Archiwum

W związku z pandemią koronawirusa COVID-19

Ze względu na trwające zagrożenie koronawirusem COVID-19, poszczególne Oddziały PTEw zdecydowały się na odwołanie wszystkich swoich spotkań do czasu, gdy ich przeprowadzanie przestanie być niebezpieczne dla zdrowia i życia członków Towarzystwa i jego sympatyków.

Redakcja serwisu internetowego PTEw życzy Państwu przetrwania w zdrowiu tego trudnego okresu.

baner

Wątki ewangelickie w twórczości Jerzego Pilcha (1952-2020)

Dzisiaj zmarł wybitny polski pisarz, Jerzy Pilch (1952-2020) – pisarz, publicysta, felietonista, dramaturg i scenarzysta filmowy, „poza tym” ewangelik z Wisły. Przypominamy ważny artykuł Marii Drapelli opublikowany przed 13 laty w katowickim piśmie „Ewangelik” (Kwartalnik Diecezji Katowickiej”) 2007, nr 3, s. 29-43.

Maria Drapella

Wątki ewangelickie w twórczości Jerzego Pilcha. Od Wisły do Granatowych Gór

Katowice, rok 2006: Jerzy Pilch odbiera z rąk ks. bp. Tadeusza Szurmana prestiżową nagrodę Śląskiego Szmaragdu (fot. Jan Szturc)


Droga „od Wisły do Granatowych Gór” została wyznaczona przez chronologię publikacji Jerzego Pilcha, ale przecież wiedzie ona przez Kraków i Warszawę. Wielokrotnie owe metropolie, a zwłaszcza Kraków, wyznaczają perspektywę oglądu Wisły i Granatowych Gór, więc wypadnie i w nich zagościć.

„Wątki ewangelickie” – specyfika Wisły sprawia, że na ogół termin „ewangelicki” jest synonimem słowa „luterski”, ale często odnosi się do protestantyzmu w różnych odmianach, a nawet do pewnych napięć między owymi odmianami. A skoro o napięciach mowa, słowo „ewangelicki” stanie się przyczyną refleksji nad opozycją ewangelik – katolik i uniknąć się tego nie da, mimo skłonności ekumenicznych.

„Twórczość Jerzego Pilcha” – to opowiadania, kilka powieści, dramat oraz felietony, których zbiory ukazały się w wydaniach książkowych, i które często nie są publicystyką, lecz najczystszą literaturą – prozą, nawet poetyzującą… Objęcie refleksją całego dorobku, przyznaję pokornie, przerasta moje możliwości. Co uwzględnić przede wszystkim? Decyzja niełatwa. Proszę więc o łaskawe odniesienie się do moich wyborów, dokonanych wśród wielu rozterek.

Czytaj dalej »

W 2017 roku w Katowicach odbyła się międzynarodowa konferencja
„500 lat Reformacji na Górnym Śląsku”

Przypominamy bardzo ciekawą konferencję sprzed trzech lat!

W dniach 28-29 września 2017 r. w Bibliotece Śląskiej odbyła się konferencja „500 lat Reformacji na Górnym Śląsku”, podczas której polscy i niemieccy prelegenci zaprezentowali aktualny stan badań nad dziejami śląskiej Reformacji. Ponad dwadzieścia referatów wygłoszonych przez historyków i badaczy z różnych ośrodków naukowych zaprezentowało własne spojrzenie na rozwój luteranizmu na przestrzeni pięciu wieków jego trwania na ziemi śląskiej. W uroczystym otwarciu konferencji udział wzięli dyrektor Biblioteki Śląskiej prof. dr hab. Jan Malicki oraz biskupi luterańscy: ks. dr Marian Niemiec – diecezji katowickiej oraz ks. dr Adrian Korczago – diecezji cieszyńskiej Kościoła. Prof. Jan Malicki podkreślił wkład luterańskich autorów w powstawanie polskiej literatury na Śląsku. Od początku trwania Reformacji luterańscy pastorzy, nauczyciele oraz pisarze pomnażali śląski dorobek literacki, który służył nie tylko celom konfesyjnym, ale utrwalaniu polskości na Śląsku. Możliwość wspólnego poznawania przeszłości protestanckiej podkreślili dostojnicy Kościoła luterańskiego.

