|
|
Wysłane 17 marca 2026 przez: Aldona Karska  Prof.dr hab. Elżbieta Jastrzębowska
Na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw 16 marca, prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska zatytułowała swój wykład: „Jak Samuel Bogumił Linde uratował w 1832 roku Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego od „stryczka””. W swoim wykładzie przedstawiła sylwetki S. B. Lindego (1771-1847) i W. B. Jastrzębowskiego (1799-1882) i możliwe okoliczności skrzyżowania ich dróg życiowych pomimo dużej różnicy wieku.
Wojciech Jastrzębowski – przyrodnik, adiunkt Uniwersytetu Warszawskiego, aktywnie uczestniczył w powstaniu listopadowym, a krwawe pobojowiska bitew pod Wawrem i pod Olszynką Grochowską wywarły na nim głębokie wrażenie i zainspirowały do napisania traktatu zatytułowanego „Wolne chwile żołnierza polskiego, czyli Myśli o Wiecznym Przymierzu między narodami ucywilizowanymi”. Był to projekt Konstytucji dla Europy. Tekst ukazał się drukiem poprzedzony dość śmiałym wyzwaniem skierowanym do cara. Władze carskie zakazały dystrybucji broszurki, a po upadku powstania zniszczono cały jej nakład. Do dziś zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Zaangażowanych w tym narodowym zrywie spotkały różnego rodzaju represje. Jastrzębowski jednak nie został aresztowany, gdyż prawdopodobnie władzom carskim wystarczyła w 1832 r. atestacya Samuela B. Lindego. Niemniej jednak opuścił on stolicę i zamieszkał u brata pod Warszawą.
Czytaj dalej »
Wysłane 18 lutego 2026 przez: Aldona Karska  Damian Kruczkowski – prelegent warszawski oddział PTEw gościł Damiana Kruczkowskiego z Konina, socjologa, pasjonata historii, społecznika, który swoimi działaniami w ramach różnych organizacji społecznych ratuje pamięć o licznych kiedyś na tych terenach społecznościach ewangelickich i żydowskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji na ten temat. Prelegent na spotkanie przybył wraz z proboszczem konińskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, ks. Waldemarem Wunszem oraz przedstawicielką parafii w Turku, Katarzyną Andrzejewską.
 W tle zdjęcie domu zbudowanego z rudy darniowej Damian Kruczkowski wygłosił prelekcję: Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Prelegent nakreślił tło historyczne i przyczyny osadnictwa na tych terenach, takie jak prześladowania religijne w innych regionach Europy oraz celowe sprowadzanie osadników przez możnowładców, którzy z powodu wojen i epidemii dysponowali dużymi wyludnionymi obszarami trudnymi do uprawy. Osadnicy karczowali lasy, osuszali tereny i wykorzystywali naturalny budulec (drewno i rudę darniową) do budowania domów i zabudowań gospodarczych. Sprowadzali rośliny, które w naturalny sposób meliorowały teren (wierzby). Rozwijali hodowlę, rolnictwo, sadownictwo i rzemiosła. Budowali szkoły, domy modlitwy (kantoraty) oraz kościoły.
Czytaj dalej »
Wysłane 28 stycznia 2026 przez: Aldona Karska  Dr Mirosława Weremiejewicz – prelegentka
W grudniu 2025 r. zakończyła się kolejna kadencja zarządu warszawskiego oddziału PTEw. 15 grudnia 2025 r. odbyło się walne zebranie członków oddziału PTEw w Warszawie o charakterze sprawozdawczo-wyborczym. Po wysłuchaniu i przyjęciu sprawozdań przeprowadzono wybory prezesa i zarządu na nową kadencję 2025-2029. Na prezeskę warszawskiego oddziału ponownie wybrano Aldonę Karską.
19 stycznia – na pierwszym spotkaniu inaugurującym nową kadencję zebrani wysłuchali wykładu dr Mirosławy Weremiejewicz pt. „Kościoły ewangelickie – Kościoły ewangeliczne. Takie same? Podobne? Różne?”. Słuchacze zapoznali się z historią poszczególnych kościołów, prelegentka wyjaśniła też różnice między nimi. Wykład był bogato ilustrowany slajdami i krótkim filmem.
