Archiwum

Odbyło się Walne Zebranie Delegatów PTEw 2020 – w trybie zdalnym

W poniedziałek 8 czerwca została ogłoszona informacja o ustaleniach podjętych podczas Walnego Zebrania Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Pierwotnie Zebranie miało odbyć się 21 marca, ale na skutek pandemii koronawirusa zostało przesunięte na później i ostatecznie zostało przeprowadzone na przełomie maja i czerwca w trybie zdalnym – poprzez głosowania droga e-mailową.

Ze względu na utrudnienia związane z takim trybem obrad, przeprowadzono tylko najpilniejsze sprawy. Obszerniejsza dyskusja na temat działalności PTEw, jego planów, w tym także sugerowanych zmian w statucie, odbędzie się jesienią podczas drugiej części obrad, bądź wiosną przyszłego roku, zależnie od sytuacji epidemiologicznej, gdy będzie już bezpieczne przeprowadzenie obrad w formie tradycyjnego, bezpośredniego spotkania.

Zaletą zdalnej formy jest łatwość uczestnictwa w podejmowaniu decyzji, chociaż kosztem bardzo ograniczonej możliwości dyskusji. Frekwencja mierzona liczbą oddanych głosów wyniosła 100% – zagłosowali wszyscy spośród 29 delegatów.

Na podstawie przesłanych przez Zarząd Główny sprawozdań merytorycznego i finansowego oraz sprawozdania komisji rewizyjnej, przegłosowano uchwały związanych z formalną działalnością PTEw i udzieleniem Zarządowi absolutorium. Podjęto ponadto trzy uchwały ważne dla działalności Towarzystwa:

1. Na wniosek Oddziału PTEw w Zielonej Górze podjęto decyzję o zamknięciu jego działalności. Decyzja ta wynikła ze zbyt małego zainteresowania działalnością PTEw w tym mieście. Oddział w Zielonej Górze był jednym z najmłodszych oddziałem – został założony w 2013 r., jednak nie podjął nigdy aktywnej działalności.

2. Na wniosek Oddziału PTEw w Cieszynie pani Stanisławie Ruczko, przez kilkadziesiąt lat aktywnej działaczce i prelegentce najpierw oddziału w Bielsku, a później w Cieszynie, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

3. Na wniosek również Oddziału PTEw w Cieszynie pani Emilii Sosna, aktywnej działaczce Oddziału, będącej przez kilkadziesiąt lat jego podporą organizacyjną, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

Szerzej sylwetki nowych Honorowych Członków PTEw przedstawimy na naszej stronie w najbliższym czasie. Będziemy Państwa także informować o dalszych działaniach związanych z ewentualną kontynuacją obrad Walnego Zebrania jesienią tego roku.

Prezentacja twórczości kompozytorskiej Ryszarda Gabrysia

Prezentujemy Państwu absolutną nowość! Otóż dzisiaj, czyli w piątek 5 czerwca 2020 r. o godz. 18, odbyła się premiera pierwszego odcinka cyklu prezentującego utwory kompozytorów polskich w znakomitych wykonaniach zespołu Camerata Silesia: „Camerata Silesia sings Polish Composers vol. 1 Ryszard Gabryś”. Cykl ten otwiera prezentacja utworów Ryszarda Gabrysia.

Ryszard Gabryś – członek honorowy Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i aktywny członek oddziału w Katowicach, jest wybitnym polskim kompozytorem, muzykologiem, publicystą muzycznym i pedagogiem (zob. pl.wikipedia.org/wiki/Ryszard_Gabry%C5%9B).