Czytaj dalej »

Rozpoczęło się zdalne Walne Zebranie Delegatów PTEw

Zgodnie ze Statutem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) corocznie odbywa się Walne Zebranie Delegatów. W tym roku Zebranie, które pierwotnie zostało zwołane na 21 marca 2020 r. w Katowicach, zostało odwołane ze względu na pandemię koronawirusa COVID-19. Zarząd Główny PTEw zdecydował wówczas o zorganizowaniu Walnego Zebrania w trybie zdalnym, poprzez głosowania e-mailowe.

Taka formuła oczywiście nie pozwala na przeprowadzenie pełnej dyskusji nad sprawozdaniami, zgłoszonymi wnioskami, a zwłaszcza nad planami dalszej działalności Towarzystwa. W związku z tym tegoroczne Zebranie zostało ograniczone do przeprowadzenia najpilniejszych spraw, głównie tych związanych z formalnymi wymogami. Bardziej złożone tematy, np. te związane ze zmianami w statucie, zostaną podjęte na przyszłorocznym Walnym Zebraniu, o ile wówczas sytuacja na to pozwoli.

W związku z tym dzisiaj wszyscy delegaci otrzymali drogą e-mailową materiały Zebrania, sprawozdania, protokoły, projekty uchwał oraz karty do głosowania. Prosimy zatem wszystkich delegatów o sprawdzenie swoich skrzynek e-mailowych oraz o wzięcie udziału w tych głosowaniach. Po formalnym zakończeniu Zebrania poinformujemy Państwa o podjętych podczas niego uchwałach. Zbieranie głosów i ich podliczenie zajmie kilka dni.

Wspominamy Zofię Wojciechowską

Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Chcemy dziś przypomnieć śp. dr Zofię Wojciechowską (1939-2020), zmarłą w kwietniu tego roku byłą prezes Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Była osobą bardzo zaangażowaną i bardzo zasłużoną dla naszego Towarzystwa, m.in. jako inicjatorska i pierwsza redaktor naczelna naszego pisma „Słowo i Myśl”, autorka wielu inicjatyw podejmowanych przez Towarzystwo. Walne Zebranie Delegatów nadało jej tytuł Honorowego Członka PTEw.

Zachęcamy do zapoznania się z sylwetką Zofii Wojciechowskiej, ujętą we wspomnieniu jej siostry Krystyny Viebig. Tekst, uzupełniony zdjęciami, znajduje się w dołączonym pliku PDF:

Ponadto zob.:

informację o nadaniu Zofii Wojciechowskiej godności Honorowego Członka PTEw,
informację o śmierci Zofii Wojciechowskiej.

Jeśli ktoś z Państwa dysponuje jakimiś informacjami o życiu i działalności prezes Zofii Wojciechowskiej, lub np. fotografiami, redakcja naszego serwisu internetowego będzie bardzo zobowiązana za podzielenie się nimi z naszymi Czytelnikami (kontakt: ptew@ptew.org.pl).

Bardzo dziękujemy Państwu Annie Viebig-Reszka, Markowi Kwiatkowskiemu oraz Aldonie Karskiej za ogromną pomoc w przygotowaniu tego materiału.

Jeszcze o wystawie „Wszystko osiąga się przez nadzieję…”, Muzeum Śląskie w Katowicach, 2017-2018

Dzisiaj przypominamy znaczące wydarzenie dla społeczności ewangelickiej na Górnym Śląsku: wystawę jubileuszową w Muzeum Śląskim w relacji Anety M. Sokół.

20 października 2017 r. odbyło się otwarcie wystawy przygotowanej przez Muzeum Śląskie z okazji Roku Reformacji, jednej z licznych w 2017 r. jubileuszowych ekspozycji, ale szczególnej ze względu na zaprezentowane bogactwo pamiątek i materialnych dowodów trwania luterańskich tradycji na Śląsku. Uroczystość otwarcia wystawy „Wszystko osiąga się przez nadzieję…” miała miejsce w auli Muzeum Śląskiego na poziomie -4 i zgromadziła liczne grono zaproszonych gości oraz wszystkich zainteresowanych wydarzeniem. Uroczystość poprowadziła dyrektor Muzeum Śląskiego Alicja Knast, która na wstępie powitała uczestników, w tym marszałka województwa śląskiego dr. Henryka Mercika, biskupów obu diecezji śląskich Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce: diecezji katowickiej i cieszyńskiej, ks. dr. Mariana Niemca i ks. dr. Adriana Korczago, przedstawicieli władz samorządowych, świata kultury, nauki oraz wszystkich przybyłych. Alicja Knast przekazała podziękowania osobom, które wspomogły przygotowanie ekspozycji, wymieniając ks. Karola Macurę z Drogomyśla prof. Ewę Chojecką, dr. hab. Wacława Gojniczka oraz Marcina Gabrysia z Biblioteki Tschammera przy parafii luterańskiej w Cieszynie.

