Archiwum

Sierpień 2019 w cieszyńskim PTEw

Maszyna parowa Jamesa Watta z 1788 r.

W sierpniu mieliśmy w naszym planie trzy spotkania czwartkowe i jedną wycieczkę.

Na pierwszym sierpniowym spotkaniu 1 sierpnia sylwetkę Jamesa Watta (1736-1819) przedstawił Władysław Sosna. Na wstępie prelegent podzielił się pewną dygresją. Gdy przypominamy jakąś postać „humanistyczną”, to z reguły ani z przedstawieniem jej sylwetki jak i omówieniem dorobku nie ma większych kłopotów, co więcej jakieś dzieło nieodłącznie wiąże się z nazwiskiem twórcy, jest jego znakiem rozpoznawczym. Znajomość nazwiska twórcy i jego głównego dzieła podnosi dla danej osoby szacunek i uznanie, klasyfikuje do godności ludzi kultury.

Nieco inaczej rzecz ma się w odniesieniu do twórców z dziedziny nauk przyrodniczych i tzw. ścisłych, zwłaszcza technicznych. Co prawda istnieją różne prawa, reguły, zasady, teorie, przestrzenie kogoś tam, ale nie zawsze wiemy z powodu daleko idącej specjalizacji, czego dane prawo lub jakaś teoria nie tyle dotyczy, ale na czym polega jej wartość (oprócz stwierdzenia, że jej określenie jest kolejnym krokiem w rozwoju nauki, poznaniem świata itp.); bez bliższej znajomości przedmiotu trudno odgadnąć, czemu konkretnie służy, co wyjaśnia.

Czytaj dalej »

W Sopocie obchodzono 100-lecie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego

Od lewej: dr hab. Jan Szturc - prelegent i Piotr Dolny - prezes Gdańskiego
Oddziału PTEw

Oddział Gdański Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego zorganizował uroczyste obchody 100-lecia istnienia Towarzystwa. Uroczystości odbyły się w ewangelicko-augsburskim kościele Zbawiciela w Sopocie, po niedzielnym nabożeństwie 8 września 2019 r.

Obchody składały się z trzech części:

  • prelekcja „Polskie Towarzystwo Ewangelickie: 100 lat i co dalej” – dr hab. Jan Szturc,
  • koncert pieśni i hymnów biblijnych – Kolegium Muzyki Ewangelickiej z Krakowa,
  • wystawa w Bibliotece Ewangelickiej Etos: „Polskie Towarzystwo Ewangelickie – aktywność, integracja, tożsamość naszej wspólnoty” przygotowana przez Marię Drapella.

W roli prowadzącego wystąpił Piotr Dolny – prezes Oddziału Gdańskiego PTEw.

Czytaj dalej »

Wrzesień 2019 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Ks. Mirosław Czyż - prelegent

Gościem spotkania 2 września 2019 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw był ks. Mirosław Czyż, proboszcz parafii w Pszczynie, który zaprezentował temat „Śladami Chrystusa po Izraelu – wrażenia z podróży”. Ksiądz Czyż w Izraelu był już trzykrotnie, więc jego wiedza na ten temat jest naprawdę imponująca.

Ściana płaczu

Izrael to państwo na Bliskim Wschodzie położone w Azji Zachodniej na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego. Jego stolicą jest Jerozolima. Mimo stosunkowo małej powierzchni jest dość zróżnicowane demograficznie oraz religijnie. Obok Żydów (judaizm) mieszkają tam również Arabowie (muzułmanie), Samarytanie, Druzowie, chrześcijanie oraz mniejsze grupy religijne. Izrael jest państwem wyznaniowym, w którym religią państwową jest judaizm. Współczesne państwo Izrael ma swoje korzenie religijne w Ziemi Izraela, która przez 3 tysiące lat zajmowała centralne miejsce w judaizmie. Ziemia Izraela była święta dla Żydów od czasów biblijnych. Na jej terenach znajdują się najświętsze miejsca judaizmu. Jest ona centrum życia duchowego judaizmu, i to tutaj narodziło się chrześcijaństwo.

Czytaj dalej »

Zmarła prof. dr hab. Anna Romankow-Żmudowska (1924-2019)

4 września 2019 roku w Poznaniu zmarła prof. dr hab. Anna Romankow-Żmudowska.