Następne spotkanie warszawskiego oddziału PTEw zaplanowano na 16 lutego. Gościem spotkania będzie Damian Kruczkowski, autor wielu publikacji na temat wielokulturowości i wielowyznaniowości Konina i okolic, który przedstawi wykład: „Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Spotkanie odbędzie się w sali parafialnej przy ul. Kredytowej 4 (lok. 1) o godz. 17:30.
Spotkania warszawskiego Oddziału PTEw mają charakter otwarty. Zapraszamy!
Wysłane 05 kwietnia 2025 przez: redakcja  Śp. Profesor Karol Karski
Z głębokim żalem zawiadamiamy, że dzisiaj, 5 kwietnia 2025 r., w wieku 84 lat zmarł prof. dr hab. Karol Karski, Honorowy Członek Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.
Pogrzeb odbędzie się w poniedziałek, 14 kwietnia. Nabożeństwo żałobne rozpocznie się o godz. 13 w kościele ewangelicko-augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie przy pl. Małachowskiego. Po nabożeństwie nastąpi odprowadzenie do grobu rodzinnego na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim w Warszawie przy ul. Młynarskiej 54/56/58.
Zamiast kwiatów i wieńców Rodzina Zmarłego prosi o wsparcie Fundacji Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa. Dane do przelewu: Fundacja Hospicjum Onkologiczne św. Krzysztofa, ul. Pileckiego 105, 02-781 Warszawa. Nr konta: 68 1240 5963 1111 0000 4799 9077. Więcej o fundacji: https://fho.org.pl/.
Prof. dr hab. Karol Karski (1940-2025) urodził się w Katowicach. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT). Po ukończeniu studiów przez trzy lata pracował jako publicysta. W latach 1970-1982 był pracownikiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Równocześnie w 1972 r. podjął studia w Instytucie Ekumenicznym w Bossey k. Genewy, a w 1978 r. uzyskał doktorat w ChAT. W 1983 r. został zastępcą redaktora naczelnego półrocznika „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, a później redaktorem naczelnym. Prowadził wykłady na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1991 r. rozpoczął pracę naukową na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1992 r. uzyskał habilitację z teologii ekumenicznej na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2002 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2007-2011 był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Jest jednym z najaktywniejszych ekumenistów w Polsce. Był prezesem Zarządu Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja” i redaktorem naczelnym periodyku „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” do 2019 r. W latach 1986-1999 oraz 2009-2017 był prezesem warszawskiego oddziału PTEw. Laureat nagrody św. Brata Alberta w zakresie ekumenizmu. Opublikował ponad 700 artykułów naukowych oraz m.in. następujące książki: Dążenia ekumeniczne we współczesnym świecie (1974, 1986), Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wyznaniach chrześcijańskich (1994, 2003), Protestanci i ekumenizm. Wkład spadkobierców Reformacji w dzieło jedności (2001), Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych (2007), Credo. Symbol naszej wiary (współautor, 2009).
Wysłane 26 października 2024 przez: Aldona Karska  Wanda Haberkant (1871-1930) 21 października, na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw Aldona Karska przedstawiła życie i działalność Wandy Haberkant (1871-1930), naukowczyni, przyrodniczki, nauczycielki. Była córką pastora ewangelickiego Jana Adama Haberkanta i Heleny z Tydelskich, siostrą Heleny Haberkant-Semadeni (1868-1948) i Stefana Haberkanta – inżyniera (1877-1916).
 Programy nauczania przyrody autorstwa Wandy Haberkantówny Wanda Haberkant w 1887 r. ukończyła Kaliskie Gimnazjum Żeńskie z wynikiem celującym i została nagrodzona złotym medalem. Aby zgromadzić fundusze na dalszą naukę na uczelniach zagranicą, przez kilka lat pracowała jako nauczycielka w szkole żeńskiej prowadzonej przez siostrę w Koninie. Po czym w latach 1893-1997 studiowała na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Genewie. Prowadziła badania naukowe pod kierunkiem prof. Friedricha Kehrmanna uzyskując stopień doktora chemii.
Po powrocie do kraju odmówiła pracy w przemyśle (prawdopodobnie ze względów politycznych) i poświęciła się pracy pedagogicznej. Brała udział w strajku szkolnym w 1905 r. W swojej pracy pedagogicznej stosowała nowe metody nauczania, wprowadzając elementy nauczania problemowego, była przeciwniczką uczenia się „na pamięć”. W szkołach, w których uczyła zakładała gabinety przedmiotowe, organizowała wycieczki przyrodnicze i krajoznawcze. Opracowywała własne programy nauczania. Dostrzegała konieczność podwyższania kwalifikacji nauczycieli i organizowała dla nich tajne kursy dokształcające, prace ta kontynuowała już oficjalnie po odzyskaniu niepodległości. Organizowała nauczanie dorosłych.