Czytaj dalej »

Wspominamy Ligię Jasiok

Przypominamy dzisiaj śp. Ligię Jasiok, wieloletnią działaczkę PTEw, szczególnie oddziału w Bielsku. Udostępniamy Państwu wspomnienie napisane przez jej przyjaciółkę Janinę Szeruda-Goszyk z Bielska, a także zdjęcia udostępnione przez Aldonę Karską z Warszawy oraz Romualda Długosza z Koszalina.

Ligia Jasiok (1944-2020)


Ligia Jasiok – prezes zarządu oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Bielsku w latach 2011-2015, długoletnia członkini oddziału, urodziła się 27 stycznia 1944 r. w Kozach k. Bielska, natomiast odeszła do Pana po długiej chorobie 25 lutego, a została pożegnana 2 marca 2020 r. przez członków bielskiego Oddziału, znajomych oraz grono delegacji zarządów oddziałów PTEw z Jaworza, Cieszyna i Ustronia. Ceremonię pogrzebową poprowadzili ks. bp senior Jan Szarek oraz ks. Krzysztof Cienciała. Przez ponad 30 lat była aktywną działaczką oddziału, do stycznia 2020 r. jego wiceprezesem oraz do 2019 r. była członkiem Głównej Komisji Rewizyjnej PTEw. Ponadto przez jedną kadencję pełniła funkcję członka Rady Parafialnej parafii w Bielsku.

Ligia z zawodu była architektem – studia na kierunku architektury i urbanistyki ukończyła na Politechnice Wrocławskiej. Życie zawodowe spędziła w większości w Bielsku-Białej. Zdobywając uprawnienia projektanta pracowała w latach 70. ubiegłego wieku w byłym Kombinacie Budownictwa Ogólnego „Beskid”, w biurach kierowników budów Jana Goszyka i Henryka Lorka, osób związanych później z budową Ośrodka Wydawniczego „Augustana”. Później założyła własną pracownię architektury.

Czytaj dalej »

Niezapomniane przeżycia – niezwykła wyspa Patmos
(refleksje z wycieczki w 1998 r.)

Poniższym tekstem redakcja strony internetowej PTEw podejmuje publikację różnego rodzaju materiałów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością naszego Towarzystwa, czyli własnych przemyśleń, twórczości, wspomnień, także fotografii, np. rodzinnych, relacji z różnych spotkań, krótkich tekstów historycznych, ciekawostek, refleksji itp. Gorąco zachęcamy, by w czasie gdy nasze umysły są zaprzątnięte codziennymi troskami, poświęcić może kilkadziesiąt minut na stworzenie materiału na naszą stronę, co nam samym da chwilę oderwania się od teraźniejszości i możliwość refleksji, która dla innych może okazać się równie ciekawa i inspirująca.

Redakcja

Port Skala na wyspie Patmos (zdj. Wikimedia Commons)

Patmos jest najdalej wysuniętą na północ grecką wyspą Dodekanezu. Kontynuując podróż statkiem wycieczkowym Nissos Kypros z Pireusu do Hajfy, celem zwiedzenia Ziemi Świętej, dotarliśmy 3 listopada 1998 r. do Wyspy Patmos – kolebki biblijnej Apokalipsy Św. Jana.

