Archiwum

Najbliższe spotkania PTEw – lipiec-sierpień 2020

Data         Oddział  Prelegent, temat 

2 lipca      Cieszyn  Ks. Marek Londzin, Ks. Jan Stonawski w 150. rocznicę śmierci
16 lipca     Cieszyn  Ks. Marcin Brzóska, 490 lat Wyznania Augsburskiego
30 lipca     Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica decyzji Rady Ambasadorów o podziale Śląska 
                        Cieszyńskiego
18 sierpnia  Cieszyn  Stanisława Ruczko, Paweł Jasienica w 50. rocznicę śmierci
27 sierpnia  Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica Bitwy Warszawskiej

W związku z pandemią koronawirusa COVID-19

Zagrożenie koronawirusem COVID-19 ciągle jest znaczne, tym niemniej Oddział PTEw w Cieszynie zdecydował się na wznowienie swoich spotkań już w czasie tegorocznych wakacji. Pozostałe Oddziały prawdopodobnie podejmą decyzje w tym względzie po wakacjach, w zależności od sytuacji zdrowotnej, jaka będzie wówczas panowała.

Redakcja serwisu internetowego PTEw życzy Państwu przetrwania w zdrowiu tego nadal bardzo trudnego okresu.

baner

Oddział PTEw w Cieszynie wznowił spotkania!

Największy w kraju Oddział PTEw w Cieszynie wznowił swoje spotkania! Przed pandemią Oddział spotykał się co tydzień, obecnie Zarząd Oddziału postanowił na razie organizować je co dwa tygodnie począwszy od lipca. Wycieczki w tym roku nie będą jeszcze organizowane.

Plan spotkań został ułożony przez prezesa Oddziału, Władysława Sosnę, który ze względów zdrowotnych nie jest w stanie w nich uczestniczyć. Życzymy Panu Prezesowi powrotu do zdrowia i dalszego udziału w działaniach na rzecz PTEw oraz owocnego kontynuowania aktywności publicystycznej!

Data        Oddział  Prelegent, temat 

2 lipca     Cieszyn  Ks. Marek Londzin, Ks. Jan Stonawski w 150. rocznicę śmierci
16 lipca    Cieszyn  Ks. Marcin Brzóska, 490 lat Wyznania Augsburskiego
30 lipca    Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica decyzji Rady Ambasadorów o podziale Śląska Cieszyńskiego
18 sierpnia Cieszyn  Stanisława Ruczko, Paweł Jasienica w 50. rocznicę śmierci
27 sierpnia Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica Bitwy Warszawskiej

Spotkania Oddziału w Cieszynie odbywają się w sali parafialnej lub w sali konfirmacyjnej w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy Placu Kościelnym 6.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 6 (2020)

W 2020 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm bardzo zasłużonym działaczkom Oddziału w Cieszynie.

Stanisława Ruczko


Stanisława Ruczko

Stanisława Ruczko urodziła się w 1937 r. Aktywną członkinią PTEw jest od 1984 r., gdy włączyła się w działalność Oddziału w Bielsku, zaś w związku ze zmianą miejsca zamieszkania od 2012 r. Oddziału w Cieszynie. Jako nauczycielka języka polskiego objęła prelekcje z zakresu literatury i kultury na cotygodniowych spotkaniach w Cieszynie – do 2020 r. wygłosiła 80 takich prelekcji, należąc do najaktywniejszych prelegentów.

Emilia Sosna


Emilia Sosna

Emilia Sosna urodziła się w 1932 r. Od 1984 r. jest aktywną członkinią Oddziału PTEw w Cieszynie, działa także w Zarządzie Oddziału, w którym zajmuje się wszelkimi sprawami organizacyjnymi, w tym związanymi z licznymi wycieczkami organizowanymi przez Oddział, aktywnością wydawniczą oraz dokumentowaniem jego działalności. Jest żoną wieloletniego prezesa Oddziału, Władysława Sosny.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 1/2020


W lipcu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 1. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 5 (2018)

W 2018 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwojgu bardzo zasłużonych działaczy, reprezentujących świat nauki i kultury.

