Archiwum

Recenzja książki Rafała Leszczyńskiego „Wiara i mundur” o kapelanach ewangelickich

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki dr. Rafała Leszczyńskiego pt. „Wiara i mundur. Ryszard Paszko i inni kapelani ewangeliccy”. Książka została wydana w 2019 r. przez Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Zaprezentowana książka to z jednej strony opowieść o ks. gen. Paszce, a z drugiej leksykon ewangelickich duchownych – kapelanów. Rocznicowa publikacja na pewno na długo pozostanie ważnym źródłem informacji o przedstawionych postaciach, ich zasługach oraz różnych odcieniach duszpasterskiej aktywności; może stać się zapewne inspiracją do dalszych badań nad losami ewangelickich kapelanów w dziejach Drugiej Rzeczypospolitej.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 2/2020


W grudniu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Tematem wiodącym numeru są „Wymiary wolności”. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 2. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem, które od 2018 r. wydawane jest wyłącznie w postaci elektronicznej.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Najnowszy numer poświęcony został tematyce wolności – wolności jednostki, wspólnoty, wyznania, własnych przekonań, w tym nie tylko religijnych.

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Recenzja „Kalendarium Diecezji Mazurskiej” ks. bp. R. Bażanowskiego (Olsztyn 2020)

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją najnowszej książki autorstwa ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego, zatytułowanej „Kalendarium Diecezji Mazurskiej 1945-1991”, wydanej w 2020 r. przez Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie w Olsztynie. Jest to kolejna publikacja tego zasłużonego dla ziemi mazurskiej stowarzyszenia.

Książkę można nabyć u autora, ks. bp. Rudolfa Bażanowskiego (rudolf.bazanowski@luteranie.pl).

Ks. biskup senior Rudolf Bażanowski – duchowny luterański pochodzący ze Śląska Cieszyńskiego. W latach 1992-2018 był biskupem Diecezji Mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Z recenzji: Przeglądając zaprezentowane wydarzenia poznamy specyfikę powojennych dziejów luterańskich na Mazurach, od szczególnie trudnego pierwszego okresu po wojnie, poprzez drastyczny ubytek wiernych w kolejnych dziesięcioleciach, po osiągniętą względną stabilizację życia religijnego na tych terenach, uwzględniającą ewangelizacje, misyjność oraz integrację przetrwałych mazurskich wiernych.

Kolejne tłumaczenie dorobku Matki Ewy: „Domy dla bezdomnych” (2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją tłumaczenia książki pochodzącej z dorobku Matki Ewy (Mutter Eva), czyli Ewy von Tiele-Winckler, zatytułowanej „Domy dla bezdomnych”. Książkę w tłumaczeniu Marty Brudny wydało w 2020 r. Wydawnictwo Warto.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ewa von Tiele-Winckler (1866-1930), córka zasłużonego dla śląskiego górnictwa przemysłowca Huberta von Tiele-Wincklera i Waleski von Winckler, urodziła się i wychowała na zamku w Miechowicach. Wywodziła się z bogatej rodziny dysponującej ogromnym majątkiem, ale swoje życie postanowiła poświęcić służbie dla biednych i potrzebujących; wyczulona od dziecka na cierpienie i nierówność społeczną, po wczesnej utracie matki podjęła decyzję o zostaniu diakonisą, znaną odtąd pod imieniem Matki Ewy. Począwszy od założonego w Miechowicach domu „Ostoja Pokoju” po rozrastający się w ciągu kolejnych lat miechowicki kompleks ośrodków pomocy, akcję zakładania domów dla bezdomnych dzieci, po służbę miechowickich diakonis w wielu krajach, od Norwegii po Chiny, Egipt czy Indie – takie rozmiary przybrało dzieło Matki Ewy, podjęte w imię wierności przesłaniom Ewangelii. Pamięć o jej życiu wypełnionym działalnością charytatywną na rzecz wszystkich biednych, bez względu na narodowość czy wyznanie, przetrwała i jest pielęgnowana do dziś.