Urodzona 23 sierpnia 1924 roku w Równem, przez znaczną część swego życia związana była z Poznaniem. Tutaj pracowała w Instytucie Ochrony Roślin, a także należała do Parafii Ewangelicko-Augsburskiej. Przez wiele lat czynnie udzielała się w Polskim Towarzystwie Ewangelickim, a po rozszerzeniu działalności Towarzystwa na cały kraj i utworzeniu struktury oddziałów, pełniła funkcję sekretarza Zarządu Głównego (1985-1987), a w Zarządzie Głównym działała do 1991 roku.

Pogrzeb śp. Anny Romankow-Żmudowskiej odbędzie się 12 września 2019 roku o godzinie 12.00 na cmentarzu miłostowskim w Poznaniu.

Sierpień 2019 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Tomasz Beczała - prelegent

Na spotkaniu 5 sierpnia 2019 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw temat „Piękno stworzenia Ziemi Cieszyńskiej” przedstawił Tomasz Beczała, doktor nauk biologicznych, nauczyciel przyrody i biologii w szkole podstawowej w Goleszowie oraz pasjonat przyrody Śląska Cieszyńskiego.

Dzięki zróżnicowanej budowie geologicznej Ziemi Cieszyńskiej, występuje na niej ogromne bogactwo roślin – zanotowano tu od 1200 do 1300 gatunków roślin. Wysoką wartość przyrodniczą przedstawia góra Tuł w Goleszowie, na której zarejestrowano wiele gatunków rzadkich i chronionych roślin. Prelegent przy pomocy wyświetlanych slajdów pokazywał i omawiał pospolite, ale również rzadkie i unikatowe okazy flory. W bardzo interesujący i ciekawy sposób mówił o poszczególnych roślinach, takich jak: paprotnik kolczasty, skrzyp olbrzymi, przylaszczka, pierwiosnka, goryczka krzyżowa, wawrzynek wilczełyko, mieczyk dachówkowaty, zimowit jesienny, wilcza jagoda, lilia, kruszczyk, szałwia, koniczyna, chaber, kąkol, storczykowate, klon polny, cis pospolity itd.

Czytaj dalej »

Lipiec 2019 w cieszyńskim PTEw

Władysław Milerski (1919-2016)

Nasze lipcowe czwartki 4 lipca 2019 r. zainaugurowała Anna Rusnok przypomnieniem przedniej postaci zaolziańskiej – Władysława Milerskiego (1919-2016). Gdyby żył, odchodzilibyśmy jego setne urodziny; zabrakło mu do setki zaledwie trzech lat.

Anna Rusnok - prelegentka

Władysław Milerski urodził się w Lesznej Dolnej (ob. Republika Czeska) 3.07.1919 r. Z Gimnazjum Realnego w Orłowej przeszedł do polskiej paralelki Seminarium Nauczycielskiego w (wówczas) Polskiej Ostrawie a egzaminy końcowe zdał w 1939 r. w Państwowym Liceum Pedagogicznym w Cieszynie. Udzielał się też w tym czasie w Harcerstwie, dosłużył się stopnia podharcmistrza. Po wojnie był nauczycielem w Jabłonkowie, w Mostach-Szańcach, Trzyńcu, wreszcie w Szkole Wydziałowej w Czeskim Cieszynie, już jako dyrektor, po drodze zdobywając kolejne stopnie kwalifikacji pedagogicznych.

Nie zaniedbał działalności społecznej w Stowarzyszeniu Młodzieży Polskiej a zwłaszcza w Polskim Związku Kulturalno-Oświatowym, stając się jednym z najaktywniejszych członków w jego Sekcjach Folklorystycznej i Literackiej, niezależnie od pełnienia innych funkcji w zarządzie Powiatowym i Zarządzie Głównym. Czytaj dalej »

Lipiec 2019 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

W lipcu 2019 r. w Jaworzańskim Oddziale PTEw oprócz comiesięcznego spotkania odbyła się również pierwsza w tym roku wycieczka, tym razem do Chorzowa i Będzina.