Zacumowanie statku nastąpiło w porcie głównym wyspy – miasteczku Skala. Celem pobytu było zwiedzenie wyspy, w której znajduje się jaskinia oraz klasztor św. Jana. Podróżując z 12 przyjaciółmi i przewodniczką uiściliśmy należną wówczas opłatę 2500 drachm za zwiedzanie obiektów sakralnych. Ania poinformowała nas, że wyspa liczyła wówczas 2800 stałych mieszkańców oraz że na wyspie znajduje się 365 kapliczek – tyle, ile dni w roku i że jest to chrześcijańskie miejsce pielgrzymkowe, co zresztą potwierdziło się gdy w porcie wsiadło na statek około 100 osób, głównie kobiet z duchownymi wyznania grecko-katolickiego, które ubrane były w czerni. Grupa ta kontynuowała następnie z nami podróż do Ziemi Świętej, z przystankami i zwiedzaniem wysp Rodos i Cypr.

Czytaj dalej »

Wirtualny kwiecień 2020 w cieszyńskim PTEw

W kwietniu mieliśmy zaplanowane cztery spotkania klubowe. Trzeba powiedzieć, że od początku ostateczne „zaklepanie” tematów prelekcji stwarzało pewne kłopoty organizacyjne i gdy wreszcie wszystko wydawało się zgrane, to okazało się, że daremny był trud, bo przez małego i groźnego mikroba wszystko stało się nieaktualne. Tak więc po miesiącu oswajania się z nową sytuacją polegającą na zamknięciu się w domach zwłaszcza osób starszych, na różnych odcinkach życie stawało się coraz trudniejsze, gdyż nie wszystkie potrzeby daje się załatwić przy pomocy komputera i telefonu.

Ze smutkiem musieliśmy skreślić z planu kolejne cztery czwartki.

* * *

Ugoda sandomierska (wydanie z 1731 r.)


W pierwszy kwietniowy czwartek 2 kwietnia przewidziany był temat dotyczący Ugody Sandomierskiej i to w okrągłą 450. rocznicę jej uchwały. Mimo to, uszła ona uwadze nie tylko w PTEw, a przecież był to akt doniosły i niezwykle ważny w tamtych okolicznościach. Władysław Sosna dołożył wielu starań, aby zilustrować początkowe dzieje Reformacji w Polsce tym trudniejsze, że w każdej z dzielnic Królestwa miała ona nieco inny przebieg i związana była z innym Kościołem Reformacji. Kościół Ewangelicko-Augsburski cieszył się powodzeniem tam, gdzie istniała gęsta sieć miast a jego trzonem było przede wszystkim mieszczaństwo, skupione zwłaszcza na Pomorzu Gdańskim, Mazurach i w Wielkopolsce, poza Królestwem – na Śląsku. Wyznanie Helweckie rozwinęło wśród szlachty głównie na terenie Małopolski i Litwy. Z tego ostatniego wyłonił się Kościół Mniejszy – Braci Polskich o orientacji antytrynitarskiej. Wreszcie trzeci najsilniejszy kościół Jednoty Braterskiej tworzyli przybyli do Polski uciekinierzy z Czech o tradycjach husyckich. Ich główną siedzibą stało się wielkopolskie Leszno.

Czytaj dalej »

Zmarła Zofia Wojciechowska – była prezes, honorowy członek PTEw

Śp. dr Zofia Wojciechowska (1939-2020)

Po długiej chorobie, w wieku 80 lat, 19 kwietnia 2020 r. w Łodzi zmarła honorowa członkini Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, śp. dr Zofia Wojciechowska. Zmarła była prezesem Oddziału PTEw w Łodzi, prezesem Zarządu Głównego, inicjatorką i redaktor naczelną miesięcznika „Słowo i Myśl”, a w 2005 r. Walne Zebranie Delegatów nadało jej godność honorowego członka PTEw.

Dr Zofia Wojciechowska (1939-2020) była córką Edwarda Hauptmanna-Głowackiego, znanego ewangelickiego działacza społecznego i kościelnego. Z wykształcenia socjolog. Należała do najbardziej zaangażowanych działaczy PTEw w pierwszym okresie po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Pełniła m.in. funkcje: przewodniczącej Oddziału PTEw w Łodzi (1986-1997), prezesa Zarządu Głównego PTEw (1991-1999) oraz redaktor naczelnej miesięcznika „Słowo i Myśl” (1989-1996), którego powołanie zainicjowała. Po 1999 r. całkowicie wycofała się z aktywności społecznej. Była żoną zmarłego w 2018 r. Andrzeja Wojciechowskiego „Idona” (1930-2018), który również był działaczem PTEw, a także redaktorem i publicystą.