Recenzja wspomnień ks. bp. Jana Szarka (2016)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki wspomnieniowej zmarłego w październiku 2020 r. ks. bp. Jana Szarka, zatytułowanej „Niosła mnie radość służby. Wspomnienia z czasów przemian”. Książkę wydało w 2016 r. Wydawnictwo Augustana.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ks. bp dr Jan Szarek urodził się w 1936 r. w Bielsku-Białej. Studia teologii ewangelickiej ukończył w 1960 r. na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, po czym został ordynowany na duchownego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Był wikariuszem parafii w Nawiadach na Mazurach, w latach 1962-1970 pracował w parafii w Giżycku. W latach 1970-1975 był wikariuszem diecezjalnym w Bielsku-Białej, gdzie w 1975 r. został wybrany drugim proboszczem. W 1979 r. został konseniorem, a w 1980 r. seniorem (zwierzchnikiem) Diecezji Cieszyńskiej. W 1991 r. Synod Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP wybrał go biskupem Kościoła. Przez dwie kadencje był prezesem Polskiej Rady Ekumenicznej. W 2001 r. otrzymał doktorat honoris causa Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej. W latach 80. był orędownikiem zakładania Oddziałów PTEw na Śląsku Cieszyńskim. W 2017 r. został wybrany prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Zmarł w 2020 r.

O wspomnieniach ks. Alfreda Biety (Bielsko-Biała 2020)


Zapraszamy do zapoznania się tym razem nie z recenzją, ale wstępem do książki ks. Alfreda Biety pt. „Blaski i cienie służby w Kościele – wspomnienia”. Książka została wydana w 2020 r. przez Ośrodek Wydawniczy Augustana w Bielsku-Białej. Jest to reedycja publikacji wydanej przez Wydawnictwo „Głos Życia” w Katowicach w 2016 r. pod nieco innym tytułem. Książkę można nabyć na Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach (katowice@luteranie.pl).

Pobierz wstęp dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska) do książki.

Ze wstępu: Ks. Bieta, miejscem urodzenia związany z Bielskiem (obecnie: Bielskiem-Białą), przebył drogę z jednej strony typową dla ewangelickiego duchownego, z drugiej – niezwykłą, związaną ze służbą w Polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim na Obczyźnie, który powstał po II wojnie światowej na potrzeby polskiej emigracji osiadłej także na Wyspach Brytyjskich. Po odbyciu wikariatu w Zabrzu pod opieką ks. Alfreda Hauptmana, po kilkuletnim okresie intensywnego angażowania się w różne obszary życia kościelnego pod opieką zabrzańskiego proboszcza, młody duchowny wybiera „skok w nieznane” – wyjazd do pracy duszpasterskiej w Anglii, tym samym służbę w zupełnie nowej, nieznanej rzeczywistości, życie obfitujące w nowe doświadczenia, ale związane także z pokonywaniem trudności, przezwyciężaniem własnych ograniczeń, funkcjonowaniem w świecie Zachodu, w kraju nie do końca wiarygodnie sobie wyobrażanym. W ciągu kilkudziesięciu lat służby w parafii londyńskiej ks. Bieta miał okazję poznać wiele osobistości związanych z polskim środowiskiem emigracyjnym, uczestniczył w wydarzeniach określających polskie życie kulturalno-religijne na obczyźnie, jako duszpasterz towarzyszył członkom swojej parafialnej społeczności w różnych sytuacjach życiowych, w tym granicznych żegnając niejednego spośród parafian nad grobem.

Recenzja książki Anieli Szarek „Piękna starość” (2020)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki Anieli Szarek pt. „Piękna starość”. Książka została wydana w 2020 r. przez Wydawnictwo Warto.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: To książka pełna prostych i mądrych rozważań. Do powolnego czytania i rozmyślania nad przemijaniem, kruchością życia, ale i zachęcająca do wykorzystania czasu emerytury w sensowy i satysfakcjonujący sposób. Autorka w bezpośredni sposób napisała o starości, jej trudach i tkwiącym w niej potencjale, a przede wszystkim o swoim osobistym poleganiu na Bogu w każdej sprawie.

Aniela Szarek (1936-2019) była żoną biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, ks. Jana Szarka.

Recenzja książki po konferencji o religijności i codzienności ewangelików w Polsce, Chorzów 2019

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki „Religijność i codzienność w środowisku ewangelickim na dawnych i współczesnych ziemiach polskich”. Książka zawiera materiały przedstawione na sympozjum popularnonaukowym, które odbyło się w Chorzowie. Wydało ją Muzeum „Górnośląski Park Etnograficzny w Chorzowie” w 2019 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Ze strony wydawcy: Publikacja zawiera zbiór artykułów poświęconych m.in. materialnym przejawom religijności ewangelików, czy dorocznej obrzędowości kultywowanej przez przedstawicieli omawianego wyznania oraz charakterystyce najważniejszych obchodzonych przez nich świąt. Ponadto omówiono w niej zagadnienie istniejących niegdyś społeczności ewangelickich, które – mimo sąsiedztwa katolików – egzystowały w zamkniętych enklawach, tworząc odrębną kulturę, a materialnym świadectwem ich bytności są m.in. widoczne w krajobrazie obiekty architektoniczne. Podjęta została także analiza wpływu, jaki wywarły rodziny przemysłowców wyznania ewangelickiego na rozwój miasta Sosnowca oraz rozpatrzono wkład ewangelików w życie społeczno-kulturalne Częstochowy. Tom zamyka tekst poświęcony działalności wydawniczej polskich ewangelików na Zaolziu w latach 1945–2016.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 1/2020


