Archiwum

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 1/2022


We wrześniu 2022 r. ukazał się kolejny numer czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Temat wiodący numeru brzmi „Globalnie – lokalnie”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 1. numeru z 2022 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Nowy numer (138. w ciągłej numeracji) SIM można polecić wszystkim, dla których tematyka konfesyjna wydaje się istotna i bliska. To jednocześnie ważne, że na łamach periodyku przedstawione został temat ŚFL, która swoje 13. zgromadzenie ogólne postanowiła zorganizować w polskim mieście, Królewskim Grodzie, w którego murach luteranie pojawili się już w czasach Reformacji, również obecnie posiadając swoją siedzibę przy ul. Grodzkiej w krakowskim kościele św. Marcina. Można dodać, że przygotowania do tego szczególnego wydarzenia już się rozpoczęły, przy zaangażowaniu wielu podmiotów kościelnych, osób oraz parafii. Na pewno warto przy tej okazji pogłębić swoją wiedzę dotyczącą Kościołów luterańskich połączonych wspólną misją w świecie i współpracą na wielu polach wspólnej aktywności. Na przeciwległym biegunie autorzy odsłaniają przed nami różnorodne karty z lokalnej, rodzimej przeszłości, jak i teraźniejszości konfesji. Zaproszeni do współpracy badacze, pasjonaci oraz duchowni zapraszają nas w podróż tropem swoich poszukiwań, naukowych wędrówek i refleksji. Periodyk, jak zwykle, jest bogato ilustrowany, kolorowe zdjęcia towarzyszą poszczególnym artykułom, dodatkowo na samym końcu znajdziemy fotografie z życia parafii w Lesznie.

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Recenzja książki o parafii ewangelickiej w Studzionce


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki Bronisława Sztuchlika pt. „Parafia ewangelicka w Studzionce (od Reformacji do współczesności)”. Książka została wydana w 2020 r. przez Wydawnictwo „Ewangelik Pszczyński”.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Bronisław Sztuchlik nie jest wprawdzie zawodowym historykiem, ale pasja zgłębiania dziejów śląskich towarzyszy mu od dawna. Jest on również aktywnym członkiem swojej parafii uczestnicząc w różnych formach parafialnej działalności, a z jego tekstami czytelnicy mieli okazję zetknąć na łamach „Zwiastuna Ewangelickiego”, „Ewangelika Pszczyńskiego” czy „Wieści Wyższobramskich”. Bronisław Sztuchlik zachęcony przez swego proboszcza już kilka lat przed planowanym jubileuszem rozpoczął pracę nad książką.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 2/2021


W lutym 2022 r. ukazał się kolejny numer czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Temat wiodący numeru brzmi „Przemyśleć kulturę”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 2. numeru z 2021 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z artykułu redakcyjnego red. Małgorzaty Grzywacz: Oś refleksji tworzą w tym wydaniu teksty, których autorzy, sięgając do fundamentów, pozwalają chwycić to, co najistotniejsze. Kultura ewangelicka, oparta o reformacyjne przesłanie, wyrasta zawsze z troski o Kościół i obecność Chrystusa w naszym życiu. Takie przemyślenia przekazuje nam ks. Grzegorz Brudny, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Lublinie. Towarzyszy temu namysłowi kolejny artykuł dr. Łukasza Barańskiego, poświęcony luterańskiej tożsamości wyznaniowej, widzianej z perspektywy drugiej dekady XXI stulecia. Kultura, będąc nośnikiem wartości zbudowanych na Chrystusowym fundamencie, umożliwia tworzenie wspólnoty, kreuje ją i wzmacnia. Takie odczytanie zjawiska proponuje nam Artur Michalski, dzieląc się doświadczeniami związanymi z Ewangelickim Stowarzyszeniem Kultury. Nieustannie mierzymy się z dziedzictwem historii, często bardzo trudnej, lecz takie wyzwania okazują się twórczo bardzo efektywne. (…)

Czytaj dalej »

Recenzja książki M. Kaucz o pastorze Edmundzie Schultzu (1851-1903)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją najnowszej książki Marii Kaucz, zatytułowanej „Pastor Edmund Hermann Schultz (1851-1903)”, wydanej nakładem własnym autorki w 2021 r.

Zainteresowanych zakupem książki prosimy o kontakt z autorką: mkaucz@poczta.onet.pl.

Zobacz też recenzje wcześniejszych książek Marii Kaucz:

Recenzja wyboru korespondencji Józefa Pilcha z Ustronia


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją wyboru korespondencji znanego ustrońskiego bibliofila, Józefa Pilcha (1913-1995), dokonanego przez dr Katarzynę Szkaradnik. Książkę zatytułowaną „W atmosferze ksiąg, gór i bliskich dusz. Wybór korespondencji Józefa Pilcha z lat 1936-1995” wydało w 2020 r. wydawnictwo „Galeria na Gojach” z Ustronia.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Książka jest do nabycia u redaktor książki, dr Katarzyny Szkaradnik: katka.szkaradnik@gmail.com. Cena jednego egzemplarza wynosi 25 zł plus koszty przesyłki.