Prof. Ewa Chojecka


Ewa Chojecka

Prof. dr hab. Ewa Chojecka urodziła się w 1933 r. w Bielsku-Białej, gdzie mieszka do dziś. Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, w 1959 r. uzyskała doktorat, a w 1969 r. habilitację. W 1987 r. została profesorem nadzwyczajnym, a w 1996 r. profesorem zwyczajnym. W latach 1978-2003 była kierownikiem Zakładu Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Obecnie na emeryturze. Jest autorką wielu opracowań dotyczących sztuki Górnego Śląska, architektury XIX i XX w. i grafiki renesansowej. W 1989 r. była współzałożycielką stowarzyszenia Związek Górnośląski. W latach 1990-1994 była prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Jest autorką wielu prac naukowych, m.in.: Miasto jako dzieło sztuki. Architektura i urbanistyka Bielska-Białej do 1939 roku (1994), Architektura i urbanistyka Bielska-Białej 1855-1939 (1987), a także redaktorem ważnych prac zbiorowych: Z dziejów Sztuki Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego XV-XX wieku (1982), Śląskie dzieła mistrzów architektury i sztuki (1987), Przestrzeń. Architektura. Malarstwo. Wybrane zagadnienia sztuki górnośląskiej (1995), Sztuka Górnego Śląska na przecięciu dróg europejskich i regionalnych (1999) oraz Sztuka Górnego Śląska od Średniowiecza do końca XX wieku (2004).

Ryszard Gabryś


Ryszard Gabryś

Doc. Ryszard Gabryś urodził się w 1942 r. w Goleszowie na Śląsku Cieszyńskim. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, gdzie studiował kompozycję. Był stypendystą w Lozarnie i moskiewskim Konserwatorium im. Czajkowskiego. Od 1965 r. pracował jako pedagog na katowickiej Akademii Muzycznej i w latach 1973-2003 w cieszyńskiej filii Uniwersytetu Śląskiego jako dyrektor Instytutu Wychowania Muzycznego. Jest regionalistą i animatorem życia kulturalnego na Śląsku. Autor cyklów poświęconych muzyce emitowanych w radiu i telewizji oraz autorem wielu tekstów muzykologicznych i publicystycznych dotyczących sztuki nowoczesnej i silesianów. Jako kompozytor jest autorem muzyki orkiestrowej, kameralnej, fortepian-nowej, organowej i smyczkowej, pieśni solowych do wierszy m.in. Rilkego, Iwaszkiewicza i Brodskiego oraz utworów chóralnych i inspirowanych folklorem Śląska Cieszyńskiego i Beskidów. Pisał kantaty religijne inspirowane tradycją protestancką (Gloria Reformata). Jego twórczość przedstawiano na Warszawskiej Jesieni i innych festiwalach muzyki współczesnej w kraju i za granicą.

Recenzja książki po konferencji o ewangelikach w Polsce centralnej, Zduńska Wola 2020


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki wydanej pod redakcją Jarosława Stulczewskiego pt. „Między wiarą a tożsamością. Protestanci na ziemiach Polski centralnej”. Książka zawiera materiały przedstawione na sympozjum popularnonaukowym, które odbyło się w Zduńskiej Woli 15 września 2018 r. Wydało ją Towarzystwo Przyjaciół Zduńskiej Woli w 2020 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Wśród autorów książki „Między wiarą a tożsamością…” są uznani akademiccy wykładowcy (dr hab., prof. CHAT Jerzy Sojka, dr hab., prof. UŁ Krzysztof Paweł Woźniak), historycy reprezentujący lokalne towarzystwa (dr Zdzisław Włodarczyk, Jarosław Stulczewski), także dyrektor Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola (Tomasz Polkowski). Jednym z prelegentów był biskup diecezji warszawskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP – ks. Jan Cieślar. Pokonferencyjne materiały zostały wzbogacone o artykuły autorstwa pracowników Uniwersytetu Łódzkiego (dr Tomasz Figlus, Monika Cepil) oraz rzymskokatolickiego duchownego ze Zduńskiej Woli – ks. Mariusza Budkiewicza.

