|
|
Wysłane 18 lutego 2026 przez: Aldona Karska  Damian Kruczkowski – prelegent warszawski oddział PTEw gościł Damiana Kruczkowskiego z Konina, socjologa, pasjonata historii, społecznika, który swoimi działaniami w ramach różnych organizacji społecznych ratuje pamięć o licznych kiedyś na tych terenach społecznościach ewangelickich i żydowskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji na ten temat. Prelegent na spotkanie przybył wraz z proboszczem konińskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, ks. Waldemarem Wunszem oraz przedstawicielką parafii w Turku, Katarzyną Andrzejewską.
 W tle zdjęcie domu zbudowanego z rudy darniowej Damian Kruczkowski wygłosił prelekcję: Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Prelegent nakreślił tło historyczne i przyczyny osadnictwa na tych terenach, takie jak prześladowania religijne w innych regionach Europy oraz celowe sprowadzanie osadników przez możnowładców, którzy z powodu wojen i epidemii dysponowali dużymi wyludnionymi obszarami trudnymi do uprawy. Osadnicy karczowali lasy, osuszali tereny i wykorzystywali naturalny budulec (drewno i rudę darniową) do budowania domów i zabudowań gospodarczych. Sprowadzali rośliny, które w naturalny sposób meliorowały teren (wierzby). Rozwijali hodowlę, rolnictwo, sadownictwo i rzemiosła. Budowali szkoły, domy modlitwy (kantoraty) oraz kościoły.
Czytaj dalej »
Wysłane 28 stycznia 2026 przez: Aldona Karska  Dr Mirosława Weremiejewicz – prelegentka
W grudniu 2025 r. zakończyła się kolejna kadencja zarządu warszawskiego oddziału PTEw. 15 grudnia 2025 r. odbyło się walne zebranie członków oddziału PTEw w Warszawie o charakterze sprawozdawczo-wyborczym. Po wysłuchaniu i przyjęciu sprawozdań przeprowadzono wybory prezesa i zarządu na nową kadencję 2025-2029. Na prezeskę warszawskiego oddziału ponownie wybrano Aldonę Karską.
19 stycznia – na pierwszym spotkaniu inaugurującym nową kadencję zebrani wysłuchali wykładu dr Mirosławy Weremiejewicz pt. „Kościoły ewangelickie – Kościoły ewangeliczne. Takie same? Podobne? Różne?”. Słuchacze zapoznali się z historią poszczególnych kościołów, prelegentka wyjaśniła też różnice między nimi. Wykład był bogato ilustrowany slajdami i krótkim filmem.
Następne spotkanie warszawskiego oddziału PTEw zaplanowano na 16 lutego. Gościem spotkania będzie Damian Kruczkowski, autor wielu publikacji na temat wielokulturowości i wielowyznaniowości Konina i okolic, który przedstawi wykład: „Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Spotkanie odbędzie się w sali parafialnej przy ul. Kredytowej 4 (lok. 1) o godz. 17:30.
Spotkania warszawskiego Oddziału PTEw mają charakter otwarty. Zapraszamy!
Wysłane 05 kwietnia 2025 przez: redakcja  Śp. Profesor Karol Karski
Z głębokim żalem zawiadamiamy, że dzisiaj, 5 kwietnia 2025 r., w wieku 84 lat zmarł prof. dr hab. Karol Karski, Honorowy Członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.
Pogrzeb odbędzie się w poniedziałek, 14 kwietnia. Nabożeństwo żałobne rozpocznie się o godz. 13 w kościele ewangelicko-augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie przy pl. Małachowskiego. Po nabożeństwie nastąpi odprowadzenie do grobu rodzinnego na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie przy ul. Młynarskiej 54/56/58.
Zamiast kwiatów i wieńców Rodzina Zmarłego prosi o wsparcie Fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa. Dane do przelewu: Fundacja Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa, ul. Pileckiego 105, 02-781 Warszawa. Nr konta: 68 1240 5963 1111 0000 4799 9077. Więcej o fundacji: https://fho.org.pl/.
