Archiwum

PTEw Kraków zaprasza na wycieczkę do Bardejowa na Słowacji: 26-27 września

W imieniu Oddziału Krakowskiego PTEw serdecznie zapraszam na organizowany przez nasz oddział wyjazd „Śladami słowackich ewangelików”, który odbędzie się 26-27 września 2026 r. Wyjazd będzie połączony z poznaniem Bardejowa – miasta wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Dodatkowo w sobotni wieczór 26 września w bardejowskim kościele ewangelickim będzie można wysłuchać polskich i słowackich pieśni w wykonaniu Kolegium Muzyki Ewangelickiej.

Na dołączonych obok dwóch kartkach (proszę kliknąć w nie by powiększyć) albo w pliku PDF (link poniżej), przekazuję wszystkie informacje organizacyjne i program wycieczki.

Plik PDF z informacjami o wycieczce – proszę tutaj kliknąć.

Bardejow (Słowacja)


Dla osób spoza Krakowa wpłata wpisowego w wysokości 100 zł (gotówką) możliwa będzie w autokarze w dniu wyjazdu. Natomiast inne opłaty podane w opisie trzeba dokonać w odpowiednich terminach na wskazane w ogłoszeniu konto biura turystycznego.

Zgłoszenia należy przesyłać mailowo do Iwony Czajki (imczajka60@gmail.com) wpisując w temacie e-maila: Wyjazd „Śladami słowackich ewangelików” – zgłoszenie, a w treści podając imię, nazwisko, nr telefonu i adres e-mailowy (do kontaktu w sprawach organizacyjnych i finansowych: wysokość drugiej wpłaty).

Serdecznie zapraszam,
Iwona Czajka

Inż. Józef Król o dziejach przemysłu włókienniczego w Bielsku: Cieszyn, 6 sierpnia


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Od wełny szałaśników do pierwszych fabryk sukna”. Prelekcję przedstawi Józef Król.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 6 sierpnia 2026 r. o godz. 16 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!

W Jaworzu o paradzie z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Chicago (USA)


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu zaprasza wszystkich zainteresowanych na prelekcję „135. parada z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Chicago”, którą przedstawi Mariusz Fender. Parada z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Chicago jest jednym z najważniejszych wydarzeń dla polskiej społeczności w Stanach Zjednoczonych.

Spotkanie odbędzie się w poniedziałek 3 sierpnia 2026 r. o godz. 18. w sali parafialnej w Jaworzu k. Bielska-Białej, pl. Kościelny 26.

Serdecznie zapraszamy!

Grób lekarza dr. Jana Władysława Kubisza zostanie oznaczony plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”: Cieszyn, 31 lipca

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego otrzymał na ręce prezesa i wiceprezesa poniższe zaproszenie, które zostało wystosowane przez naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, działającego przy Instytucie Pamięci Narodowej, Oddział w Katowicach:

(…) zwracam się z uprzejmym zaproszeniem do udziału w uroczystości oznaczenia plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” mogiły dr. Jana Władysława Kubisza – znakomitego cieszyńskiego medyka, dyrektora Szpitala Sląskiego, prawego człowieka, lekarza wojskowego oraz walczącej Warszawy. Wydarzenie, wpisujące się w 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, odbędzie się 31 lipca o godz. 11.00 na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie przy ul. Bielskiej (sektor I, rząd I, nr 91). Na program uroczystości złożą się przemówienia okolicznościowe, prezentacja sylwetki Bohatera uroczystości, modlitwa, złożenie kwiatów.

Jan Władysław Kubisz w 1936 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/39)


Jan Władysław Kubisz (1885-1948) – długoletni dyrektor Szpitala Śląskiego w Cieszynie, działacz społeczny. Urodził się w Chojniku jako syn znanego nauczyciela i poety Jana Kubisza. Po ukończeniu gimnazjum w Cieszynie studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1912 r. zdobył dyplom doktora medycyny. Do 1914 r. pracował w szpitalu w Morawskiej Ostrawie. Podczas I wojny światowej pracował w szpitalach wojskowych w Kijowie, Saratowie i Moskwie. W 1918 r. wrócił do Krakowa i pracował w Klinice Chirurgicznej UJ. Po przewrocie przeniósł się do Cieszyna, gdzie pracował w Szpitalu Śląskim początkowo jako chirurg, a później, aż do śmierci jako dyrektor.

Okupację spędził w Warszawie, tam też przeżył Powstanie, w którym wziął czynny udział organizując w piwnicach i ruinach szpitale dla powstańców i cierpiącej ludności stolicy. W tej pracy na trwałe nadwyrężył swoje zdrowie. Po wojnie za stanowisku dyrektora cieszyńskiego szpitala położył wielkie zasługi dla tej placówki. Był wybitnym chirurgiem, czynnym i aktywnym we wszystkich przejawach życia narodowego i społecznego. Zmarł w Cieszynie, a jego pogrzeb stał się wielką manifestacją, w której wzięły udział tysiące ludzi z obu stron Olzy. (Na podstawie: J. Golec i S. Bojda, „Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej”, t. 1, Cieszyn 1993, s. 165.)