Na YouTube pod adresem www.youtube.com/watch?v=4Q3mzlQ8AIA można wysłuchać i obejrzeć dwa utwory uzupełnione autorskim komentarzem twórcy:

  • Ryszard Gabryś – „Inskrypcja gdańska” (prawykonanie)
  • Ryszard Gabryś – „Voyelles de Arthur Rimbaud” na baryton, dyrygentkę i mieszany chór solistów

Czytaj dalej »

Wirtualny maj 2020 w cieszyńskim PTEw

Publikujemy kolejną relację ze spotkań w Cieszynie – niestety, nadal jedynie wirtualnych…

W maju planowaliśmy dwa spotkania klubowe (7 i 28 maja) i wycieczkę na otwarcie sezonu 2020 r. (14 maja). W świąteczny czwartek Wniebowstąpienia nie przewidywaliśmy żadnej imprezy. Wiele przesłanek wskazuje na to, że w 2020 r. nie wyjdziemy na żadną z planowanych wycieczek. W dalszym ciągu też nasze spotkania klubowe pozostają zawieszone. Pierwsze ze spotkań (7 maja) miało być poświęcone pamięci wybitnego polskiego literata Jana Parandowskiego w 125. rocznicę jego urodzin a opowiedzieć o nim miała nasza polonistka Stanisława Ruczko. Na drugim spotkaniu majowym (28 maja) Władysław Sosna pragnął przedstawić postać jednego z najwybitniejszych architektów z okresu międzywojennego Tadeusza Michejdę, także w 125. rocznicę jego urodzin.

* * *

Jan Parandowski
(zdj. Encyklopedia PWN)

11 maja 1895 r. urodził się we Lwowie Jan Parandowski. Tam też w 1913 r. ukończył gimnazjum i rozpoczął studia na Uniwersytecie Lwowskim na Wydziale Filozoficznym z głównym akcentem na filozofię, filologię klasyczną i archeologię. Internowany w czasie I wojny światowej do Woroneża i Saratowa, zarabiał na chleb jako nauczyciel. Po powrocie do Lwowa kontynuował przerwane studia, które ukończył w 1923 r. uzyskaniem magisterium z zakresu filologii klasycznej i archeologii. Już podczas studiów pełnił funkcję kierownika literackiego w wydawnictwie Alfreda Altenberga, gdzie zainicjował dwie serie: przekładów z literatury klasycznej i „Wielcy pisarze”. Współpracował także z kilkoma czasopismami, m.in. z „Wiadomościami literackimi”, „Tygodnikiem Ilustrowanym” i „Tęczą”. Lata 1924-1926 spędził na podróżach studyjnych w Grecji, Francji i Włoszech. Po powrocie z podróży zamieszkał w Warszawie, gdzie od 1929 r. zajmował się redagowaniem „Pamiętnika Warszawskiego”. W 1930 r. przyjął członkostwo polskiego Pen Clubu, piastując w nim poza latami okupacji hitlerowskiej funkcję prezesa (1933-1978).

Czytaj dalej »

Wątki ewangelickie w twórczości Jerzego Pilcha (1952-2020)

Dzisiaj zmarł wybitny polski pisarz, Jerzy Pilch (1952-2020) – pisarz, publicysta, felietonista, dramaturg i scenarzysta filmowy, „poza tym” ewangelik z Wisły. Przypominamy ważny artykuł Marii Drapelli opublikowany przed 13 laty w katowickim piśmie „Ewangelik” (Kwartalnik Diecezji Katowickiej”) 2007, nr 3, s. 29-43.

Maria Drapella

Wątki ewangelickie w twórczości Jerzego Pilcha. Od Wisły do Granatowych Gór

Katowice, rok 2006: Jerzy Pilch odbiera z rąk ks. bp. Tadeusza Szurmana prestiżową nagrodę Śląskiego Szmaragdu (fot. Jan Szturc)


Droga „od Wisły do Granatowych Gór” została wyznaczona przez chronologię publikacji Jerzego Pilcha, ale przecież wiedzie ona przez Kraków i Warszawę. Wielokrotnie owe metropolie, a zwłaszcza Kraków, wyznaczają perspektywę oglądu Wisły i Granatowych Gór, więc wypadnie i w nich zagościć.

