Archiwum

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 2/2021


W lutym 2022 r. ukazał się kolejny numer czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Temat wiodący numeru brzmi „Przemyśleć kulturę”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 2. numeru z 2021 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z artykułu redakcyjnego red. Małgorzaty Grzywacz: Oś refleksji tworzą w tym wydaniu teksty, których autorzy, sięgając do fundamentów, pozwalają chwycić to, co najistotniejsze. Kultura ewangelicka, oparta o reformacyjne przesłanie, wyrasta zawsze z troski o Kościół i obecność Chrystusa w naszym życiu. Takie przemyślenia przekazuje nam ks. Grzegorz Brudny, proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Lublinie. Towarzyszy temu namysłowi kolejny artykuł dr. Łukasza Barańskiego, poświęcony luterańskiej tożsamości wyznaniowej, widzianej z perspektywy drugiej dekady XXI stulecia. Kultura, będąc nośnikiem wartości zbudowanych na Chrystusowym fundamencie, umożliwia tworzenie wspólnoty, kreuje ją i wzmacnia. Takie odczytanie zjawiska proponuje nam Artur Michalski, dzieląc się doświadczeniami związanymi z Ewangelickim Stowarzyszeniem Kultury. Nieustannie mierzymy się z dziedzictwem historii, często bardzo trudnej, lecz takie wyzwania okazują się twórczo bardzo efektywne. (…)

Czytaj dalej »

Recenzja książki M. Kaucz o pastorze Edmundzie Schultzu (1851-1903)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją najnowszej książki Marii Kaucz, zatytułowanej „Pastor Edmund Hermann Schultz (1851-1903)”, wydanej nakładem własnym autorki w 2021 r.

Zainteresowanych zakupem książki prosimy o kontakt z autorką: mkaucz@poczta.onet.pl.

Zobacz też recenzje wcześniejszych książek Marii Kaucz:

Recenzja wyboru korespondencji Józefa Pilcha z Ustronia


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją wyboru korespondencji znanego ustrońskiego bibliofila, Józefa Pilcha (1913-1995), dokonanego przez dr Katarzynę Szkaradnik. Książkę zatytułowaną „W atmosferze ksiąg, gór i bliskich dusz. Wybór korespondencji Józefa Pilcha z lat 1936-1995” wydało w 2020 r. wydawnictwo „Galeria na Gojach” z Ustronia.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Książka jest do nabycia u redaktor książki, dr Katarzyny Szkaradnik: katka.szkaradnik@gmail.com. Cena jednego egzemplarza wynosi 25 zł plus koszty przesyłki.

Z recenzji dr hab. Grażyny Kubicy-Heller, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego: Można się z korespondencji ustrońskiego dziejopisa Józefa Pilcha uczyć historii najnowszej, ale też dawniejszej; historii ujawniającej się przez pryzmat indywidualnego losu jej zaangażowanego badacza oraz licznego grona podobnych mu entuzjastów. Można też w tym tomie docenić pracę redaktorki, która tworzy z owego zbioru dokumentów nową poznawczą jakość.

Józef Pilch (1913-1995) – bibliofil, spółdzielca, publicysta, regionalista, badacz dziejów Śląska Cieszyńskiego, zasłużony członek Towarzystwa Miłośników Ustronia (TMU), inicjator i współtwórca popularnonaukowej serii wydawniczej TMU pn. „Pamiętnik Ustroński”.

Zob. relację ze spotkania poświęconego pamięci Józefa Pilcha, które odbyło się w 2013 r. w Ustroniu.

Recenzja wspomnień ewangelickiego kapelana wojskowego, ks. Karola Grycza (Warszawa 2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją wspomnień ewangelickiego kapelana wojskowego ks. Karola Grycza (1885-1959), zatytułowanych „Z pamiętnika wojennego ks. Karola Grycza ewangelickiego proboszcza wojskowego w Krakowie”. Książkę wydało w 2020 r. Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: Z pamiętnika wojennego stanowi zbiór wspomnień ks. ppłk. Karola Grycza publikowanych w latach 1927–1930 na łamach „Posła Ewangelickiego”. Pamiętnik przybliża losy pierwszego kapelana ewangelickiego w Wojsku Polskim, który niósł opiekę duszpasterską nie tylko ewangelikom, ale wszystkim żołnierzom pragnącym takiego wsparcia. Dowiadujemy się, jak postrzegał on pierwszą wojnę światową i bratobójcze konflikty Polski z Czechami czy Ukrainą. Jak wyglądała sytuacja ewangelików w polskiej armii przed stu laty? Jaki udział mieli ewangelicy w budowaniu niepodległego państwa polskiego? Od opisywanych wydarzeń minęło już ponad 100 lat. Mimo tego wiele spostrzeżeń autora zainteresuje również współczesnego odbiorcę. Publikacja stanowi także cenne źródło wiedzy o duszpasterskim fachu, który ze względu na swój szczególny charakter pozostaje nieznany dla większości czytelników.