Zob. relację z prelekcji dk. Aleksandry Błahut-Kowalczyk z 2023 r. o Janie i Janie Władysławie Kubiszach.

O ks. bp. Andrzeju Wantule: prelegent ks. Jan Badura, Cieszyn, 9 lipca

Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Ks. biskup Andrzej Wantuła”. Prelekcję przedstawi ks. Jan Badura.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 9 lipca 2026 r. o godz. 16 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Ks. prof. dr Andrzej Wantuła (1905-1976) – biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, profesor zwyczajny nauk teologicznych, wiceprezydent Światowej Federacji Luterańskiej. Po zdaniu egzaminu kościelnego został skierowany do Wisły jako wikariusz. W 1933 r. został wybrany drugim pastorem w Wiśle. Po wybuchu wojny został uwięziony, w 1940 r. trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie w Gusen. Po interwencjach rodziny i duchownych ewangelickich został zwolniony. W 1944 r. wcielono go do służb sanitarnych Wermachtu. Po wojnie został wybrany pierwszym proboszczem Polsko-Ewangelickiej Parafii w Londynie. Do Polski wrócił w 1948 r. i został ponownie proboszczem w Wiśle, a w 1959 r. został wybrany biskupem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Zajmował się również pracą naukową oraz tłumaczeniem Pisma Świętego z języków oryginalnych. Z jego inicjatywy powstało w Warszawie Centrum Luterańskie i Chrześcijańska Akademia Teologiczna.

Serdecznie zapraszamy!

O ks. bp. Andrzeju Wantule: prof. Jarosław Kłaczkow, Jaworze, 13 lipca


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu zaprasza wszystkich zainteresowanych na prelekcję „Z indeksem przez świat – studenckie lata Andrzeja Wantuły”, którą przedstawi prof. zw. dr hab. Jarosław Kłaczkow z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Spotkanie odbędzie się w poniedziałek 13 lipca 2026 r. o godz. 18. w sali parafialnej w Jaworzu k. Bielska-Białej, pl. Kościelny 26.

Ks. bp prof. Andrzej Wantuła (1905-1976)

Ks. prof. dr Andrzej Wantuła (1905-1976) – biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, profesor zwyczajny nauk teologicznych, wiceprezydent Światowej Federacji Luterańskiej. Po zdaniu egzaminu kościelnego został skierowany do Wisły jako wikariusz. W 1933 r. został wybrany drugim pastorem w Wiśle. Po wybuchu wojny został uwięziony, w 1940 r. trafił do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Dachau, a następnie w Gusen. Po interwencjach rodziny i duchownych ewangelickich został zwolniony. W 1944 r. wcielono go do służb sanitarnych Wermachtu. Po wojnie został wybrany pierwszym proboszczem Polsko-Ewangelickiej Parafii w Londynie. Do Polski wrócił w 1948 r. i został proboszczem w Wiśle, a w 1959 roku został wybrany biskupem Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Zajmował się również tłumaczeniem Pisma Świętego z języków oryginalnych. Z jego inicjatywy powstało w Warszawie Centrum Luterańskie i Chrześcijańska Akademia Teologiczna.

Prof. Jarosław Kłaczkow

Prof. dr hab. Jarosław Kłaczkow – historyk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na historii społeczno-politycznej Polski XX wieku ze szczególnym uwzględnieniem spraw wyznaniowych i dziejów miast. Jest autorem kilkunastu monografii oraz redaktorem kilkudziesięciu prac zbiorowych, a także organizatorem konferencji naukowych. Opublikował m.in.: Protestanckie wydawnictwa prasowe na ziemiach polskich w XIX i pierwszej połowie XX wieku (2008), Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce w latach 1945–1975 (2010), Na emigracji. Losy polskiego wychodźstwa ewangelickiego w XX wieku (2013), The Polish Protestant emigration in western Europe, America and Australia in the 19th and 20th centuries (2014), The Evangelical Church of the Augsburg Confession in Poland in the years 1945-1989 (2014), Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce w latach 1918–1939 (2017), Ksiądz Biskup Andrzej Wantuła (1905-1976) (2019), Z indeksem przez świat. Studenckie lata Andrzeja Wantuły (1925-1931) (2023), Przewodnik po dawnym ewangelickim Toruniu (2024, z P. Bireckim).

Serdecznie zapraszamy!

Najbliższe spotkania PTEw – lipiec-sierpień 2026

W okresie wakacyjnym zazwyczaj aktywność Towarzystwa i jego Oddziałów jest znacznie ograniczona.
Jednak jest kontynuowana, choć w mniejszym zakresie.