„Wątki ewangelickie” – specyfika Wisły sprawia, że na ogół termin „ewangelicki” jest synonimem słowa „luterski”, ale często odnosi się do protestantyzmu w różnych odmianach, a nawet do pewnych napięć między owymi odmianami. A skoro o napięciach mowa, słowo „ewangelicki” stanie się przyczyną refleksji nad opozycją ewangelik – katolik i uniknąć się tego nie da, mimo skłonności ekumenicznych.

„Twórczość Jerzego Pilcha” – to opowiadania, kilka powieści, dramat oraz felietony, których zbiory ukazały się w wydaniach książkowych, i które często nie są publicystyką, lecz najczystszą literaturą – prozą, nawet poetyzującą… Objęcie refleksją całego dorobku, przyznaję pokornie, przerasta moje możliwości. Co uwzględnić przede wszystkim? Decyzja niełatwa. Proszę więc o łaskawe odniesienie się do moich wyborów, dokonanych wśród wielu rozterek.

Czytaj dalej »

W 2017 roku w Katowicach odbyła się międzynarodowa konferencja
„500 lat Reformacji na Górnym Śląsku”

Przypominamy bardzo ciekawą konferencję sprzed trzech lat!

W dniach 28-29 września 2017 r. w Bibliotece Śląskiej odbyła się konferencja „500 lat Reformacji na Górnym Śląsku”, podczas której polscy i niemieccy prelegenci zaprezentowali aktualny stan badań nad dziejami śląskiej Reformacji. Ponad dwadzieścia referatów wygłoszonych przez historyków i badaczy z różnych ośrodków naukowych zaprezentowało własne spojrzenie na rozwój luteranizmu na przestrzeni pięciu wieków jego trwania na ziemi śląskiej. W uroczystym otwarciu konferencji udział wzięli dyrektor Biblioteki Śląskiej prof. dr hab. Jan Malicki oraz biskupi luterańscy: ks. dr Marian Niemiec – diecezji katowickiej oraz ks. dr Adrian Korczago – diecezji cieszyńskiej Kościoła. Prof. Jan Malicki podkreślił wkład luterańskich autorów w powstawanie polskiej literatury na Śląsku. Od początku trwania Reformacji luterańscy pastorzy, nauczyciele oraz pisarze pomnażali śląski dorobek literacki, który służył nie tylko celom konfesyjnym, ale utrwalaniu polskości na Śląsku. Możliwość wspólnego poznawania przeszłości protestanckiej podkreślili dostojnicy Kościoła luterańskiego.

Czytaj dalej »

Rozpoczęło się zdalne Walne Zebranie Delegatów PTEw

Zgodnie ze Statutem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) corocznie odbywa się Walne Zebranie Delegatów. W tym roku Zebranie, które pierwotnie zostało zwołane na 21 marca 2020 r. w Katowicach, zostało odwołane ze względu na pandemię koronawirusa COVID-19. Zarząd Główny PTEw zdecydował wówczas o zorganizowaniu Walnego Zebrania w trybie zdalnym, poprzez głosowania e-mailowe.

Taka formuła oczywiście nie pozwala na przeprowadzenie pełnej dyskusji nad sprawozdaniami, zgłoszonymi wnioskami, a zwłaszcza nad planami dalszej działalności Towarzystwa. W związku z tym tegoroczne Zebranie zostało ograniczone do przeprowadzenia najpilniejszych spraw, głównie tych związanych z formalnymi wymogami. Bardziej złożone tematy, np. te związane ze zmianami w statucie, zostaną podjęte na przyszłorocznym Walnym Zebraniu, o ile wówczas sytuacja na to pozwoli.

W związku z tym dzisiaj wszyscy delegaci otrzymali drogą e-mailową materiały Zebrania, sprawozdania, protokoły, projekty uchwał oraz karty do głosowania. Prosimy zatem wszystkich delegatów o sprawdzenie swoich skrzynek e-mailowych oraz o wzięcie udziału w tych głosowaniach. Po formalnym zakończeniu Zebrania poinformujemy Państwa o podjętych podczas niego uchwałach. Zbieranie głosów i ich podliczenie zajmie kilka dni.