(…) Przypomniane zostały różnorodne sfery działalności ewangelików, działalności miastotwórczej, edukacyjnej, stowarzyszeniowej, społecznej. Zaproszeni do współpracy autorzy przedstawiają sylwetki przedsiębiorców, duchownych, budowniczych, zarazem niemieckojęzycznych ewangelików, którzy swoje życie związali z państwem polskim, przyjmując niejednokrotnie polską narodowość.

Nowy numer „Słowa i Myśli” 1/2020 „Jednostka. Wspólnota. Tożsamość”!


Ukazał się najnowszy numer „Słowa i Myśli”: 1/2020. Zachęcamy do zajrzenia i pobrania: slowoimysl-blog.pl.

U progu lata zapraszamy wszystkich, PT Czytelniczki i Czytelników czasopisma “Słowo i Myśl. Przegląd ewangelicki 2.0”, do zapoznania się z nowym numerem. Temat wiodący tej edycji stanowią relacje pomiędzy jednostką, wspólnotą i tożsamością (nie tylko konfesyjną). A zwornikiem, łączącym wszystkie elementy tej triady, jest przeszłość i wspólne dziedzictwo. Zachęcamy do lektury i odkrywania śladów ewangelickości! Można nas czytać praktycznie wszędzie! Nie zajmujemy dużo miejsca w plecaku czy w torebce… Gdyby ktoś chciał napisać wakacyjne pozdrowienie – czekamy, jak zawsze pod adresem: slowoimysl2018@gmail.com.

prof. UAM, dr hab. Małgorzata Grzywacz, redaktor naczelna

Honorowi członkowie PTEw, cz. 4 (2015)

W 2015 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego jednej osobie.

Irena Kolano


Irena Kolano

Irena Kolano z domu Prymus urodziła się w 1929 r. w Krakowie, ukończyła tamtejszą szkołę ewangelicką. Bardzo aktywna w swojej parafii i środowisku, należała również do najaktywniejszych działaczy Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego: w 1990 r. współzałożyła Oddział PTEw w Krakowie, a potem w jego zarządzie pełniła funkcje skarbnika, sekretarza i członka komisji rewizyjnej. W latach 1992-1995 była przewodniczącą Oddziału.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 3 (2011)

W 2011 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego czworgu zasłużonym członkom.

Prof. Karol Karski


Karol Karski

Prof. dr hab. Karol Karski urodził się 1940 r. w Katowicach. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT). Po ukończeniu studiów przez trzy lata pracował jako publicysta. W latach 1970-1982 był pracownikiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Równocześnie w 1972 r. podjął studia w Instytucie Ekumenicznym w Bossey k. Genewy, a w 1978 r. uzyskał doktorat w ChAT. W 1983 r. został zastępcą redaktora naczelnego półrocznika „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, a później redaktorem naczelnym. Prowadził wykłady na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1991 r. rozpoczął pracę naukową na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1992 r. uzyskał habilitację z teologii ekumenicznej na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2002 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2007-2011 był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Jest jednym z najaktywniejszych ekumenistów w Polsce. Był prezesem Zarządu Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja” i redaktorem naczelnym periodyku „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” do 2019 r. W latach 1986-1999 oraz 2009-2017 był prezesem warszawskiego oddziału PTEw. Laureat nagrody św. Brata Alberta w zakresie ekumenizmu. Opublikował ponad 700 artykułów naukowych oraz m.in. następujące książki: Dążenia ekumeniczne we współczesnym świecie (1974, 1986), Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wyznaniach chrześcijańskich (1994, 2003), Protestanci i ekumenizm. Wkład spadkobierców Reformacji w dzieło jedności (2001), Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych (2007).

