Archiwum

Albert Benecke z Folwarków

Jan Delowicz - prelegent

15 grudnia 2018 r. członkowie żorskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego gościli w domu państwa Dariusza i Teresy Golów, gdzie odbyło się ostatnie tegoroczne spotkanie z udziałem Jana Delowicza, autora wielu książek o historii Śląska i naszego miasta.

Prelegent przedstawił dzieje majątku ziemskiego „Folwarków” oraz obraz życia jego właściciela Alberta Benecke, który w 1879 r. zakupił zubożałą posiadłość ziemską wraz z XVIII-wiecznym dworkiem i w odpowiednim czasie wyprowadził cały majątek z upadku.

Albert Benecke był osobowością o niezwykłej postawie moralno-społecznej, aktywnie działał na rzecz społeczności lokalnej, głównie ewangelickiej, pełniąc długoletnią funkcję kuratora żorskiej parafii.

Czytaj dalej »

Spotkanie świąteczno-noworoczne w Ustroniu: 27 grudnia


Oddział PTEw w Ustroniu zaprasza na tradycyjne spotkanie świąteczno-noworoczne. W programie przewidziano występ młodych muzyków oraz wspólne śpiewanie kolęd. Zostaną także przedstawione zdjęcia z tegorocznych spotkań i wycieczek organizowanych przez Oddział.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 27 grudnia 2018 r. o godz. 16 w sali Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Ustroniu, ul. ks. Kotschego 4.

Zapraszamy wszystkich członków i sympatyków Oddziału!

Zaproszenie na grudniowe spotkanie PTEw w Warszawie

PTEw w Warszawie zaprasza na prelekcję „Ślady luterańskiej przeszłości w Nowym Dworze”, którą przedstawi Maria Kaucz. Po prelekcji będzie można zakupić wydawnictwa opisujące historię nowodworskich luteran.

Spotkanie odbędzie się w poniedziałek 17 grudnia 2018 r. o godz. 17:30 w sali parafialnej w W Warszawie przy ul. Kredytowej 4.

Zob. recenzje książek Marii Kaucz dotyczących parafii w Nowym Dworze:

Prof. Ewa Chojecka o architekturze nowych kościołów ewangelickich na Śląsku: Katowice, 18 grudnia

Oddział PTEw w Katowicach zaprasza na spotkanie z historyk sztuki, prof. dr hab. Ewą Chojecką, który przedstawi prelekcję pt. „W poszukiwaniu drogi. Fenomen architektury kościołów ewangelickich naszego regionu drugiej połowy XX wieku”.

Spotkanie odbędzie się we wtorek 18 grudnia 2018 r. o godz. 17 w sali Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach przy ul. Warszawskiej 18.

* * *

Podczas tego spotkania Józef Król – prezes PTEw, wręczy dyplom honorowego członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego doc. Ryszardowi Gabrysiowi – kompozytorowi, muzykologowi, pedagogowi i publicyście związanemu z Uniwersytetem Śląskim i Akademią Muzyczną w Katowicach, popularyzatorowi twórczości śląskich kompozytorów ze środowiska ewangelickiego. Ryszard Gabryś jest wieloletnim członkiem Oddziału PTEw w Katowicach, m.in. był inicjatorem i kierownikiem artystycznym Wieczorów Muzycznych u Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach.

Listopad 2018 w cieszyńskim PTEw

Karol Barth (1886-1968)

W listopadzie odbyły się cztery „zwyczajne” spotkania klubowe.

Na pierwszym czwartku 8 listopada przedstawiona była postać czołowego myśliciela protestanckiego XX w., ks. prof. Karola Bartha (1886-1968). Opowiedział o nim ks. Jan Badura.

