Archiwum

Najbliższe spotkania PTEw – lipiec-sierpień 2020

Data         Oddział  Prelegent, temat 

2 lipca      Cieszyn  Ks. Marek Londzin, Ks. Jan Stonawski w 150. rocznicę śmierci
16 lipca     Cieszyn  Ks. Marcin Brzóska, 490 lat Wyznania Augsburskiego
30 lipca     Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica decyzji Rady Ambasadorów o podziale Śląska 
                        Cieszyńskiego
18 sierpnia  Cieszyn  Stanisława Ruczko, Paweł Jasienica w 50. rocznicę śmierci
27 sierpnia  Cieszyn  Stefan Król, Setna rocznica Bitwy Warszawskiej

Honorowi członkowie PTEw, cz. 6 (2020)

W 2020 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm bardzo zasłużonym działaczkom Oddziału w Cieszynie.

Stanisława Ruczko


Stanisława Ruczko

Stanisława Ruczko urodziła się w 1937 r. Aktywną członkinią PTEw jest od 1984 r., gdy włączyła się w działalność Oddziału w Bielsku, zaś w związku ze zmianą miejsca zamieszkania od 2012 r. Oddziału w Cieszynie. Jako nauczycielka języka polskiego objęła prelekcje z zakresu literatury i kultury na cotygodniowych spotkaniach w Cieszynie – do 2020 r. wygłosiła 80 takich prelekcji, należąc do najaktywniejszych prelegentów.

Emilia Sosna


Emilia Sosna

Emilia Sosna urodziła się w 1932 r. Od 1984 r. jest aktywną członkinią Oddziału PTEw w Cieszynie, działa także w Zarządzie Oddziału, w którym zajmuje się wszelkimi sprawami organizacyjnymi, w tym związanymi z licznymi wycieczkami organizowanymi przez Oddział, aktywnością wydawniczą oraz dokumentowaniem jego działalności. Jest żoną wieloletniego prezesa Oddziału, Władysława Sosny.

Recenzja „Słowa i Myśli”, nr 1/2020


W lipcu 2020 r. ukazał się kolejny numer nowej edycji czasopisma PTEw „Słowo i Myśl”. Został on przygotowany przez redakcję, którą w większości tworzą działacze Oddziału PTEw w Poznaniu. Zapraszamy do zapoznania się z recenzją 1. numeru z 2020 r., a także z samym czasopismem.

Pobierz: recenzję autorstwa dr Anety M. Sokół (Biblioteka Śląska).

Przeczytaj także: aktualny numer „Słowo i Myśl” na blogu: slowoimysl-blog.pl.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 5 (2018)

W 2018 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwojgu bardzo zasłużonych działaczy, reprezentujących świat nauki i kultury.

Prof. Ewa Chojecka


Ewa Chojecka

Prof. dr hab. Ewa Chojecka urodziła się w 1933 r. w Bielsku-Białej, gdzie mieszka do dziś. Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, w 1959 r. uzyskała doktorat, a w 1969 r. habilitację. W 1987 r. została profesorem nadzwyczajnym, a w 1996 r. profesorem zwyczajnym. W latach 1978-2003 była kierownikiem Zakładu Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Obecnie na emeryturze. Jest autorką wielu opracowań dotyczących sztuki Górnego Śląska, architektury XIX i XX w. i grafiki renesansowej. W 1989 r. była współzałożycielką stowarzyszenia Związek Górnośląski. W latach 1990-1994 była prezesem Oddziału PTEw w Bielsku. Jest autorką wielu prac naukowych, m.in.: Miasto jako dzieło sztuki. Architektura i urbanistyka Bielska-Białej do 1939 roku (1994), Architektura i urbanistyka Bielska-Białej 1855-1939 (1987), a także redaktorem ważnych prac zbiorowych: Z dziejów Sztuki Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego XV-XX wieku (1982), Śląskie dzieła mistrzów architektury i sztuki (1987), Przestrzeń. Architektura. Malarstwo. Wybrane zagadnienia sztuki górnośląskiej (1995), Sztuka Górnego Śląska na przecięciu dróg europejskich i regionalnych (1999) oraz Sztuka Górnego Śląska od Średniowiecza do końca XX wieku (2004).