Pogrzeb śp. Zofii odbył się na cmentarzu ewangelickim w Łodzi 24 kwietnia. Była jedną z najważniejszych postaci w całej ponad 100-letniej historii Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego…

Czytaj dalej »

W Warszawie zmarł ks. dr Włodzimierz Nast

Śp. ks. dr Włodzimierz Nast (1942-2020)


Tak i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam polecono, mówcie: Sługami nieużytecznymi jesteśmy, spełniliśmy swój obowiązek (Łk 17, 10).

Z ogromnym żalem przyjęliśmy wiadomość, że 18 kwietnia 2020 r. w wieku 78 lat zmarł śp. ks. dr Włodzimierz Nast.

Ks. Nast był emerytowanym proboszczem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Świętej Trójcy w Warszawie, pracownikiem naukowo-dydaktycznym w Katedrze Teologii Praktycznej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, członkiem warszawskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego od momentu jego założenia, od wielu lat był członkiem zarządu i sekretarzem Oddziału.

W okresie swojej służby w Kościele Ewangelicko-Augsburskim był radcą duchownym Diecezji Warszawskiej, członkiem Synodu Kościoła i radcą Konsystorza. Na emeryturze był członkiem zarządu Ekumenicznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku oraz aktywnie udzielał się w różnych gremiach parafialnych. Pozostawił żonę Ewę i syna z rodziną, łączymy się z nimi w naszych modlitwach dziękując Bogu za życie i służbę śp. ks. Włodzimierza.

W imieniu zarządu warszawskiego oddziału PTEw
Aldona Karska

14 marca zmarł honorowy członek PTEw, ks. bp dr Janusz Narzyński

Śp. ks. bp dr Janusz Narzyński (1928-2020)


Ks. bp dr Janusz Narzyński urodził się w 1928 r. w Warszawie. Po ukończeniu w 1953 r. studiów teologicznych na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, w 1956 r. został ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Był wikariuszem parafii w Mrągowie, następnie jako stypendysta Światowej Federacji Luterańskiej studiował w Getyndze. Po powrocie do kraju był katechetą w Warszawie, a od 1965 r. wikariuszem biskupa Kościoła, ks. Andrzeja Wantuły. W 1975 r. został wybrany biskupem Kościoła. W latach 1983-1986 był prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej, później jej wiceprezesem. Podczas obrad Okrągłego Stołu (1989) był obserwatorem z nominacji władz. W 1991 r. złożył rezygnację z funkcji biskupa Kościoła.

Był uważany za jednego z najwybitniejszych znawców Reformacji oraz teologii Marcina Lutra w Polsce. W latach 1949-1993 był pracownikiem naukowym Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, a później Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Otrzymał doktorat honoris causa Wydziału Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu w Bratysławie (Słowacja).

Ks. bp Janusz Narzyński zmarł 14 marca 2020 r. w Warszawie. Ze względu na stan zagrożenia epidemicznego pogrzeb odbył się w wąskim gronie rodzinnym 18 marca 2020 r. na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie przy ul. Młynarskiej.

Recenzja artykułu Władysława Sosny w „Wierchach”: „Śladami cieszyńskich ewangelików w górach”

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją artykułu „Śladami cieszyńskich ewangelików w górach” napisanego przez Władysława Sosnę – publicystę i działacza społecznego i turystycznego z Cieszyna. Obszerny artykuł ukazał się w 2020 r. w 83. roczniku znanego czasopisma „Wierchy” za 2017 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Nie ma na Śląsku Cieszyńskim dziedziny, w której ewangelicy nie pozostawiliby swoich śladów. W literaturze historycznej niejednokrotnie przypominano o ewangelickim wkła-dzie w rozwój piśmiennictwa na ziemi cieszyńskiej, szkolnictwa czy innych formach aktywności realizowanych przez cieszyńskich ewangelików. Nikt jednak dotychczas nie przedstawił rozwoju cieszyńskiej turystyki poprzez pryzmat wyznaniowości jej twórców – od pierwszych „ciekawskich” przecierających górskie szlaki w odległych czasach po kontynuatorów krajoznawczych pasji w kolejnych stuleciach.