Prof. dr hab. Karol Karski (1940-2025) urodził się w Katowicach. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT). Po ukończeniu studiów przez trzy lata pracował jako publicysta. W latach 1970-1982 był pracownikiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Równocześnie w 1972 r. podjął studia w Instytucie Ekumenicznym w Bossey k. Genewy, a w 1978 r. uzyskał doktorat w ChAT. W 1983 r. został zastępcą redaktora naczelnego półrocznika „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, a później redaktorem naczelnym. Prowadził wykłady na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1991 r. rozpoczął pracę naukową na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1992 r. uzyskał habilitację z teologii ekumenicznej na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2002 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2007-2011 był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Jest jednym z najaktywniejszych ekumenistów w Polsce. Był prezesem Zarządu Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja” i redaktorem naczelnym periodyku „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” do 2019 r. W latach 1986-1999 oraz 2009-2017 był prezesem warszawskiego oddziału PTEw. Laureat nagrody św. Brata Alberta w zakresie ekumenizmu. Opublikował ponad 700 artykułów naukowych oraz m.in. następujące książki: Dążenia ekumeniczne we współczesnym świecie (1974, 1986), Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wyznaniach chrześcijańskich (1994, 2003), Protestanci i ekumenizm. Wkład spadkobierców Reformacji w dzieło jedności (2001), Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych (2007), Credo. Symbol naszej wiary (współautor, 2009).
Wysłane 26 października 2024 przez: Aldona Karska  Wanda Haberkant (1871-1930) 21 października, na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw Aldona Karska przedstawiła życie i działalność Wandy Haberkant (1871-1930), naukowczyni, przyrodniczki, nauczycielki. Była córką pastora ewangelickiego Jana Adama Haberkanta i Heleny z Tydelskich, siostrą Heleny Haberkant-Semadeni (1868-1948) i Stefana Haberkanta – inżyniera (1877-1916).
 Programy nauczania przyrody autorstwa Wandy Haberkantówny Wanda Haberkant w 1887 r. ukończyła Kaliskie Gimnazjum Żeńskie z wynikiem celującym i została nagrodzona złotym medalem. Aby zgromadzić fundusze na dalszą naukę na uczelniach zagranicą, przez kilka lat pracowała jako nauczycielka w szkole żeńskiej prowadzonej przez siostrę w Koninie. Po czym w latach 1893-1997 studiowała na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Genewie. Prowadziła badania naukowe pod kierunkiem prof. Friedricha Kehrmanna uzyskując stopień doktora chemii.
Po powrocie do kraju odmówiła pracy w przemyśle (prawdopodobnie ze względów politycznych) i poświęciła się pracy pedagogicznej. Brała udział w strajku szkolnym w 1905 r. W swojej pracy pedagogicznej stosowała nowe metody nauczania, wprowadzając elementy nauczania problemowego, była przeciwniczką uczenia się „na pamięć”. W szkołach, w których uczyła zakładała gabinety przedmiotowe, organizowała wycieczki przyrodnicze i krajoznawcze. Opracowywała własne programy nauczania. Dostrzegała konieczność podwyższania kwalifikacji nauczycieli i organizowała dla nich tajne kursy dokształcające, prace ta kontynuowała już oficjalnie po odzyskaniu niepodległości. Organizowała nauczanie dorosłych.
Czytaj dalej »
Wysłane 21 września 2024 przez: Aldona Karska  Ks. Otton Krenz (1890-1962)
Warszawski oddział PTEw 16 września wznowił działalność po dwumiesięcznej przerwie wakacyjnej. Na tym spotkaniu prof. dr hab. Karol Karski przedstawił działalność ks. Ottona Krenza jako duszpasterza młodzieży i pioniera ruchu ekumenicznego w Polsce.
 Z Konfirmantami młodzieży parafii Świętej Trójcy w Warszawie w sali konfirmacyjnej domu parafialnego (obecnie budynek nie istnieje) (1937) Ks. Otton Krenz urodził się 3 stycznia 1890 r. w Zduńskiej Woli, studia teologiczne ukończył w Dorpacie, po ordynacji i wikariacie w parafii ewangelickiej świętej Trójcy w Łodzi administrował parafie w Grodźcu i Zagórowie, a po pierwszej wojnie światowej został proboszczem parafii ewangelickiej w Nieszawie. Oprócz pracy duszpasterskiej angażował się w organizację szkolnictwa na terenach swojej działalności. W 1930 r. został powołany na stanowisko prefekta w parafii ewangelicko-augsburskiej świętej Trójcy w Warszawie.