Ryszard Gabryś


Ryszard Gabryś

Doc. Ryszard Gabryś urodził się w 1942 r. w Goleszowie na Śląsku Cieszyńskim. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Katowicach, gdzie studiował kompozycję. Był stypendystą w Lozarnie i moskiewskim Konserwatorium im. Czajkowskiego. Od 1965 r. pracował jako pedagog na katowickiej Akademii Muzycznej i w latach 1973-2003 w cieszyńskiej filii Uniwersytetu Śląskiego jako dyrektor Instytutu Wychowania Muzycznego. Jest regionalistą i animatorem życia kulturalnego na Śląsku. Autor cyklów poświęconych muzyce emitowanych w radiu i telewizji oraz autorem wielu tekstów muzykologicznych i publicystycznych dotyczących sztuki nowoczesnej i silesianów. Jako kompozytor jest autorem muzyki orkiestrowej, kameralnej, fortepian-nowej, organowej i smyczkowej, pieśni solowych do wierszy m.in. Rilkego, Iwaszkiewicza i Brodskiego oraz utworów chóralnych i inspirowanych folklorem Śląska Cieszyńskiego i Beskidów. Pisał kantaty religijne inspirowane tradycją protestancką (Gloria Reformata). Jego twórczość przedstawiano na Warszawskiej Jesieni i innych festiwalach muzyki współczesnej w kraju i za granicą.

Nowy numer „Słowa i Myśli” 1/2020 „Jednostka. Wspólnota. Tożsamość”!


Ukazał się najnowszy numer „Słowa i Myśli”: 1/2020. Zachęcamy do zajrzenia i pobrania: slowoimysl-blog.pl.

U progu lata zapraszamy wszystkich, PT Czytelniczki i Czytelników czasopisma “Słowo i Myśl. Przegląd ewangelicki 2.0”, do zapoznania się z nowym numerem. Temat wiodący tej edycji stanowią relacje pomiędzy jednostką, wspólnotą i tożsamością (nie tylko konfesyjną). A zwornikiem, łączącym wszystkie elementy tej triady, jest przeszłość i wspólne dziedzictwo. Zachęcamy do lektury i odkrywania śladów ewangelickości! Można nas czytać praktycznie wszędzie! Nie zajmujemy dużo miejsca w plecaku czy w torebce… Gdyby ktoś chciał napisać wakacyjne pozdrowienie – czekamy, jak zawsze pod adresem: slowoimysl2018@gmail.com.

prof. UAM, dr hab. Małgorzata Grzywacz, redaktor naczelna

Honorowi członkowie PTEw, cz. 4 (2015)

W 2015 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego jednej osobie.

Irena Kolano


Irena Kolano

Irena Kolano z domu Prymus urodziła się w 1929 r. w Krakowie, ukończyła tamtejszą szkołę ewangelicką. Bardzo aktywna w swojej parafii i środowisku, należała również do najaktywniejszych działaczy Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego: w 1990 r. współzałożyła Oddział PTEw w Krakowie, a potem w jego zarządzie pełniła funkcje skarbnika, sekretarza i członka komisji rewizyjnej. W latach 1992-1995 była przewodniczącą Oddziału.

Honorowi członkowie PTEw, cz. 3 (2011)

W 2011 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego czworgu zasłużonym członkom.

Prof. Karol Karski


Karol Karski

Prof. dr hab. Karol Karski urodził się 1940 r. w Katowicach. Absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT). Po ukończeniu studiów przez trzy lata pracował jako publicysta. W latach 1970-1982 był pracownikiem Polskiej Rady Ekumenicznej. Równocześnie w 1972 r. podjął studia w Instytucie Ekumenicznym w Bossey k. Genewy, a w 1978 r. uzyskał doktorat w ChAT. W 1983 r. został zastępcą redaktora naczelnego półrocznika „Studia i Dokumenty Ekumeniczne”, a później redaktorem naczelnym. Prowadził wykłady na Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W 1991 r. rozpoczął pracę naukową na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. W 1992 r. uzyskał habilitację z teologii ekumenicznej na Wydziale Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 2002 r. otrzymał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2007-2011 był członkiem Komitetu Nauk Teologicznych Polskiej Akademii Nauk. Jest jednym z najaktywniejszych ekumenistów w Polsce. Był prezesem Zarządu Fundacji Ekumenicznej „Tolerancja” i redaktorem naczelnym periodyku „Studia i Dokumenty Ekumeniczne” do 2019 r. W latach 1986-1999 oraz 2009-2017 był prezesem warszawskiego oddziału PTEw. Laureat nagrody św. Brata Alberta w zakresie ekumenizmu. Opublikował ponad 700 artykułów naukowych oraz m.in. następujące książki: Dążenia ekumeniczne we współczesnym świecie (1974, 1986), Symbolika. Zarys wiedzy o Kościołach i wyznaniach chrześcijańskich (1994, 2003), Protestanci i ekumenizm. Wkład spadkobierców Reformacji w dzieło jedności (2001), Od Edynburga do Porto Alegre. Sto lat dążeń ekumenicznych (2007).