Czytaj dalej »
Wysłane 21 września 2024 przez: Aldona Karska  Ks. Otton Krenz (1890-1962)
Warszawski oddział PTEw 16 września wznowił działalność po dwumiesięcznej przerwie wakacyjnej. Na tym spotkaniu prof. dr hab. Karol Karski przedstawił działalność ks. Ottona Krenza jako duszpasterza młodzieży i pioniera ruchu ekumenicznego w Polsce.
 Z Konfirmantami młodzieży parafii Świętej Trójcy w Warszawie w sali konfirmacyjnej domu parafialnego (obecnie budynek nie istnieje) (1937) Ks. Otton Krenz urodził się 3 stycznia 1890 r. w Zduńskiej Woli, studia teologiczne ukończył w Dorpacie, po ordynacji i wikariacie w parafii ewangelickiej świętej Trójcy w Łodzi administrował parafie w Grodźcu i Zagórowie, a po pierwszej wojnie światowej został proboszczem parafii ewangelickiej w Nieszawie. Oprócz pracy duszpasterskiej angażował się w organizację szkolnictwa na terenach swojej działalności. W 1930 r. został powołany na stanowisko prefekta w parafii ewangelicko-augsburskiej świętej Trójcy w Warszawie.
Czytaj dalej »
Wysłane 20 lipca 2024 przez: Aldona Karska  Kościół ewangelicko-reformowany w Żychlinie  Uczestnicy wycieczki na tle Ściany Reformacji w Żychlinie odbyło się ostatnie przed przerwą wakacyjną spotkanie warszawskiego oddziału PTEw. Spotkanie poświęcone były głównie wrażeniom z wycieczki do Żychlina i Konina, którą 25 maja zorganizował warszawski oddział PTEw. Spotkanie było ilustrowane filmem zmontowanym ze zdjęć z wycieczki i przygotowanym przez pp. Elżbietę i Wojciecha Baranów. W Żychlinie gościliśmy w najstarszej parafii ewangelicko-reformowanej, która istnieje tu nieprzerwanie od czasów Reformacji!
 Ks. Tadeusz Jelinek oprowadza po lapidarium w Żychlinie Pierwszy drewniany zbór powstał w Żychlinie w 1610 r., a obecny kościół zbudowany został w latach 1821-1822. Z historią parafii zapoznał uczestników wycieczki jej proboszcz, ks. Tadeusz Jelinek, który też oprowadził nas po założonym w latach 80/90. XX wieku wokół kościoła lapidarium, które powstało z płyt i pomników nagrobnych z pochodzących ze likwidowanych lub pozbawionych opieki cmentarzy ewangelicko-reformowanych z terenu całego kraju. Zwiedziliśmy też mauzoleum dawnych właścicieli Żychlina – Bronikowskich oraz pobliski cmentarz ewangelicko-reformowany założony w 1811 r.
Czytaj dalej »
Wysłane 22 maja 2024 przez: Aldona Karska  Prof. dr hab. Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk – prelegentka
20 maja warszawski oddział PTEw gościł historyczkę sztuki – prof. dr hab. Małgorzatę Omilanowską-Kiljańczyk, która specjalizuje się w problemach architektury XIX- i XX-wiecznej. Na spotkaniu wygłosiła prelekcję Pałac i Plac Saski w Warszawie.
 Ok. 1915 r. Pałac i Plac Saski z cerkwią św. Aleksandra Newskiego Profesor Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk zawodowo związana jest z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego i Instytutem Sztuki PAN, w latach 2012-14 pełniła funkcję podsekretarza stanu, a w l. 2014-15 ministry kultury i dziedzictwa narodowego. Jest autorką wielu publikacji naukowych. W 2022 r. jako kandydatka Marszałka Senatu została powołana w skład Rady Odbudowy Pałacu Saskiego – organu opiniodawczo-doradczego ministra kultury.
Prelegentka niezwykle ciekawie przedstawiła historię pałacu od barokowej rezydencji Morsztynów poprzez rezydencje królewską Wettynów po własność wojska.