Data         Oddział    Prelegent, temat 

9 lipca      Cieszyn    Ks. Jan Badura, Ks. bp Andrzej Wantuła
13 lipca     Jaworze    prof. dr hab. Jarosław Kłaczkow (UMK Toruń), Z indeksem przez świat  
                          – studenckie lata Andrzeja Wantuły
31 lipca     Zarz.Gł.   Uroczyste oznaczenie plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość 
                          Polski” mogiły dr. Jana Władysława Kubisza (Cieszyn)
3 sierpnia   Jaworze    Mariusz Fender, 135. parada z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Chicago
6 sierpnia   Cieszyn    Józef Król, Od wełny szałaśników do pierwszych fabryk sukna
26-27 wrz.   Kraków     Wycieczka „Śladami słowackich ewangelików", zwiedzanie Bardejowa – miasta 
                          wpisanego na listę UNESCO

Władysław Michejda (1876–1937) – burmistrz Cieszyna: Cieszyn, 25 czerwca

Władysław Michejda
(1876–1937)


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Burmistrz Władysław Michejda w 150-lecie urodzin”. Prelekcję przedstawi Władysława Magiera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 25 czerwca 2026 r. o godz. 16 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Władysław Michejda urodzony w 1876 r. w Nawsiu, polski adwokat, burmistrz Cieszyna od 1929 r. Ukończył gimnazjum w Cieszynie i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1904 r. uzyskał doktorat. Od 1908 r. był adwokatem we Lwowie, członkiem Rady Naczelnej Narodowej Demokracji w Rosji. W lipcu 1917 r. został członkiem Rady Polskiej Zjednoczenia Międzypartyjnego w Moskwie. W 1919 r. wrócił do Cieszyna, gdzie otworzył kancelarię adwokacką. Wybrany do Rady Miejskiej, w 1929 r. został burmistrzem. Miasto za jego kadencji (do 1937 r.) pomyślnie się rozwijało mimo kryzysu panującego w kraju.

Serdecznie zapraszamy!

O początkach Szpitala Śląskiego w Cieszynie: Cieszyn, 11 czerwca

Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Początki Szpitala Śląskiego”. Prelekcję przedstawi Irena French – dyrektor Muzeum Śląska Cieszyńskiego.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 11 czerwca 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Szpital Śląski w Cieszynie. W roku 1882 lokalny działacz społeczny, ksiądz Theodor Haase wystąpił z inicjatywą budowy szpitala, który będzie leczył pacjentów bez względu na narodowość, język czy wyznanie. Szpital Powszechny Zboru Ewangelickiego w Cieszynie – bo taka była jego ówczesna nazwa – pierwszego pacjenta przyjął w swoich murach 20 czerwca 1892 roku. Pomnik księdza Theodora Haase prezentuje się w holu wejściowym Pawilonu Diagnostyczno-Zabiegowego Szpitala. W początkach funkcjonowania w cieszyńskiej lecznicy zabiegi przeprowadzały światowe autorytety w dziedzinie medycyny; w wyniku postępującej rozbudowy stale zwiększała się też liczba łóżek i przyjmowanych pacjentów. W międzyczasie szpital zmieniał swoją przynależność z uwagi na kształtujące się granice nowych państw i regionów.

Serdecznie zapraszamy!

Najbliższe spotkania PTEw – czerwiec 2026

Data          Oddział    Prelegent, temat 

6-7 czerwca   Kraków     Dni Biblijne w Małopolsce
9 czerwca     Bielsko/Ustroń   Wycieczka do Katowic
11 czerwca    Cieszyn    Irena French, Początki Szpitala Śląskiego
11-12 czerwca Jaworze    Dwudniowa wycieczka Oddziału w Jaworzu na Podkarpacie
15 czerwca    Warszawa   Prof. dr hab. Rafał Marcin Leszczyński, Paweł Hulka-Laskowski czyli teolog
                           ewangelicki w walce o wolność człowieka
17 czerwca    Łódź       Spotkanie przy grillu
23 czerwca    Ustroń     Wycieczka do Wałbrzycha
25 czerwca    Cieszyn    Władysława Magiera, Burmistrz Władysław Michejda w 150-lecie urodzin

Małopolskie Dni Biblijne: Kraków, 30 maja – 7 czerwca

O polskiej Biblii wydanej 300 lat temu w Halle: Cieszyn, 28 maja


Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie zaprasza wszystkich zainteresowanych na spotkanie „Słowo w drodze… 300 lat polskiej Biblii wydanej w Halle”.

Prelekcję przedstawi Marcin Gabryś – kustosz Muzeum Protestantyzmu w Cieszynie i pracownik Biblioteki im. R. Tschammera.

Spotkanie odbędzie się w czwartek 28 maja 2026 r. o godz. 15 w sali w budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Cieszynie przy placu Kościelnym 6.

Serdecznie zapraszamy!