Erwin Kruk (1941-2017)


Erwin Kruk (1941-2017)

Erwin Kruk urodził się w Dobrzyniu koło Nidzicy na Mazurach. Osierocony w 1945 r. wychowywał się u babki, a od 1956 r. przebywał w domu dziecka. Ukończył w 1966 r. studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Po studiach zamieszkał w Olsztynie i podjął pracę w redakcji gazety „Głos Olsztyński” (później „Gazeta Olsztyńska”), był redaktorem pisma „Przemiany”. Od 1969 r. należał do Związku Literatów Polskich oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W 1980 r. wstąpił do „Solidarności”, był m.in. członkiem zarządu regionu. Współpracował z ogólnopolskimi czasopismami społeczno-kulturalnymi. W latach 1989-1991 był senatorem I kadencji z listy Komitetu Obywatelskiego, później przeszedł do klubu parlamentarnego Unii Demokratycznej. Pod koniec lat 90. był wiceprezesem zarządu PEN Clubu w Polsce i prezesem klubu Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w Olsztynie. Był członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. W 1999 r. założył Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie, którego był wieloletnim prezesem. Współpracował m.in. z kwartalnikiem „Myśl Protestancka”. W 2016 r. otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Wolności i Solidarności, a także otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Był honorowym obywatelem Olsztyna i Olsztynka. Był laureatem nagród za twórczość literacką, m.in. polskiego PEN Clubu (1993), Medalu Marcina Lutra (1991) i Literackiej Nagrody Warmii i Mazur (2006). W 2017 r. jedną z ulic w Olsztynie przemianowano na ulicę Erwina Kruka. Był autorem powieści, m.in. Łaknienie (1980) i Kronika z Mazur (1989), zbiorów esejów Szkice z mazurskiego brulionu (2003) i Spadek. Zapiski mazurskie 2007-2008 (2009), oraz zbiorów poezji Rysowane z pamięci (1963), Zapisy powrotu (1969), Moja Północ (1977), Z krainy Nod (1987), Znikanie (2005) i Nieobecność (2015), a także opracowań historycznych, m.in. Warmia i Mazury (2003).

Czytaj dalej »

Honorowi członkowie PTEw, cz. 2 (2007)

W 2007 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm niezwykle zasłużonym członkom.

Bernard Rozwałka


Bernard Rozwałka

Mecenas Bernard Rozwałka urodził się w 1951 r. w Szczecinie. Po studiach prawniczych na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, związał się z tym miastem na stałe. Tam odbył aplikację sądową, a następnie adwokacką i do dziś jest adwokatem Wielkopolskiej Izby Adwokackiej. Od wielu lat pracuje w samorządzie adwokackim będąc członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu, a obecnie pełni w niej funkcję wicedziekana. Od 1982 r. jest członkiem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu i mocno zaangażował się w jej życie. Od ok. 30 lat jest członkiem rady parafialnej, a obecnie prezesem. Przez pięć kadencji był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, w tym przez jedną kadencję wiceprzewodniczącym Rady Synodalnej. Od 1983 r. jest członkiem PTEw, w tym czasie przyczynił się do rozszerzenia działalności Towarzystwa na cały kraj. W 1985 r. pierwsze po rozszerzeniu Walne Zebranie Delegatów wybrało go prezesem Zarządu Głównego PTEw, a w 1987 r. Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów wybrało go na tę funkcję na kolejną, drugą kadencję. W okresie jego prezesury wyłonił się współczesny kształt PTEw.