Wspominamy Zofię Wojciechowską

Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Chcemy dziś przypomnieć śp. dr Zofię Wojciechowską (1939-2020), zmarłą w kwietniu tego roku byłą prezes Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Była osobą bardzo zaangażowaną i bardzo zasłużoną dla naszego Towarzystwa, m.in. jako inicjatorska i pierwsza redaktor naczelna naszego pisma „Słowo i Myśl”, autorka wielu inicjatyw podejmowanych przez Towarzystwo. Walne Zebranie Delegatów nadało jej tytuł Honorowego Członka PTEw.

Zachęcamy do zapoznania się z sylwetką Zofii Wojciechowskiej, ujętą we wspomnieniu jej siostry Krystyny Viebig. Tekst, uzupełniony zdjęciami, znajduje się w dołączonym pliku PDF:

Ponadto zob.:

informację o nadaniu Zofii Wojciechowskiej godności Honorowego Członka PTEw,
informację o śmierci Zofii Wojciechowskiej.

Jeśli ktoś z Państwa dysponuje jakimiś informacjami o życiu i działalności prezes Zofii Wojciechowskiej, lub np. fotografiami, redakcja naszego serwisu internetowego będzie bardzo zobowiązana za podzielenie się nimi z naszymi Czytelnikami (kontakt: ptew@ptew.org.pl).

Bardzo dziękujemy Państwu Annie Viebig-Reszka, Markowi Kwiatkowskiemu oraz Aldonie Karskiej za ogromną pomoc w przygotowaniu tego materiału.

Jeszcze o wystawie „Wszystko osiąga się przez nadzieję…”, Muzeum Śląskie w Katowicach, 2017-2018

Dzisiaj przypominamy znaczące wydarzenie dla społeczności ewangelickiej na Górnym Śląsku: wystawę jubileuszową w Muzeum Śląskim w relacji Anety M. Sokół.

20 października 2017 r. odbyło się otwarcie wystawy przygotowanej przez Muzeum Śląskie z okazji Roku Reformacji, jednej z licznych w 2017 r. jubileuszowych ekspozycji, ale szczególnej ze względu na zaprezentowane bogactwo pamiątek i materialnych dowodów trwania luterańskich tradycji na Śląsku. Uroczystość otwarcia wystawy „Wszystko osiąga się przez nadzieję…” miała miejsce w auli Muzeum Śląskiego na poziomie -4 i zgromadziła liczne grono zaproszonych gości oraz wszystkich zainteresowanych wydarzeniem. Uroczystość poprowadziła dyrektor Muzeum Śląskiego Alicja Knast, która na wstępie powitała uczestników, w tym marszałka województwa śląskiego dr. Henryka Mercika, biskupów obu diecezji śląskich Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce: diecezji katowickiej i cieszyńskiej, ks. dr. Mariana Niemca i ks. dr. Adriana Korczago, przedstawicieli władz samorządowych, świata kultury, nauki oraz wszystkich przybyłych. Alicja Knast przekazała podziękowania osobom, które wspomogły przygotowanie ekspozycji, wymieniając ks. Karola Macurę z Drogomyśla prof. Ewę Chojecką, dr. hab. Wacława Gojniczka oraz Marcina Gabrysia z Biblioteki Tschammera przy parafii luterańskiej w Cieszynie.

Czytaj dalej »

Wspominamy Ligię Jasiok

Przypominamy dzisiaj śp. Ligię Jasiok, wieloletnią działaczkę PTEw, szczególnie oddziału w Bielsku. Udostępniamy Państwu wspomnienie napisane przez jej przyjaciółkę Janinę Szeruda-Goszyk z Bielska, a także zdjęcia udostępnione przez Aldonę Karską z Warszawy oraz Romualda Długosza z Koszalina.