W lipcu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 1. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Recenzja książki po konferencji o ewangelikach w Polsce centralnej, Zduńska Wola 2020


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki wydanej pod redakcją Jarosława Stulczewskiego pt. „Między wiarą a tożsamością. Protestanci na ziemiach Polski centralnej”. Książka zawiera materiały przedstawione na sympozjum popularnonaukowym, które odbyło się w Zduńskiej Woli 15 września 2018 r. Wydało ją Towarzystwo Przyjaciół Zduńskiej Woli w 2020 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Wśród autorów książki „Między wiarą a tożsamością…” są uznani akademiccy wykładowcy (dr hab., prof. CHAT Jerzy Sojka, dr hab., prof. UŁ Krzysztof Paweł Woźniak), historycy reprezentujący lokalne towarzystwa (dr Zdzisław Włodarczyk, Jarosław Stulczewski), także dyrektor Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola (Tomasz Polkowski). Jednym z prelegentów był biskup diecezji warszawskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP – ks. Jan Cieślar. Pokonferencyjne materiały zostały wzbogacone o artykuły autorstwa pracowników Uniwersytetu Łódzkiego (dr Tomasz Figlus, Monika Cepil) oraz rzymskokatolickiego duchownego ze Zduńskiej Woli – ks. Mariusza Budkiewicza.

(…) Przypomniane zostały różnorodne sfery działalności ewangelików, działalności miastotwórczej, edukacyjnej, stowarzyszeniowej, społecznej. Zaproszeni do współpracy autorzy przedstawiają sylwetki przedsiębiorców, duchownych, budowniczych, zarazem niemieckojęzycznych ewangelików, którzy swoje życie związali z państwem polskim, przyjmując niejednokrotnie polską narodowość.

Recenzja książki „Mazurzy wobec wiary i Kościoła” (2018)


Zapraszamy do zapoznania się z recenzją książki opracowanej przez Grzegorza Jasińskiego i Małgorzatę Szymańską-Jasińską pt. „Mazurzy wobec wiary i Kościoła. Ewangelicyzm w relacjach duchownych i nauczycieli w XIX wieku”. Książka zawiera XIX-wieczne dokumenty dotyczące ewangelickiej przeszłości Mazur. Wydała ją Oficyna Wydawnicza Retman w Dąbrównie przy współpracy Archiwum Państwowego w Olsztynie w 2018 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Tom „Mazurzy wobec wiary…” to zbiór różnych tekstów, uwzględniających różne formy wypowiedzi, autorstwa ewangelickich duchownych oraz mazurskich nauczycieli pracujących w parafialnych szkołach. Wszystkie teksty powstały w XIX wieku na tle tendencji germanizacyjnych podejmowanych przez władze kościelne na Mazurach, w obliczu również zafascynowania mazurską religijnością wyróżniającą tamtejszych wiernych na tle innych prowincji pruskich.

Recenzja artykułu Władysława Sosny w „Wierchach”: „Śladami cieszyńskich ewangelików w górach”

Zapraszamy do zapoznania się z recenzją artykułu „Śladami cieszyńskich ewangelików w górach” napisanego przez Władysława Sosnę – publicystę i działacza społecznego i turystycznego z Cieszyna. Obszerny artykuł ukazał się w 2020 r. w 83. roczniku znanego czasopisma „Wierchy” za 2017 r.

Pobierz recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Z recenzji: Nie ma na Śląsku Cieszyńskim dziedziny, w której ewangelicy nie pozostawiliby swoich śladów. W literaturze historycznej niejednokrotnie przypominano o ewangelickim wkła-dzie w rozwój piśmiennictwa na ziemi cieszyńskiej, szkolnictwa czy innych formach aktywności realizowanych przez cieszyńskich ewangelików. Nikt jednak dotychczas nie przedstawił rozwoju cieszyńskiej turystyki poprzez pryzmat wyznaniowości jej twórców – od pierwszych „ciekawskich” przecierających górskie szlaki w odległych czasach po kontynuatorów krajoznawczych pasji w kolejnych stuleciach.