks. proboszcz Władysław Wantulok, którego zakończenie drugiej części warto tu zacytować:

Czytaj dalej »

O kościołach pokoju i kościołach łaski: Cieszyn, 22 stycznia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich na spotkanie „Kościoły Pokoju i Łaski”. Prelegentem będzie ks. Jan Badura.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 22 stycznia 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

O braciach morawskich opowie Joanna Szczepankiewicz-Battek: Katowice, 20 stycznia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Katowicach zaprasza na spotkanie z dr hab. Joanną Szczepankiewicz-Battek – profesor Uniwersytetu WSB Merito we Wrocławiu, która przedstawi prelekcję „Bracia morawscy – początki wspólnoty w Herrnhut i ich osadnictwo na Śląsku”.

Spotkanie odbędzie się we wtorek 20 stycznia 2026 r. o godz. 17, w sali Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach przy ul. Warszawskiej 18.

Dr hab. Joanna Szczepankiewicz-Battek – polska geograf, doktor habilitowana nauk o Ziemi, nauczyciel akademicki, specjalistka w zakresie geografii historycznej, geografii kultur, geografii politycznej, geografii religii, krajoznawstwa, metodologii nauk geograficznych i turystyki. Jest autorką wielu artykułów oraz kilku publikacji książkowych, m.in.: „Mały słownik nazewnictwa krajoznawczego Śląska polsko-niemiecki i niemiecko-polski” (1990, z Markiem J. Battek), „Słownik nazewnictwa krajoznawczego polsko-niemiecki i niemiecko-polski. Śląsk, Ziemia Lubuska, Pomorze Zachodnie, Warmia i Mazury” (1998, 2007, z Markiem J. Battek), „Śladami braci czeskich i morawskich po Polsce” (2015).

Serdecznie zapraszamy!

Noworoczne spotkanie ekumeniczne w Jaworzu: 12 stycznia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu zaprasza wszystkich zainteresowanych na Noworoczne spotkanie ekumeniczne wspólnie z Akcją Katolicką i wójtem Gminy Jaworze. Podczas spotkania ks. Władysław Wantulok przedstawi temat: „Barwy ekumenizmu”.

Spotkanie odbędzie się w poniedziałek 12 stycznia 2026 r. o godz. 18. w sali parafialnej w Jaworzu k. Bielska-Białej, pl. Kościelny 26.

Serdecznie zapraszamy!