Ligia Jasiok (1944-2020)


Ligia Jasiok – prezes zarządu oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Bielsku w latach 2011-2015, długoletnia członkini oddziału, urodziła się 27 stycznia 1944 r. w Kozach k. Bielska, natomiast odeszła do Pana po długiej chorobie 25 lutego, a została pożegnana 2 marca 2020 r. przez członków bielskiego Oddziału, znajomych oraz grono delegacji zarządów oddziałów PTEw z Jaworza, Cieszyna i Ustronia. Ceremonię pogrzebową poprowadzili ks. bp senior Jan Szarek oraz ks. Krzysztof Cienciała. Przez ponad 30 lat była aktywną działaczką oddziału, do stycznia 2020 r. jego wiceprezesem oraz do 2019 r. była członkiem Głównej Komisji Rewizyjnej PTEw. Ponadto przez jedną kadencję pełniła funkcję członka Rady Parafialnej parafii w Bielsku.

Ligia z zawodu była architektem – studia na kierunku architektury i urbanistyki ukończyła na Politechnice Wrocławskiej. Życie zawodowe spędziła w większości w Bielsku-Białej. Zdobywając uprawnienia projektanta pracowała w latach 70. ubiegłego wieku w byłym Kombinacie Budownictwa Ogólnego „Beskid”, w biurach kierowników budów Jana Goszyka i Henryka Lorka, osób związanych później z budową Ośrodka Wydawniczego „Augustana”. Później założyła własną pracownię architektury.

Czytaj dalej »

Niezapomniane przeżycia – niezwykła wyspa Patmos
(refleksje z wycieczki w 1998 r.)

Poniższym tekstem redakcja strony internetowej PTEw podejmuje publikację różnego rodzaju materiałów niezwiązanych bezpośrednio z działalnością naszego Towarzystwa, czyli własnych przemyśleń, twórczości, wspomnień, także fotografii, np. rodzinnych, relacji z różnych spotkań, krótkich tekstów historycznych, ciekawostek, refleksji itp. Gorąco zachęcamy, by w czasie gdy nasze umysły są zaprzątnięte codziennymi troskami, poświęcić może kilkadziesiąt minut na stworzenie materiału na naszą stronę, co nam samym da chwilę oderwania się od teraźniejszości i możliwość refleksji, która dla innych może okazać się równie ciekawa i inspirująca.

Redakcja

Port Skala na wyspie Patmos (zdj. Wikimedia Commons)

Patmos jest najdalej wysuniętą na północ grecką wyspą Dodekanezu. Kontynuując podróż statkiem wycieczkowym Nissos Kypros z Pireusu do Hajfy, celem zwiedzenia Ziemi Świętej, dotarliśmy 3 listopada 1998 r. do Wyspy Patmos – kolebki biblijnej Apokalipsy Św. Jana.

Zacumowanie statku nastąpiło w porcie głównym wyspy – miasteczku Skala. Celem pobytu było zwiedzenie wyspy, w której znajduje się jaskinia oraz klasztor św. Jana. Podróżując z 12 przyjaciółmi i przewodniczką uiściliśmy należną wówczas opłatę 2500 drachm za zwiedzanie obiektów sakralnych. Ania poinformowała nas, że wyspa liczyła wówczas 2800 stałych mieszkańców oraz że na wyspie znajduje się 365 kapliczek – tyle, ile dni w roku i że jest to chrześcijańskie miejsce pielgrzymkowe, co zresztą potwierdziło się gdy w porcie wsiadło na statek około 100 osób, głównie kobiet z duchownymi wyznania grecko-katolickiego, które ubrane były w czerni. Grupa ta kontynuowała następnie z nami podróż do Ziemi Świętej, z przystankami i zwiedzaniem wysp Rodos i Cypr.