Erwin Kruk (1941-2017)


Erwin Kruk (1941-2017)

Erwin Kruk urodził się w Dobrzyniu koło Nidzicy na Mazurach. Osierocony w 1945 r. wychowywał się u babki, a od 1956 r. przebywał w domu dziecka. Ukończył w 1966 r. studia polonistyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Po studiach zamieszkał w Olsztynie i podjął pracę w redakcji gazety „Głos Olsztyński” (później „Gazeta Olsztyńska”), był redaktorem pisma „Przemiany”. Od 1969 r. należał do Związku Literatów Polskich oraz Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W 1980 r. wstąpił do „Solidarności”, był m.in. członkiem zarządu regionu. Współpracował z ogólnopolskimi czasopismami społeczno-kulturalnymi. W latach 1989-1991 był senatorem I kadencji z listy Komitetu Obywatelskiego, później przeszedł do klubu parlamentarnego Unii Demokratycznej. Pod koniec lat 90. był wiceprezesem zarządu PEN Clubu w Polsce i prezesem klubu Stowarzyszenia Pisarzy Polskich w Olsztynie. Był członkiem synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. W 1999 r. założył Mazurskie Towarzystwo Ewangelickie, którego był wieloletnim prezesem. Współpracował m.in. z kwartalnikiem „Myśl Protestancka”. W 2016 r. otrzymał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyż Wolności i Solidarności, a także otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Był honorowym obywatelem Olsztyna i Olsztynka. Był laureatem nagród za twórczość literacką, m.in. polskiego PEN Clubu (1993), Medalu Marcina Lutra (1991) i Literackiej Nagrody Warmii i Mazur (2006). W 2017 r. jedną z ulic w Olsztynie przemianowano na ulicę Erwina Kruka. Był autorem powieści, m.in. Łaknienie (1980) i Kronika z Mazur (1989), zbiorów esejów Szkice z mazurskiego brulionu (2003) i Spadek. Zapiski mazurskie 2007-2008 (2009), oraz zbiorów poezji Rysowane z pamięci (1963), Zapisy powrotu (1969), Moja Północ (1977), Z krainy Nod (1987), Znikanie (2005) i Nieobecność (2015), a także opracowań historycznych, m.in. Warmia i Mazury (2003).

Czytaj dalej »

Honorowi członkowie PTEw, cz. 2 (2007)

W 2007 r. Walne Zebranie Delegatów PTEw przyznało godność Honorowego Członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego dwóm niezwykle zasłużonym członkom.

Bernard Rozwałka


Bernard Rozwałka

Mecenas Bernard Rozwałka urodził się w 1951 r. w Szczecinie. Po studiach prawniczych na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, związał się z tym miastem na stałe. Tam odbył aplikację sądową, a następnie adwokacką i do dziś jest adwokatem Wielkopolskiej Izby Adwokackiej. Od wielu lat pracuje w samorządzie adwokackim będąc członkiem Okręgowej Rady Adwokackiej w Poznaniu, a obecnie pełni w niej funkcję wicedziekana. Od 1982 r. jest członkiem Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu i mocno zaangażował się w jej życie. Od ok. 30 lat jest członkiem rady parafialnej, a obecnie prezesem. Przez pięć kadencji był członkiem Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, w tym przez jedną kadencję wiceprzewodniczącym Rady Synodalnej. Od 1983 r. jest członkiem PTEw, w tym czasie przyczynił się do rozszerzenia działalności Towarzystwa na cały kraj. W 1985 r. pierwsze po rozszerzeniu Walne Zebranie Delegatów wybrało go prezesem Zarządu Głównego PTEw, a w 1987 r. Nadzwyczajne Walne Zebranie Delegatów wybrało go na tę funkcję na kolejną, drugą kadencję. W okresie jego prezesury wyłonił się współczesny kształt PTEw.