Z recenzji dr hab. Grażyny Kubicy-Heller, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego: Można się z korespondencji ustrońskiego dziejopisa Józefa Pilcha uczyć historii najnowszej, ale też dawniejszej; historii ujawniającej się przez pryzmat indywidualnego losu jej zaangażowanego badacza oraz licznego grona podobnych mu entuzjastów. Można też w tym tomie docenić pracę redaktorki, która tworzy z owego zbioru dokumentów nową poznawczą jakość.

Józef Pilch (1913-1995) – bibliofil, spółdzielca, publicysta, regionalista, badacz dziejów Śląska Cieszyńskiego, zasłużony członek Towarzystwa Miłośników Ustronia (TMU), inicjator i współtwórca popularnonaukowej serii wydawniczej TMU pn. „Pamiętnik Ustroński”.

Zob. relację ze spotkania poświęconego pamięci Józefa Pilcha, które odbyło się w 2013 r. w Ustroniu.

Recenzja wspomnień ewangelickiego kapelana wojskowego, ks. Karola Grycza (Warszawa 2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją wspomnień ewangelickiego kapelana wojskowego ks. Karola Grycza (1885-1959), zatytułowanych „Z pamiętnika wojennego ks. Karola Grycza ewangelickiego proboszcza wojskowego w Krakowie”. Książkę wydało w 2020 r. Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: Z pamiętnika wojennego stanowi zbiór wspomnień ks. ppłk. Karola Grycza publikowanych w latach 1927–1930 na łamach „Posła Ewangelickiego”. Pamiętnik przybliża losy pierwszego kapelana ewangelickiego w Wojsku Polskim, który niósł opiekę duszpasterską nie tylko ewangelikom, ale wszystkim żołnierzom pragnącym takiego wsparcia. Dowiadujemy się, jak postrzegał on pierwszą wojnę światową i bratobójcze konflikty Polski z Czechami czy Ukrainą. Jak wyglądała sytuacja ewangelików w polskiej armii przed stu laty? Jaki udział mieli ewangelicy w budowaniu niepodległego państwa polskiego? Od opisywanych wydarzeń minęło już ponad 100 lat. Mimo tego wiele spostrzeżeń autora zainteresuje również współczesnego odbiorcę. Publikacja stanowi także cenne źródło wiedzy o duszpasterskim fachu, który ze względu na swój szczególny charakter pozostaje nieznany dla większości czytelników.

Czytaj dalej »

Recenzja książki Rafała Leszczyńskiego „Wiara i mundur” o kapelanach ewangelickich

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki dr. Rafała Leszczyńskiego pt. „Wiara i mundur. Ryszard Paszko i inni kapelani ewangeliccy”. Książka została wydana w 2019 r. przez Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Zaprezentowana książka to z jednej strony opowieść o ks. gen. Paszce, a z drugiej leksykon ewangelickich duchownych – kapelanów. Rocznicowa publikacja na pewno na długo pozostanie ważnym źródłem informacji o przedstawionych postaciach, ich zasługach oraz różnych odcieniach duszpasterskiej aktywności; może stać się zapewne inspiracją do dalszych badań nad losami ewangelickich kapelanów w dziejach Drugiej Rzeczypospolitej.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 2/2020


W grudniu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Tematem wiodącym numeru są „Wymiary wolności”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 2. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Najnowszy numer poświęcony został tematyce wolności – wolności jednostki, wspólnoty, wyznania, własnych przekonań, w tym nie tylko religijnych.

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Recenzja „Kalendarium Diecezji Mazurskiej” ks. bp. R. Bażanowskiego (Olsztyn 2020)

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją najnowszej książki autorstwa ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego, zatytułowanej „Kalendarium Diecezji Mazurskiej 1945-1991”, wydanej w 2020 r. przez Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie w Olsztynie. Jest to kolejna publikacja tego zasłużonego dla ziemi mazurskiej stowarzyszenia.

Książkę można nabyć u autora, ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego (rudolf.bazanowski@luteranie.pl).

Ks. biskup senior Rudolf Bażanowski – duchowny luterański pochodzący ze Śląska Cieszyńskiego. W latach 1992-2018 był biskupem Diecezji Mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Z recenzji: Przeglądając zaprezentowane wydarzenia poznamy specyfikę powojennych dziejów luterańskich na Mazurach, od szczególnie trudnego pierwszego okresu po wojnie, poprzez drastyczny ubytek wiernych w kolejnych dziesięcioleciach, po osiągniętą względną stabilizację życia religijnego na tych terenach, uwzględniającą ewangelizacje, misyjność oraz integrację przetrwałych mazurskich wiernych.