Czytaj dalej »

Wirtualny kwiecień 2020 w cieszyńskim PTEw

W kwietniu mieliśmy zaplanowane cztery spotkania klubowe. Trzeba powiedzieć, że od początku ostateczne „zaklepanie” tematów prelekcji stwarzało pewne kłopoty organizacyjne i gdy wreszcie wszystko wydawało się zgrane, to okazało się, że daremny był trud, bo przez małego i groźnego mikroba wszystko stało się nieaktualne. Tak więc po miesiącu oswajania się z nową sytuacją polegającą na zamknięciu się w domach zwłaszcza osób starszych, na różnych odcinkach życie stawało się coraz trudniejsze, gdyż nie wszystkie potrzeby daje się załatwić przy pomocy komputera i telefonu.

Ze smutkiem musieliśmy skreślić z planu kolejne cztery czwartki.

* * *

Ugoda sandomierska (wydanie z 1731 r.)


W pierwszy kwietniowy czwartek 2 kwietnia przewidziany był temat dotyczący Ugody Sandomierskiej i to w okrągłą 450. rocznicę jej uchwały. Mimo to, uszła ona uwadze nie tylko w PTEw, a przecież był to akt doniosły i niezwykle ważny w tamtych okolicznościach. Władysław Sosna dołożył wielu starań, aby zilustrować początkowe dzieje Reformacji w Polsce tym trudniejsze, że w każdej z dzielnic Królestwa miała ona nieco inny przebieg i związana była z innym Kościołem Reformacji. Kościół Ewangelicko-Augsburski cieszył się powodzeniem tam, gdzie istniała gęsta sieć miast a jego trzonem było przede wszystkim mieszczaństwo, skupione zwłaszcza na Pomorzu Gdańskim, Mazurach i w Wielkopolsce, poza Królestwem – na Śląsku. Wyznanie Helweckie rozwinęło wśród szlachty głównie na terenie Małopolski i Litwy. Z tego ostatniego wyłonił się Kościół Mniejszy – Braci Polskich o orientacji antytrynitarskiej. Wreszcie trzeci najsilniejszy kościół Jednoty Braterskiej tworzyli przybyli do Polski uciekinierzy z Czech o tradycjach husyckich. Ich główną siedzibą stało się wielkopolskie Leszno.

Czytaj dalej »

Zmarła Zofia Wojciechowska – była prezes, honorowy członek PTEw

Śp. dr Zofia Wojciechowska (1939-2020)

Po długiej chorobie, w wieku 80 lat, 19 kwietnia 2020 r. w Łodzi zmarła honorowa członkini Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, śp. dr Zofia Wojciechowska. Zmarła była prezesem Oddziału PTEw w Łodzi, prezesem Zarządu Głównego, inicjatorką i redaktor naczelną miesięcznika „Słowo i Myśl”, a w 2005 r. Walne Zebranie Delegatów nadało jej godność honorowego członka PTEw.

Dr Zofia Wojciechowska (1939-2020) była córką Edwarda Hauptmanna-Głowackiego, znanego ewangelickiego działacza społecznego i kościelnego. Z wykształcenia socjolog. Należała do najbardziej zaangażowanych działaczy PTEw w pierwszym okresie po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Pełniła m.in. funkcje: przewodniczącej Oddziału PTEw w Łodzi (1986-1997), prezesa Zarządu Głównego PTEw (1991-1999) oraz redaktor naczelnej miesięcznika „Słowo i Myśl” (1989-1996), którego powołanie zainicjowała. Po 1999 r. całkowicie wycofała się z aktywności społecznej. Była żoną zmarłego w 2018 r. Andrzeja Wojciechowskiego „Idona” (1930-2018), który również był działaczem PTEw, a także redaktorem i publicystą.

Pogrzeb śp. Zofii odbył się na cmentarzu ewangelickim w Łodzi 24 kwietnia. Była jedną z najważniejszych postaci w całej ponad 100-letniej historii Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego…

Czytaj dalej »