Karol Barth urodził się 10.05.1886 r. w Bazylei. Był synem pastora, profesora teologii ewangelickiej Johanna Fryderyka i Anny Katarzyny Sartorius. Studia teologiczne zaliczał na uniwersytetach w Bernie, Berlinie, Tübingen i Marburgu. Ordynowany w 1909 r., przez 2 lata był pastorem w Genewie, a następnych 10 lat w Safenwill. W 1921 r. rozpoczął karierę naukową jako profesor teologii systematycznej w Getyndze, od 1925 r. w Münster, wreszcie od 1930 r. w Bonn. Tu jednak nie umiał pogodzić się z poddaniem Kościoła ewangelickiego faszystowskiej ideologii narodowego socjalizmu, opowiedział się po stronie Kościoła Wyznającego, którego członkami byli także ks. dr Martin Niemöller i ks. Dietrich Bonhoeffer. Po ogłoszeniu tzw. Deklaracji z Barmen, której był głównym redaktorem, w 1935 r. został pozbawiony praw nauczania na wszystkich uniwersytetach niemieckich. Wrócił wówczas do rodzinnej Bazylei, gdzie spokojnie mógł wypełniać czas wykładami, intensywną pracą naukową i publicystyczną. W 1962 r. doczekał emerytury, ale także odwiedził Stany Zjednoczone i prowadził gościnne wykłady na uniwersytetach w Princeton, Chicago i w San Francisco. Z zaproszenia w roli gościa na Sobór Watykański II już nie skorzystał z powodu choroby. Zmarł w Bazylei 10.12.1968 r. Był żonaty ze skrzypaczką Nelly Hoffman od 1913 r. Doczekał córki i czterech synów.

Czytaj dalej »

O właścicielu ziemskim i kuratorze parafii: Żory, 15 grudnia


Oddział PTEw w Żorach zaprasza na spotkanie z historykiem Janem Delowiczem, który przedstawi prelekcję: „Albert Benecke z Folwarków – właściciel majątku ziemskiego i kurator parafii”.

Spotkanie odbędzie się w sobotę 15 grudnia 2018 r. o godz. 17. Uwaga: miejscem spotkania będzie dworek w Żorach-Folwarkach, przy ul. Mikołaja Reja 70.

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych!

W Bielsku o 100-leciu PTEw

Ks. Karol Długosz - prelegent

W bielskim Oddziale PTEw 15 listopada 2018 r. odbyło się spotkanie „Jubileusz 100-lecia PTEw. Działalność w latach 1919-2019”. Ks. Karol Długosz – obecnie członek bielskiego Oddziału, opowiedział o wydarzeniach związanych z założeniem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu w 1919 r., czyli rok po uzyskaniu przez Polskę niepodległości.

W 1919 r. napłynęło do Poznania wielu Polaków z byłych zaborów, wśród których znajdowali się także ewangelicy. W tej sytuacji istniejące tu niemieckie parafie ewangelickie obawiały się polonizacji swoich parafii i odnosiły się do tych przybyszów z niechęcią.

Ewangelikami w Poznaniu zainteresował się m.in. ks. Karol Kotula, który stał się współzałożycielem i pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu, a później współtwórcą tamtejszej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej, której pastorem był w latach 1923-1924.

Datę powstania PTEw ustalono na 22.10.1919 r., gdy na spotkaniu miejscowych, poznańskich działaczy polsko-ewangelickich podjęto decyzję o jego założeniu. Od 1928 r. stowarzyszenie jest właścicielem kamienicy w Poznaniu przy ul. Kossaka 9.

Czytaj dalej »

Najbliższe spotkania PTEw – grudzień

Data        Oddział    Prelegent, temat 

3 grudnia   Jaworze    Stefan Król, Powstanie i działalność Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego
6 grudnia   Cieszyn    Ks. Marek Londzin, Ks. bp Karol Kotula (50-lecie śmierci)
13 grudnia  Bielsko    Prof. Ewa Chojecka, W poszukiwaniu drogi - fenomen architektury kościołów 
                         ewangelickich naszego regionu 2. poł. XX w.
13 grudnia  Cieszyn    Ks. Marek Londzin, Ks. sen. Ryszard Trenkler (25-lecie śmierci)
15 grudnia  Żory       Jan Delowicz, Albert Benecke z Folwarków - właściciel majątku ziemskiego 
                         i kurator parafii (miejsce spotkania: dworek w Żorach-Folwarkach)
17 grudnia  Warszawa   Maria Kaucz, Ślady luterańskiej przeszłości w Nowym Dworze
18 grudnia  Katowice   Prof. Ewa Chojecka, "W poszukiwaniu drogi" - fenomen architektury kościołów 
                         ewangelickich naszego regionu II połowy XX wieku
18 grudnia  Łódź       Spotkanie przedświąteczne    
20 grudnia  Cieszyn    Wigilijka PTEw
27 grudnia  Cieszyn    Władysław Sosna, Wspomnijmy to jeszcze raz - przegląd wydarzeń w obrazach 
                         w Cieszyńskim Oddziale PTEw w 2018 roku
27 grudnia  Ustroń     Spotkanie świąteczno-noworoczne

Prof. Ewa Chojecka o postmodernistycznych kościołach na Cieszyńskiem: Bielsko: 13 grudnia


Oddział PTEw w Bielsku zaprasza na spotkanie z historyk sztuki, prof. dr hab. Ewą Chojecką, która przedstawi prelekcję: „W poszukiwaniu drogi – fenomen architektury kościołów ewangelickich naszego regionu 2. poł. XX w.”.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 13 grudnia 2018 r. o godz. 17 w sali parafialnej w Bielsku-Białej, pl. ks. M. Lutra 12.