Czytaj dalej »
Wysłane 20 lipca 2024 przez: Aldona Karska  Kościół ewangelicko-reformowany w Żychlinie  Uczestnicy wycieczki na tle Ściany Reformacji w Żychlinie odbyło się ostatnie przed przerwą wakacyjną spotkanie warszawskiego oddziału PTEw. Spotkanie poświęcone były głównie wrażeniom z wycieczki do Żychlina i Konina, którą 25 maja zorganizował warszawski oddział PTEw. Spotkanie było ilustrowane filmem zmontowanym ze zdjęć z wycieczki i przygotowanym przez pp. Elżbietę i Wojciecha Baranów. W Żychlinie gościliśmy w najstarszej parafii ewangelicko-reformowanej, która istnieje tu nieprzerwanie od czasów Reformacji!
 Ks. Tadeusz Jelinek oprowadza po lapidarium w Żychlinie Pierwszy drewniany zbór powstał w Żychlinie w 1610 r., a obecny kościół zbudowany został w latach 1821-1822. Z historią parafii zapoznał uczestników wycieczki jej proboszcz, ks. Tadeusz Jelinek, który też oprowadził nas po założonym w latach 80/90. XX wieku wokół kościoła lapidarium, które powstało z płyt i pomników nagrobnych z pochodzących ze likwidowanych lub pozbawionych opieki cmentarzy ewangelicko-reformowanych z terenu całego kraju. Zwiedziliśmy też mauzoleum dawnych właścicieli Żychlina – Bronikowskich oraz pobliski cmentarz ewangelicko-reformowany założony w 1811 r.
Czytaj dalej »
Wysłane 22 maja 2024 przez: Aldona Karska  Prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk – prelegentka
20 maja warszawski oddział PTEw gościł historyczkę sztuki – prof. dr hab. Małgorzatę Omilanowską-Kiljańczyk, która specjalizuje się w problemach architektury XIX- i XX-wiecznej. Na spotkaniu wygłosiła prelekcję Pałac i Plac Saski w Warszawie.
 Ok. 1915 r. Pałac i Plac Saski z cerkwią św. Aleksandra Newskiego Profesor Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk zawodowo związana jest z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego i Instytutem Sztuki PAN, w latach 2012-14 pełniła funkcję podsekretarza stanu, a w l. 2014-15 ministry kultury i dziedzictwa narodowego. Jest autorką wielu publikacji naukowych. W 2022 r. jako kandydatka Marszałka Senatu została powołana w skład Rady Odbudowy Pałacu Saskiego – organu opiniodawczo-doradczego ministra kultury.
Prelegentka niezwykle ciekawie przedstawiła historię pałacu od barokowej rezydencji Morsztynów poprzez rezydencje królewską Wettynów po własność wojska.
Czytaj dalej »
Wysłane 06 maja 2024 przez: Aldona Karska  Krzysztof Bandoła-Skierski uczestnicy spotkania warszawskiego oddziału PTEw mieli okazję wysłuchać prelekcji Krzysztofa Bandoły-Skierskiego, dyrektora biblioteki Synodu Kościoła-Ewangelicko Reformowanego w Polsce.
 Portret zbiorowy dwunastu architektów Królestwa Polskiego, wśród nich Adolf Loewe Prelegent przedstawił sylwetkę Adolfa Loewe – wybitnego polskiego architekta i budowniczego. Loewe urodził się w 1811 r. w Kaliszu. Studiował w Warszawie, Berlinie i w Monachium. Sprawował funkcję budowniczego powiatu warszawskiego, a w okresie 1855−1867 był członkiem Rady Budowniczej. Był autorem projektów wielu warszawskich budowli, w swoich realizacjach stosował najnowsze rozwiązania technologiczne. Był autorem projektu i budowniczym kościoła ewangelicko-reformowanego na Lesznie w Warszawie (1866-1880), który był budowany z przerwami ze względu na brak funduszy. Kościół został zbudowany w stylu neogotyckim z zastosowaniem modnego wówczas żeliwa.
Czytaj dalej »
Wysłane 02 kwietnia 2024 przez: Aldona Karska  Dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska  Karol Beyer (1818-1877) na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska przedstawiła wykład „Karol Beyer i jego dzieło na tle historii i techniki XIX-wiecznej fotografii”. Prelegentka jest literaturoznawczynią i historyczką sztuki, pracuje w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Zajmuje się teorią literatury, poetyką i teorią tekstu literacko-fotograficznego, antropologią i filozofią fotografii.
Dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska w czasie prelekcji przedstawiła sylwetkę warszawskiego fotografa – Karola Beyera i wykazała jak historia i rozwój techniki fotografii w XIX w. wpłynęły na wybór jego zawodu i jak doskonalił on swój fotograficzny warsztat wprowadzając wszelkie nowości i zdobycze techniki w tej dziedzinie. Dzięki jego pracom mamy bogatą dokumentację fotograficzną dziewiętnastowiecznej Warszawy, portrety znanych osób z epoki, a także przedstawicieli różnych środowisk, również przedstawicieli ziemiaństwa i chłopstwa.
Czytaj dalej »
Wysłane 27 lutego 2024 przez: Aldona Karska  Prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska
19 lutego 2024 r. na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska przedstawiła niezwykle interesujący wykład „Mozaikowa Rawenna rzymska i bizantyjska”.
Prof. Elżbieta Jastrzębowska jest archeolożką klasyczną, historyczką sztuki wczesnochrześcijańskiej. Jest autorką wielu publikacji naukowych. W swoim wykładzie wykazała, jak architektura i wystój wnętrz różnych budowli ściśle związany jest z historią. Rawenna trzykrotnie miała status stolicy: w l. 402-476 była stolicą Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, potem na przełomie V i VI w. za panowania Teodoryka, a następnie w l. 568-751 n.e. za czasów panowania bizantyjskiego. W czasach tych powstawały liczne obiekty zdobione przepięknymi mozaikami.
Czytaj dalej »
Wysłane 16 stycznia 2024 przez: Aldona Karska  Anioł chrzcielny w kościele ewangelicko-augsburskim w Sorkwitach
W pierwszej części spotkania 15 stycznia, zebrani wysłuchali i przyjęli sprawozdania z działalności oddziału w 2023 r. W drugiej części spotkania Aldona Karska opowiedziała o aniołach chrzcielnych w kościołach ewangelickich na Mazurach i nie tylko.
Anioły chrzcielne były rozpowszechnioną formą drewnianych chrzcielnic na przełomie XVII/XVIII w., szczególnie w Prusach Wschodnich, ale również na Pomorzu, w północnych Niemczech, a nawet w pojedynczych kościołach dolnośląskich. Rzeźby aniołów, sprawiających wrażenie ruchu, w locie, wymagało dużego kunsztu rzeźbiarskiego. Produkcja tych rzeźb szczególnie rozwinęła się w Królewcu. Wykonywano je również w prowincjonalnych warsztatach snycerskich. W XIX w. zaczęły znikać z wielu kościołów, usuwano je z jako zbyt kiczowate. Wylądowały na strychach, w piwnicach, w skrzyniach, podzielone na części.
Czytaj dalej »
Wysłane 03 stycznia 2024 przez: Aldona Karska  Ks. bp Jerzy Samiec, Ewa Śliwka i dr hab. Jerzy Sojka r. warszawski oddział PTEw gościł delegatów na XIII Zgromadzenie Ogólne Światowej Federacji Luterańskiej (ŚFL) oraz członka Rady ŚFL. Zgromadzenie pod hasłem „Jedno Ciało, Jeden Duch, Jedna nadzieja”, odbyło się 13-19 września 2023 r. w Krakowie. Przygotowania do tego spotkania luteranów z całego świata trwały kilka lat.
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce reprezentowało dwoje delegatów: ks. bp Jerzy Samiec i dyrektorka biura Konsystorza – Ewa Śliwka. W czasie obrad Zgromadzenia wybierano nowe władze ŚFL, a wśród wybranych członków Rady znalazł się profesor ChAT – dr hab. Jerzy Sojka. Ks bp Jerzy Samiec przypomniał jak doszło do wyboru Polski jako gospodarza XIII Zgromadzenia Ogólnego ŚFL, wspomniał też o trudnościach w przygotowaniach spowodowanych pandemią. Obrady odbywały się w krakowskim Centrum Kongresowym, obradowało ponad trzystu delegatów, ale towarzyszyli im zaproszeni goście, asystenci, chóry. W nabożeństwie inauguracyjnym wzięło udział blisko tysiąc osób, a na powitalnej kolacji w restauracji Stara Zajezdnia w Krakowie gościło ok. 800 osób!
Czytaj dalej »
|