Czytaj dalej »

Recenzja książki Rafała Leszczyńskiego „Wiara i mundur” o kapelanach ewangelickich

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki dr. Rafała Leszczyńskiego pt. „Wiara i mundur. Ryszard Paszko i inni kapelani ewangeliccy”. Książka została wydana w 2019 r. przez Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Zaprezentowana książka to z jednej strony opowieść o ks. gen. Paszce, a z drugiej leksykon ewangelickich duchownych – kapelanów. Rocznicowa publikacja na pewno na długo pozostanie ważnym źródłem informacji o przedstawionych postaciach, ich zasługach oraz różnych odcieniach duszpasterskiej aktywności; może stać się zapewne inspiracją do dalszych badań nad losami ewangelickich kapelanów w dziejach Drugiej Rzeczypospolitej.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 2/2020


W grudniu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Tematem wiodącym numeru są „Wymiary wolności”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 2. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Najnowszy numer poświęcony został tematyce wolności – wolności jednostki, wspólnoty, wyznania, własnych przekonań, w tym nie tylko religijnych.

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Recenzja „Kalendarium Diecezji Mazurskiej” ks. bp. R. Bażanowskiego (Olsztyn 2020)

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją najnowszej książki autorstwa ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego, zatytułowanej „Kalendarium Diecezji Mazurskiej 1945-1991”, wydanej w 2020 r. przez Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie w Olsztynie. Jest to kolejna publikacja tego zasłużonego dla ziemi mazurskiej stowarzyszenia.

Książkę można nabyć u autora, ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego (rudolf.bazanowski@luteranie.pl).

Ks. biskup senior Rudolf Bażanowski – duchowny luterański pochodzący ze Śląska Cieszyńskiego. W latach 1992-2018 był biskupem Diecezji Mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Z recenzji: Przeglądając zaprezentowane wydarzenia poznamy specyfikę powojennych dziejów luterańskich na Mazurach, od szczególnie trudnego pierwszego okresu po wojnie, poprzez drastyczny ubytek wiernych w kolejnych dziesięcioleciach, po osiągniętą względną stabilizację życia religijnego na tych terenach, uwzględniającą ewangelizacje, misyjność oraz integrację przetrwałych mazurskich wiernych.

Kolejne tłumaczenie dorobku Matki Ewy: „Domy dla bezdomnych” (2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją tłumaczenia książki pochodzącej z dorobku Matki Ewy (Mutter Eva), czyli Ewy von Tiele-Winckler, zatytułowanej „Domy dla bezdomnych”. Książkę w tłumaczeniu Marty Brudny wydało w 2020 r. Wydawnictwo Warto.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ewa von Tiele-Winckler (1866-1930), córka zasłużonego dla śląskiego górnictwa przemysłowca Huberta von Tiele-Wincklera i Waleski von Winckler, urodziła się i wychowała na zamku w Miechowicach. Wywodziła się z bogatej rodziny dysponującej ogromnym majątkiem, ale swoje życie postanowiła poświęcić służbie dla biednych i potrzebujących; wyczulona od dziecka na cierpienie i nierówność społeczną, po wczesnej utracie matki podjęła decyzję o zostaniu diakonisą, znaną odtąd pod imieniem Matki Ewy. Począwszy od założonego w Miechowicach domu „Ostoja Pokoju” po rozrastający się w ciągu kolejnych lat miechowicki kompleks ośrodków pomocy, akcję zakładania domów dla bezdomnych dzieci, po służbę miechowickich diakonis w wielu krajach, od Norwegii po Chiny, Egipt czy Indie – takie rozmiary przybrało dzieło Matki Ewy, podjęte w imię wierności przesłaniom Ewangelii. Pamięć o jej życiu wypełnionym działalnością charytatywną na rzecz wszystkich biednych, bez względu na narodowość czy wyznanie, przetrwała i jest pielęgnowana do dziś.

Recenzja wspomnień ks. bp. Jana Szarka (2016)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki wspomnieniowej zmarłego w październiku 2020 r. ks. bp. Jana Szarka, zatytułowanej „Niosła mnie radość służby. Wspomnienia z czasów przemian”. Książkę wydało w 2016 r. Wydawnictwo Augustana.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ks. bp dr Jan Szarek urodził się w 1936 r. w Bielsku-Białej. Studia teologii ewangelickiej ukończył w 1960 r. na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, po czym został ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Był wikariuszem parafii w Nawiadach na Mazurach, w latach 1962-1970 pracował w parafii w Giżycku. W latach 1970-1975 był wikariuszem diecezjalnym w Bielsku-Białej, gdzie w 1975 r. został wybrany drugim proboszczem. W 1979 r. został konseniorem, a w 1980 r. seniorem (zwierzchnikiem) Diecezji Cieszyńskiej. W 1991 r. Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP wybrał go biskupem Kościoła. Przez dwie kadencje był prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej. W 2001 r. otrzymał doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W latach 80. był orędownikiem zakładania Oddziałów PTEw na Śląsku Cieszyńskim. W 2017 r. został wybrany prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Zmarł w 2020 r.