Czytaj dalej »
Wysłane 06 maja 2024 przez: Aldona Karska  Krzysztof Bandoła-Skierski uczestnicy spotkania warszawskiego oddziału PTEw mieli okazję wysłuchać prelekcji Krzysztofa Bandoły-Skierskiego, dyrektora biblioteki Synodu Kościoła-Ewangelicko Reformowanego w Polsce.
 Portret zbiorowy dwunastu architektów Królestwa Polskiego, wśród nich Adolf Loewe Prelegent przedstawił sylwetkę Adolfa Loewe – wybitnego polskiego architekta i budowniczego. Loewe urodził się w 1811 r. w Kaliszu. Studiował w Warszawie, Berlinie i w Monachium. Sprawował funkcję budowniczego powiatu warszawskiego, a w okresie 1855−1867 był członkiem Rady Budowniczej. Był autorem projektów wielu warszawskich budowli, w swoich realizacjach stosował najnowsze rozwiązania technologiczne. Był autorem projektu i budowniczym kościoła ewangelicko-reformowanego na Lesznie w Warszawie (1866-1880), który był budowany z przerwami ze względu na brak funduszy. Kościół został zbudowany w stylu neogotyckim z zastosowaniem modnego wówczas żeliwa.
Czytaj dalej »
Wysłane 02 kwietnia 2024 przez: Aldona Karska  Dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska  Karol Beyer (1818-1877) na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska przedstawiła wykład „Karol Beyer i jego dzieło na tle historii i techniki XIX-wiecznej fotografii”. Prelegentka jest literaturoznawczynią i historyczką sztuki, pracuje w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Zajmuje się teorią literatury, poetyką i teorią tekstu literacko-fotograficznego, antropologią i filozofią fotografii.
Dr Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska w czasie prelekcji przedstawiła sylwetkę warszawskiego fotografa – Karola Beyera i wykazała jak historia i rozwój techniki fotografii w XIX w. wpłynęły na wybór jego zawodu i jak doskonalił on swój fotograficzny warsztat wprowadzając wszelkie nowości i zdobycze techniki w tej dziedzinie. Dzięki jego pracom mamy bogatą dokumentację fotograficzną dziewiętnastowiecznej Warszawy, portrety znanych osób z epoki, a także przedstawicieli różnych środowisk, również przedstawicieli ziemiaństwa i chłopstwa.
Czytaj dalej »
Wysłane 27 lutego 2024 przez: Aldona Karska  Prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska
19 lutego 2024 r. na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska przedstawiła niezwykle interesujący wykład „Mozaikowa Rawenna rzymska i bizantyjska”.
Prof. Elżbieta Jastrzębowska jest archeolożką klasyczną, historyczką sztuki wczesnochrześcijańskiej. Jest autorką wielu publikacji naukowych. W swoim wykładzie wykazała, jak architektura i wystój wnętrz różnych budowli ściśle związany jest z historią. Rawenna trzykrotnie miała status stolicy: w l. 402-476 była stolicą Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego, potem na przełomie V i VI w. za panowania Teodoryka, a następnie w l. 568-751 n.e. za czasów panowania bizantyjskiego. W czasach tych powstawały liczne obiekty zdobione przepięknymi mozaikami.
Czytaj dalej »
Wysłane 16 stycznia 2024 przez: Aldona Karska  Anioł chrzcielny w kościele ewangelicko-augsburskim w Sorkwitach
W pierwszej części spotkania 15 stycznia, zebrani wysłuchali i przyjęli sprawozdania z działalności oddziału w 2023 r. W drugiej części spotkania Aldona Karska opowiedziała o aniołach chrzcielnych w kościołach ewangelickich na Mazurach i nie tylko.
Anioły chrzcielne były rozpowszechnioną formą drewnianych chrzcielnic na przełomie XVII/XVIII w., szczególnie w Prusach Wschodnich, ale również na Pomorzu, w północnych Niemczech, a nawet w pojedynczych kościołach dolnośląskich. Rzeźby aniołów, sprawiających wrażenie ruchu, w locie, wymagało dużego kunsztu rzeźbiarskiego. Produkcja tych rzeźb szczególnie rozwinęła się w Królewcu. Wykonywano je również w prowincjonalnych warsztatach snycerskich. W XIX w. zaczęły znikać z wielu kościołów, usuwano je z jako zbyt kiczowate. Wylądowały na strychach, w piwnicach, w skrzyniach, podzielone na części.
Czytaj dalej »
|