Ks. Tomasz Bujok - prelegent


Spotkanie z ks. Tomaszem Bujokiem, „Moje wrażenia z wakacyjnej podróży na Cypr”

Na spotkaniu 1 lipca 2019 r. temat „Moje wrażenia z wakacyjnej podróży na Cypr” przedstawił ks. Tomasz Bujok z Drogomyśla Pruchnej. Prelegent jak zwykle w bardzo ciekawy i budzący zainteresowanie sposób opowiadał o swoich przeżyciach z podróży. Przy pomocy prezentacji multimedialnej poznaliśmy najciekawsze miasta Cypru – Pafos, Nikozję, Larnakę, zamek w Kolossi i kościół Agia Kyriaki.

Czytaj dalej »

Pielgrzymka do Santiago de Compostela

Teresa i Dariusz Gola - prelegenci

29 czerwca 2019 r. odbyło się 55. spotkanie PTEw w Żorach. Tym razem tematem spotkania była droga do Santiago de Compostela. Jest to jedna z trzech najstarszych tras pielgrzymkowych. Już w X wieku podążali nią ludzie rozpoczynając zazwyczaj długą i niebezpieczną podróż od drzwi własnego domu. Dawniej pielgrzymowanie miało wyłącznie charakter religijny – bodźcem do wyruszenia w tę podróż była prośba o długo oczekiwane dziecko, podziękowanie za otrzymane łaski lub pokuta za grzechy. Goethe pisał: „Drogi św.Jakuba ukształtowały Europę” i tak właśnie było – ludzie podróżowali konno lub pieszo najczęściej drogą francuską, ale także portugalską. Po szczęśliwie przebytej drodze dzielili się ze swoimi bliskimi wiadomościami o ówczesnej Europie i obyczajach.

Dzisiaj do Santiago wiedzie kilka popularnych szlaków pieszych i rowerowych. Szlak przemierza się we własnym tempie w dwie, trzy osoby, często także w pojedynkę. Na nocleg zatrzymuje się w specjalnych schroniskach dla pielgrzymów – albergach. W dzisiejszych czasach wielu ludzi wyrusza w drogę niekoniecznie z pobudek religijnych, ale również z powodów turystycznych i krajoznawczych. Przejście drogi francuskiej zajmuje wprawnemu piechurowi ponad miesiąc – trasa wynosi ok. 800 km, ale można również wybrać krótszy odcinek drogi.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2019 w cieszyńskim PTEw

Adam Bunsch (1896-1969)


Program czerwcowy przewidywał trzy spotkania klubowe i jedną wycieczkę.

Na pierwszym czerwcowym czwartku 6 czerwca 2019 r. Stanisława Ruczko zaprezentowała postać Adama Bunscha (1896-1969), malarza, dramaturga i pedagoga, który ponad 20 lat swojego pracowitego życia spędził w Bielsku i wiele zrobił dla jego kulturalnego ożywienia, zwłaszcza w okresie międzywojennym. Dziś jest postacią prawie zapomnianą, upamiętnioną jedynie skromną tablicą na jednej z kamienic przy ul. Adama Mickiewicza w Bielsku-Białej.

Adam Bunsch, Kula karabinowa (1930)

Adam Bunsch urodził się w Krakowie 20.12.1896 r., tam też ukończył Gimnazjum św. Anny (1914). Z początkiem I wojny światowej rodzice Alojzy i Maria z Sadłowskich wyjechali do Wiednia. Ledwo Adam rozpoczął studia filozoficzne na Uniwersytecie Wiedeńskim i malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych, został zaciągnięty do wojska austriackiego. Szczęśliwie przetrwał wojnę niezaszeregowany do jednostek frontowych. W 1918 r. podjął przerwane studia, tym razem na Uniwersytecie Jagiellońskim i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem mistrza Józefa Mehoffera. Zasilił także szeregi Wojska Polskiego, uczestniczył w walkach o Lwów, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Zdemobilizowany, w 1921 r. uzyskał dyplom ASP a także absolutorium z filozofii na Uniwersytecie Jagiellońskim, zdał także egzamin nauczycielski.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2019 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Mikołaj Rej (1505-1569)

Na spotkaniu PTEw w Jaworzu, 3 czerwca 2019 r. temat „Mikołaj Rej z Nagłowic – ojciec literatury polskiej i protestancki publicysta epoki Odrodzenia w 450. rocznicę śmierci”, przedstawiła Małgorzata Kobiela Gryczka z Jaworza. Prelegentka w bardzo ciekawy sposób, w formie opowieści przedstawiała sylwetkę Mikołaja Reja.