Władysław Sosna


Władysław Sosna

Władysław Sosna urodził się w 1933 r. w Cieszynie. Jest absolwentem Politechniki Śląskiej w Gliwicach w 1957 r., inżynierem mechanikiem, przez kilkanaście lat pracował w Fabryce Maszyn Elektrycznych CELMA w Cieszynie, a od 1970 r. jako nauczyciel w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym. Był bardzo aktywny w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym (PTTK) i w Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, a od 1989 r. przede wszystkim w Polskim Towarzystwie Ewangelickim, gdzie do dziś jest prezesem Oddziału w Cieszynie, a w latach 2002-2007 był wiceprezesem Zarządu Głównego. Ponadto jest publicystą zajmującym się przeszłością Śląska Cieszyńskiego oraz jego tradycjami ewangelickimi. Opublikował liczne przewodniki i opracowania krajoznawcze, przede wszystkim poświęcone Ziemi Cieszyńskiej. Publikuje w prasie ewangelickiej, regionalnej i turystycznej, był inicjatorem wydania reprintów kilku starodruków cieszyńskich. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Członek honorowy Macierzy Ziemi Cieszyńskiej i PTTK. Jest autorem przewodników, np. Dookoła Beskidu Śląskiego, 1992; Cieszyn. Przewodnik krajoznawczy, 2005, i opracowań historycznych, np. Historia parafii ewangelicko-augsburskiej w Golasowicach, 1993. Podsumowanie jego dorobku publicystycznego stanowi obszerny zbiór esejów „Barwy luteranizmu na Śląsku Cieszyńskim. Wybór prac” (2015).

Honorowi członkowie PTEw, cz. 1 (2005)

Rozpoczynamy publikację kilkuodcinkowego cyklu, w którym zamierzamy przedstawić sylwetki wszystkich piętnastu Honorowych Członków Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Przedstawimy ich w chronologicznym prządku przyznawania tej najwyższej godności naszego Towarzystwa. Za pierwszym razem przyznano ją od razu aż czterem osobom mającym wielkie zasługi podczas zakładania pierwszych oddziałów PTEw w latach 80. ubiegłego stulecia. Miało to miejsce w grudniu 2005 r. podczas Walnego Zebrania Delegatów PTEw, które odbywało się w Katowicach.

Dr Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Zofia Wojciechowska (1939-2020)

Dr Zofia Wojciechowska urodziła się w Poznaniu jako córka Edwarda Hauptmana-Głowackiego, znanego ewangelickiego działacza kościelnego i społecznego. Po II wojnie światowej wraz z rodziną przeprowadziła się do Łodzi, z którą związała się na resztę życia. Ukończyła studia socjologiczne na Uniwersytecie Łódzkim, a po kilku latach podjęła pracę naukową na Akademii Medycznej w Łodzi, gdzie publikowała prace z dziedziny socjologii medycyny i uzyskała doktorat. Należała do najbardziej zaangażowanych działaczy PTEw w pierwszym okresie po rozszerzeniu jego działalności na cały kraj. Pełniła m.in. funkcje: przewodniczącej Oddziału PTEw w Łodzi (1986-1997), prezesa Zarządu Głównego PTEw (1991-1999) oraz redaktor naczelnej miesięcznika „Słowo i Myśl” (1989-1996), którego powołanie zainicjowała. Ponadto w latach 1992-1997 była członkinią Synodu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce i przewodniczącą Synodalnej Komisji Kobiet. Po 1999 r. całkowicie wycofała się z aktywności społecznej. Była żoną Andrzeja Wojciechowskiego „Idona” (1930-2018), muzyka, redaktora i publicysty który również był aktywnym działaczem PTEw.

Czytaj dalej »

Odbyło się Walne Zebranie Delegatów PTEw 2020 – w trybie zdalnym

W poniedziałek 8 czerwca została ogłoszona informacja o ustaleniach podjętych podczas Walnego Zebrania Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Pierwotnie Zebranie miało odbyć się 21 marca, ale na skutek pandemii koronawirusa zostało przesunięte na później i ostatecznie zostało przeprowadzone na przełomie maja i czerwca w trybie zdalnym – poprzez głosowania droga e-mailową.

Ze względu na utrudnienia związane z takim trybem obrad, przeprowadzono tylko najpilniejsze sprawy. Obszerniejsza dyskusja na temat działalności PTEw, jego planów, w tym także sugerowanych zmian w statucie, odbędzie się jesienią podczas drugiej części obrad, bądź wiosną przyszłego roku, zależnie od sytuacji epidemiologicznej, gdy będzie już bezpieczne przeprowadzenie obrad w formie tradycyjnego, bezpośredniego spotkania.

Zaletą zdalnej formy jest łatwość uczestnictwa w podejmowaniu decyzji, chociaż kosztem bardzo ograniczonej możliwości dyskusji. Frekwencja mierzona liczbą oddanych głosów wyniosła 100% – zagłosowali wszyscy spośród 29 delegatów.