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych!

Zmarł ks. radca Ryszard Janik – honorowy członek PTEw

Śp. ks. radca Ryszard Janik (1930-2018)

W Jaworzu 27 listopada 2018 r. zmarł ks. radca Ryszard Janik (1930-2018) – teolog i kaznodzieja, honorowy członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zmarły w wieku 88 lat duchowny ewangelicki był emerytowanym proboszczem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworzu, wieloletnim radcą Konsystorza Kościoła oraz prezesem Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa.

Ks. Ryszard Janik urodził się 7 stycznia 1930 r. w Cieszynie. Tam ukończył Liceum Administracyjno-Handlowe, a w 1951 r. podjął studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, przekształconym wkrótce na Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie. Studia ukończył w 1956 r. Został ordynowany 8 kwietnia 1956 r. w kościele ewangelickim w Jaworzu przez ks. bp. Karola Kotulę i skierowany jako wikariusz do parafii w Olsztynie na Mazurach, a w grudniu tego samego roku został przeniesiony do Jaworza, gdzie był wikariuszem u boku ks. Jana Lasoty. Po przejściu ks. Lasoty w stan spoczynku, w 1960 r. został wybrany proboszczem parafii w Jaworzu, pozostając na tym stanowisku nieprzerwanie do 1995 r., gdy przeszedł na emeryturę.

Czytaj dalej »

Prof. Stegner o ewangelikach augsburskich w II Rzeczpospolitej

Maria Drapella i prof. Tadeusz Stegner

13 listopada 2018 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Sopocie odbyło się spotkanie Oddziału Gdańskiego PTEw. W spotkaniu uczestniczyło 21 członków i sympatyków Towarzystwa. Otworzył je modlitwą ks. bp Marcin Hintz. Dalej spotkanie „Ewangelicy augsburscy w II Rzeczpospolitej” poprowadził prezes Zarządu Oddziału – Piotr Dolny.

Profesor Tadeusz Stegner z Uniwersytetu Gdańskiego przedstawił, w rozmowie z Marią Drapellą, kustoszem parafialnej biblioteki ETOS, stan Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w zaraniu dziejów II Rzeczpospolitej. Profesor Stegner ze znawstwem oraz dużym darem popularyzatora zakreślił „rachunek otwarcia” Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na dzień uzyskania niepodległości, zaznaczając, że głębokie procesy zmian zaczęły kształtować się bardzo dynamicznie już od czasu wybuchu Wielkiej Wojny. Aktywa i pasywa tego rachunku zmieniały się dramatycznie zarówno z uwagi na turbulencje w składzie narodowościowym, językowym i organizacyjnym Kościoła, jak i na dramatyczną wręcz niepewność, które kresy ewangelickie ostatecznie wejdą w skład Rzeczypospolitej. W kluczowych punktach rozmowy pojawiają się nazwiska wybitnych postaci, w których ogniskują się najbardziej krytyczne dramaty tamtych czasów. Natomiast pytania ze strony słuchaczy wskazywały na duże zróżnicowanie ich zainteresowań w zależności od różnych korzeni członków i sympatyków PTEw osiadłych w Trójmieście.

Czytaj dalej »

O Wspólnocie Kościołów Europejskich

Ks. Marcin Brzóska - prelegent


20 listopada 2018 r. odbyło się spotkanie katowickiego Oddziału PTEw z udziałem ks. Marcina Brzóski, wybranego proboszczem parafii ewangelicko-augsburskiej w Cieszynie, od niedawna także członka Rady Wspólnoty Kościołów Ewangelickich w Europie. Katowickie spotkanie poświęcone zostało właśnie tej organizacji, skupiającej wiele Kościołów o tradycjach protestanckich, stanowiącej platformę międzynarodowej ewangelickiej współpracy na forum europejskim. Gościa przedstawił zebranym dr hab. Jan Szturc, podkreślając różnorodność jego aktywności, od parafialnej po zaangażowanie na rzecz spraw Kościoła i wspólnoty.

Czytaj dalej »