Mikołaj Rej z Nagłowic herbu Oksza był polskim poetą i prozaikiem doby Renesansu, teologiem ewangelickim, publicystą oraz tłumaczem. Był posłem na sejm. Zwany był również „ojcem literatury polskiej”, a przede wszystkim wybitnym humanistą. Należał do frakcji postępowej szlachty, która chciała przeprowadzić liczne reformy państwowe mające na celu poprawę życia społecznego obywateli Rzeczypospolitej. Urodził się 4 lutego 1505 r. w Żurawnie pod Haliczem w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Uczył się najpierw 2 lata w Skalbmierzu, potem kolejne 2 lata we Lwowie, a następnie rozpoczął studia w Akademii Krakowskiej, które jednak po roku przerwał i wrócił do Żurawna. W 1525 r. ojciec wysłał Reja na dwór magnacki Andrzeja Tęczyńskiego. Był to moment przełomowy w jego życiu: zdobył tam przede wszystkim ogładę towarzyską, uczył się literatury, stylistyki i ortografii. Został sekretarzem Tęczyńskiego.

Czytaj dalej »

Maj 2019 w cieszyńskim PTEw

Leonardo da Vinci (1452-1519) - autoportret (ok. 1505)

2 maja 2019 r. Dokładnie 500 lat temu zmarł jeden z największych geniuszy świata, Leonardo da Vinci. Nie sposób było tę wspaniałą postać pominąć w naszym rocznym kalendarium ludzi i wydarzeń. Prelegent Władysław Sosna stanął przed bardzo trudnym zadaniem nie tyle zaprezentowania sylwetki Leonarda, co jego spuścizny, jaką po sobie pozostawił, a o której mogliby z powodzeniem rozprawiać profesjonaliści z różnych dziedzin wiedzy. Stwierdzenie, iż Leonardo da Vinci był człowiekiem renesansu jest nazbyt wielkim skrótem myślowym nawet przy podkreśleniu jego wszechstronnych zainteresowań, gdyż jego odkrycia i wizje wynalazków technicznych wykroczyły daleko poza jego epokę i doczekały realizacji dopiero 200-300 lat później! Wiedza płynąca z obserwacji, prowadzenia doświadczeń w połączeniu z intuicją, to bardzo dużo, ale dopóty nie potrafimy tego czegoś zmierzyć, bo nie mamy odpowiednich narzędzi i ująć w formie matematycznej, realizacja najśmielszych pomysłów jest ograniczona, jeśli w ogóle możliwa. W tamtym czasie znajomość matematyki, podstaw mechaniki w szerokim jej ujęciu, materiałoznawstwo i metody wytwarzania różnych tworzyw czekały na kolejnych wynalazców w coraz węższym zakresie specjalizacji. Leonardo da Vinci był prekursorem postępu technicznego, ale wydaje się, że jego znaczenia polega na tym, że dochodząc do kresu możliwości dalszych poszukiwań unaocznił braki wiedzy w różnych dziedzinach i wytyczył nowe kierunki rozwoju nauki i techniki.

Czytaj dalej »

„Sztuka ponad wszystko” – o londyńskich muzeach

Anna Flaga - prelegentka
i Józef Chmiel (prezes Oddziału)

„Sztuka ponad wszystko – londyńskie muzea”, to był temat spotkania PTEw w Żorach w sobotę 25.05.2019 r. Prelegentem była Anna Flaga – absolwentka wydziału malarstwa ASP w Krakowie, a zarazem doktorantka w dziedzinie sztuk plastycznych. Autorka spotkania przedstawiła nam pięć wybranych prze siebie muzeów w Londynie, które sama zwiedziła w ekspresowym tempie dwóch dni. Londyńskie muzea są ogromne, a te wielkie przestrzenie wypełnione są największymi dziełami światowej sztuki. Ciekawostką jest to, że muzea w Londynie zwiedza się za darmo, a jedynie wystawy czasowe są płatne.

Muzeum Historii Naturalnej jest jedną z największych atrakcji Londynu. W muzeum tym znajdziemy eksponaty zwierząt prehistorycznych oraz współczesnych w ich naturalnych rozmiarach. Stanowią one największą atrakcję dla zwiedzających, a w szczególności dzieci.

Czytaj dalej »