Na podstawie przesłanych przez Zarząd Główny sprawozdań merytorycznego i finansowego oraz sprawozdania komisji rewizyjnej, przegłosowano uchwały związanych z formalną działalnością PTEw i udzieleniem Zarządowi absolutorium. Podjęto ponadto trzy uchwały ważne dla działalności Towarzystwa:

1. Na wniosek Oddziału PTEw w Zielonej Górze podjęto decyzję o zamknięciu jego działalności. Decyzja ta wynikła ze zbyt małego zainteresowania działalnością PTEw w tym mieście. Oddział w Zielonej Górze był jednym z najmłodszych oddziałem – został założony w 2013 r., jednak nie podjął nigdy aktywnej działalności.

2. Na wniosek Oddziału PTEw w Cieszynie pani Stanisławie Ruczko, przez kilkadziesiąt lat aktywnej działaczce i prelegentce najpierw oddziału w Bielsku, a później w Cieszynie, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

3. Na wniosek również Oddziału PTEw w Cieszynie pani Emilii Sosna, aktywnej działaczce Oddziału, będącej przez kilkadziesiąt lat jego podporą organizacyjną, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

Szerzej sylwetki nowych Honorowych Członków PTEw przedstawimy na naszej stronie w najbliższym czasie. Będziemy Państwa także informować o dalszych działaniach związanych z ewentualną kontynuacją obrad Walnego Zebrania jesienią tego roku.

Rozpoczęło się zdalne Walne Zebranie Delegatów PTEw

Zgodnie ze Statutem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) corocznie odbywa się Walne Zebranie Delegatów. W tym roku Zebranie, które pierwotnie zostało zwołane na 21 marca 2020 r. w Katowicach, zostało odwołane ze względu na pandemię koronawirusa COVID-19. Zarząd Główny PTEw zdecydował wówczas o zorganizowaniu Walnego Zebrania w trybie zdalnym, poprzez głosowania e-mailowe.

Taka formuła oczywiście nie pozwala na przeprowadzenie pełnej dyskusji nad sprawozdaniami, zgłoszonymi wnioskami, a zwłaszcza nad planami dalszej działalności Towarzystwa. W związku z tym tegoroczne Zebranie zostało ograniczone do przeprowadzenia najpilniejszych spraw, głównie tych związanych z formalnymi wymogami. Bardziej złożone tematy, np. te związane ze zmianami w statucie, zostaną podjęte na przyszłorocznym Walnym Zebraniu, o ile wówczas sytuacja na to pozwoli.

W związku z tym dzisiaj wszyscy delegaci otrzymali drogą e-mailową materiały Zebrania, sprawozdania, protokoły, projekty uchwał oraz karty do głosowania. Prosimy zatem wszystkich delegatów o sprawdzenie swoich skrzynek e-mailowych oraz o wzięcie udziału w tych głosowaniach. Po formalnym zakończeniu Zebrania poinformujemy Państwa o podjętych podczas niego uchwałach. Zbieranie głosów i ich podliczenie zajmie kilka dni.

Wspominamy Zofię Wojciechowską

Zofia Wojciechowska (1939-2020)


Chcemy dziś przypomnieć śp. dr Zofię Wojciechowską (1939-2020), zmarłą w kwietniu tego roku byłą prezes Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Była osobą bardzo zaangażowaną i bardzo zasłużoną dla naszego Towarzystwa, m.in. jako inicjatorska i pierwsza redaktor naczelna naszego pisma „Słowo i Myśl”, autorka wielu inicjatyw podejmowanych przez Towarzystwo. Walne Zebranie Delegatów nadało jej tytuł Honorowego Członka PTEw.

Zachęcamy do zapoznania się z sylwetką Zofii Wojciechowskiej, ujętą we wspomnieniu jej siostry Krystyny Viebig. Tekst, uzupełniony zdjęciami, znajduje się w dołączonym pliku PDF:

Ponadto zob.:

informację o nadaniu Zofii Wojciechowskiej godności Honorowego Członka PTEw,
informację o śmierci Zofii Wojciechowskiej.

Jeśli ktoś z Państwa dysponuje jakimiś informacjami o życiu i działalności prezes Zofii Wojciechowskiej, lub np. fotografiami, redakcja naszego serwisu internetowego będzie bardzo zobowiązana za podzielenie się nimi z naszymi Czytelnikami (kontakt: ptew@ptew.org.pl).

Bardzo dziękujemy Państwu Annie Viebig-Reszka, Markowi Kwiatkowskiemu oraz Aldonie Karskiej za ogromną pomoc w przygotowaniu tego materiału.