O wspomnieniach ks. Alfreda Biety (Bielsko-Biała 2020)


Zapraszamy do zapoznania się tym razem nie z recenzją, ale wstępem do książki ks. Alfreda Biety pt. „Blaski i cienie służby w Kościele – wspomnienia”. Książka została wydana w 2020 r. przez Ośrodek Wydawniczy Augustana w Bielsku-Białej. Jest to reedycja publikacji wydanej przez Wydawnictwo „Głos Życia” w Katowicach w 2016 r. pod nieco innym tytułem. Książkę można nabyć na Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach (katowice@luteranie.pl).

Pobierz wstęp dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska) do książki.

Ze wstępu: Ks. Bieta, miejscem urodzenia związany z Bielskiem (obecnie: Bielskiem-Białą), przebył drogę z jednej strony typową dla ewangelickiego duchownego, z drugiej – niezwykłą, związaną ze służbą w Polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim na Obczyźnie, który powstał po II wojnie światowej na potrzeby polskiej emigracji osiadłej także na Wyspach Brytyjskich. Po odbyciu wikariatu w Zabrzu pod opieką ks. Alfreda Hauptmana, po kilkuletnim okresie intensywnego angażowania się w różne obszary życia kościelnego pod opieką zabrzańskiego proboszcza, młody duchowny wybiera „skok w nieznane” – wyjazd do pracy duszpasterskiej w Anglii, tym samym służbę w zupełnie nowej, nieznanej rzeczywistości, życie obfitujące w nowe doświadczenia, ale związane także z pokonywaniem trudności, przezwyciężaniem własnych ograniczeń, funkcjonowaniem w świecie Zachodu, w kraju nie do końca wiarygodnie sobie wyobrażanym. W ciągu kilkudziesięciu lat służby w parafii londyńskiej ks. Bieta miał okazję poznać wiele osobistości związanych z polskim środowiskiem emigracyjnym, uczestniczył w wydarzeniach określających polskie życie kulturalno-religijne na obczyźnie, jako duszpasterz towarzyszył członkom swojej parafialnej społeczności w różnych sytuacjach życiowych, w tym granicznych żegnając niejednego spośród parafian nad grobem.

Recenzja książki Anieli Szarek „Piękna starość” (2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki Anieli Szarek pt. „Piękna starość”. Książka została wydana w 2020 r. przez Wydawnictwo Warto.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: To książka pełna prostych i mądrych rozważań. Do powolnego czytania i rozmyślania nad przemijaniem, kruchością życia, ale i zachęcająca do wykorzystania czasu emerytury w sensowy i satysfakcjonujący sposób. Autorka w bezpośredni sposób napisała o starości, jej trudach i tkwiącym w niej potencjale, a przede wszystkim o swoim osobistym poleganiu na Bogu w każdej sprawie.

Aniela Szarek (1936-2019) była żoną biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, ks. Jana Szarka.

Recenzja książki po konferencji o religijności i codzienności ewangelików w Polsce, Chorzów 2019

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki „Religijność i codzienność w środowisku ewangelickim na dawnych i współczesnych ziemiach polskich”. Książka zawiera materiały przedstawione na sympozjum popularnonaukowym, które odbyło się w Chorzowie. Wydało ją Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” w 2019 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: Publikacja zawiera zbiór artykułów poświęconych m.in. materialnym przejawom religijności ewangelików, czy dorocznej obrzędowości kultywowanej przez przedstawicieli omawianego wyznania oraz charakterystyce najważniejszych obchodzonych przez nich świąt. Ponadto omówiono w niej zagadnienie istniejących niegdyś społeczności ewangelickich, które – mimo sąsiedztwa katolików – egzystowały w zamkniętych enklawach, tworząc odrębną kulturę, a materialnym świadectwem ich bytności są m.in. widoczne w krajobrazie obiekty architektoniczne. Podjęta została także analiza wpływu, jaki wywarły rodziny przemysłowców wyznania ewangelickiego na rozwój miasta Sosnowca oraz rozpatrzono wkład ewangelików w życie społeczno-kulturalne Częstochowy. Tom zamyka tekst poświęcony działalności wydawniczej polskich ewangelików na Zaolziu w latach 1945–2016.