Władysław Sosna


Władysław Sosna

Władysław Sosna urodził się w 1933 r. w Cieszynie. Jest absolwentem Politechniki Śląskiej w Gliwicach w 1957 r., inżynierem mechanikiem, przez kilkanaście lat pracował w Fabryce Maszyn Elektrycznych CELMA w Cieszynie, a od 1970 r. jako nauczyciel w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym. Był bardzo aktywny w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym (PTTK) i w Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, a od 1989 r. przede wszystkim w Polskim Towarzystwie Ewangelickim, gdzie do dziś jest prezesem Oddziału w Cieszynie, a w latach 2002-2007 był wiceprezesem Zarządu Głównego. Ponadto jest publicystą zajmującym się przeszłością Śląska Cieszyńskiego oraz jego tradycjami ewangelickimi. Opublikował liczne przewodniki i opracowania krajoznawcze, przede wszystkim poświęcone Ziemi Cieszyńskiej. Publikuje w prasie ewangelickiej, regionalnej i turystycznej, był inicjatorem wydania reprintów kilku starodruków cieszyńskich. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Członek honorowy Macierzy Ziemi Cieszyńskiej i PTTK. Jest autorem przewodników, np. Dookoła Beskidu Śląskiego, 1992; Cieszyn. Przewodnik krajoznawczy, 2005, i opracowań historycznych, np. Historia parafii ewangelicko-augsburskiej w Golasowicach, 1993. Podsumowanie jego dorobku publicystycznego stanowi obszerny zbiór esejów „Barwy luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim. Wybór prac” (2015).

Recenzja książki „Mazurzy wobec wiary i Kościoła” (2018)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki opracowanej przez Grzegorza Jasińskiego i Małgorzatę Szymańską-Jasińską pt. „Mazurzy wobec wiary i Kościoła. Ewangelicyzm w relacjach duchownych i nauczycieli w XIX wieku”. Książka zawiera XIX-wieczne dokumenty dotyczące ewangelickiej przeszłości Mazur. Wydała ją Oficyna Wydawnicza Retman w Dąbrównie przy współpracy Archiwum Państwowego w Olsztynie w 2018 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Tom „Mazurzy wobec wiary…” to zbiór różnych tekstów, uwzględniających różne formy wypowiedzi, autorstwa ewangelickich duchownych oraz mazurskich nauczycieli pracujących w parafialnych szkołach. Wszystkie teksty powstały w XIX wieku na tle tendencji germanizacyjnych podejmowanych przez władze kościelne na Mazurach, w obliczu również zafascynowania mazurską religijnością wyróżniającą tamtejszych wiernych na tle innych prowincji pruskich.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 1 (2005)

Rozpoczynamy publikację kilkuodcinkowego cyklu, w którym zamierzamy przedstawić sylwetki wszystkich piętnastu Honorowych Członków Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Przedstawimy ich w chronologicznym prządku przyznawania tej najwyższej godności naszego Towarzystwa. Za pierwszym razem przyznano ją od razu aż czterem osobom mającym wielkie zasługi podczas zakładania pierwszych oddziałów PTEw w latach 80. ubiegłego stulecia. Miało to miejsce w grudniu 2005 r. podczas Walnego Zebrania Delegatów PTEw, które odbywało się w Katowicach.

Dr Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Zofia Wojciechowska (1939-2020)

Dr Zofia Wojciechowska urodziła się w Poznaniu jako córka Edwarda Hauptmana-Głowackiego, znanego ewangelickiego działacza kościelnego i społecznego. Po II wojnie światowej wraz z rodziną przeprowadziła się do Łodzi, z którą związała się na resztę życia. Ukończyła studia socjologiczne na Uniwersytecie Łódzkim, a po kilku latach podjęła pracę naukową na Akademii Medycznej w Łodzi, gdzie publikowała prace z dziedziny socjologii medycyny i uzyskała doktorat. Należała do najbardziej zaangażowanych działaczy PTEw w pierwszym okresie po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Pełniła m.in. funkcje: przewodniczącej Oddziału PTEw w Łodzi (1986-1997), prezesa Zarządu Głównego PTEw (1991-1999) oraz redaktor naczelnej miesięcznika „Słowo i Myśl” (1989-1996), którego powołanie zainicjowała. Ponadto w latach 1992-1997 była członkinią Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce i przewodniczącą Synodalnej Komisji Kobiet. Po 1999 r. całkowicie wycofała się z aktywności społecznej. Była żoną Andrzeja Wojciechowskiego „Idona” (1930-2018), muzyka, redaktora i publicysty który również był aktywnym działaczem PTEw.

Czytaj dalej »