Kolejne tłumaczenie dorobku Matki Ewy: „Domy dla bezdomnych” (2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją tłumaczenia książki pochodzącej z dorobku Matki Ewy (Mutter Eva), czyli Ewy von Tiele-Winckler, zatytułowanej „Domy dla bezdomnych”. Książkę w tłumaczeniu Marty Brudny wydało w 2020 r. Wydawnictwo Warto.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ewa von Tiele-Winckler (1866-1930), córka zasłużonego dla śląskiego górnictwa przemysłowca Huberta von Tiele-Wincklera i Waleski von Winckler, urodziła się i wychowała na zamku w Miechowicach. Wywodziła się z bogatej rodziny dysponującej ogromnym majątkiem, ale swoje życie postanowiła poświęcić służbie dla biednych i potrzebujących; wyczulona od dziecka na cierpienie i nierówność społeczną, po wczesnej utracie matki podjęła decyzję o zostaniu diakonisą, znaną odtąd pod imieniem Matki Ewy. Począwszy od założonego w Miechowicach domu „Ostoja Pokoju” po rozrastający się w ciągu kolejnych lat miechowicki kompleks ośrodków pomocy, akcję zakładania domów dla bezdomnych dzieci, po służbę miechowickich diakonis w wielu krajach, od Norwegii po Chiny, Egipt czy Indie – takie rozmiary przybrało dzieło Matki Ewy, podjęte w imię wierności przesłaniom Ewangelii. Pamięć o jej życiu wypełnionym działalnością charytatywną na rzecz wszystkich biednych, bez względu na narodowość czy wyznanie, przetrwała i jest pielęgnowana do dziś.

Recenzja wspomnień ks. bp. Jana Szarka (2016)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki wspomnieniowej zmarłego w październiku 2020 r. ks. bp. Jana Szarka, zatytułowanej „Niosła mnie radość służby. Wspomnienia z czasów przemian”. Książkę wydało w 2016 r. Wydawnictwo Augustana.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ks. bp dr Jan Szarek urodził się w 1936 r. w Bielsku-Białej. Studia teologii ewangelickiej ukończył w 1960 r. na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, po czym został ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Był wikariuszem parafii w Nawiadach na Mazurach, w latach 1962-1970 pracował w parafii w Giżycku. W latach 1970-1975 był wikariuszem diecezjalnym w Bielsku-Białej, gdzie w 1975 r. został wybrany drugim proboszczem. W 1979 r. został konseniorem, a w 1980 r. seniorem (zwierzchnikiem) Diecezji Cieszyńskiej. W 1991 r. Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP wybrał go biskupem Kościoła. Przez dwie kadencje był prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej. W 2001 r. otrzymał doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W latach 80. był orędownikiem zakładania Oddziałów PTEw na Śląsku Cieszyńskim. W 2017 r. został wybrany prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Zmarł w 2020 r.

O wspomnieniach ks. Alfreda Biety (Bielsko-Biała 2020)


Zapraszamy do zapoznania się tym razem nie z recenzją, ale wstępem do książki ks. Alfreda Biety pt. „Blaski i cienie służby w Kościele – wspomnienia”. Książka została wydana w 2020 r. przez Ośrodek Wydawniczy Augustana w Bielsku-Białej. Jest to reedycja publikacji wydanej przez Wydawnictwo „Głos Życia” w Katowicach w 2016 r. pod nieco innym tytułem. Książkę można nabyć na Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach (katowice@luteranie.pl).

Pobierz wstęp dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska) do książki.

Ze wstępu: Ks. Bieta, miejscem urodzenia związany z Bielskiem (obecnie: Bielskiem-Białą), przebył drogę z jednej strony typową dla ewangelickiego duchownego, z drugiej – niezwykłą, związaną ze służbą w Polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim na Obczyźnie, który powstał po II wojnie światowej na potrzeby polskiej emigracji osiadłej także na Wyspach Brytyjskich. Po odbyciu wikariatu w Zabrzu pod opieką ks. Alfreda Hauptmana, po kilkuletnim okresie intensywnego angażowania się w różne obszary życia kościelnego pod opieką zabrzańskiego proboszcza, młody duchowny wybiera „skok w nieznane” – wyjazd do pracy duszpasterskiej w Anglii, tym samym służbę w zupełnie nowej, nieznanej rzeczywistości, życie obfitujące w nowe doświadczenia, ale związane także z pokonywaniem trudności, przezwyciężaniem własnych ograniczeń, funkcjonowaniem w świecie Zachodu, w kraju nie do końca wiarygodnie sobie wyobrażanym. W ciągu kilkudziesięciu lat służby w parafii londyńskiej ks. Bieta miał okazję poznać wiele osobistości związanych z polskim środowiskiem emigracyjnym, uczestniczył w wydarzeniach określających polskie życie kulturalno-religijne na obczyźnie, jako duszpasterz towarzyszył członkom swojej parafialnej społeczności w różnych sytuacjach życiowych, w tym granicznych żegnając niejednego spośród parafian nad grobem.