Archiwum

Sierpień w jaworzańskim PTEw: wycieczka do Raciborza i okolic oraz spotkanie z ks. Mirosławem Czyżem

Zamek piastowski w Raciborzu

Sierpień 2021 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw rozpoczął się w 19 sierpnia jednodniową wycieczką do Raciborza i okolic. Dawno nie było tak dużego zainteresowania wyjazdem, gdyż już po kilku dniach od ogłoszenia mieliśmy komplet uczestników wycieczki.

Kaplica ewangelicka (cmentarna) w Raciborzu

Racibórz jest obok Opola jedną z historycznych stolic Górnego Śląska, gdzie rezydowali książęta opolsko-raciborscy. Do dzisiaj zachowało się wiele cennych zabytków. Zwiedzanie Raciborza rozpoczynamy od zamku piastowskiego. Pierwsza wzmianka o grodzie pochodzi z 1108 r. Z Kroniki Galla Anonima wiadomo, że został on wówczas odbity z rąk Morawian przez wojska księcia Bolesława Krzywoustego. Po nim rezydowali tu kolejni książęta górnośląscy. Z II wojny światowej zamek wyszedł bez szwanku, lecz po wojnie władze komunistyczne dopuściły do zaniedbań i dawna siedziba Piastów górnośląskich popadła w ruinę.

Czytaj dalej »

Angelika Milli o konnej wyprawie przez Argentynę

Angelika Milli - prelegentka


5 lipca 2021 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się kolejne spotkanie. Jak przystało na okres wakacyjny, temat prelekcji związany był z podróżami i zwiedzaniem najdalszych zakątków świata. Wrażeniami z wędrówki „Końmi przez Argentynę” podzieliła się Angelika Milli.

Argentyna to kraj ogromny pod względem powierzchni (drugi w Ameryce Południowej i ósmy na świecie). Liczy on 2.780.400 km², a zamieszkuje go zaledwie 44 mln ludzi. Stolicą państwa jest Buenos Aires, walutą peso argentyńskie, a językiem urzędowym jest hiszpański. Argentyna nazywana jest również krajem koni.

Z prezentacji...

Przed przybyciem Europejczyków terenem obecnej Argentyny władali Indianie. Hiszpańska kolonizacja rozpoczęła się w 1512 r. i trwała aż do 9 lipca 1816 roku, gdy Argentyna zyskała niepodległość. Obecnie Argentyna jest republiką, a głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych. Pod względem rozwoju społecznego Argentyna wg statystyk Banku Światowego zajmuje wysokie miejsce.

Czytaj dalej »

Polskie Towarzystwo Ewangelickie i Stowarzyszenie Historyczne HEREDITAS (Republika Czeska) podpisały porozumienie o współpracy

Podpisanie dokumentu o współpracy.
Od lewej Adam Cieślar i Józef Król

Polskie Towarzystwo Ewangelickie i Stowarzyszenie Historyczne HEREDITAS zawarły porozumienie o współpracy.

W sobotę 3 lipca 2021 r., po zaakceptowaniu tekstu przez obie strony, doszło do podpisania międzynarodowego dokumentu – porozumienia o podjęciu współpracy pomiędzy działającym w Polsce Polskim Towarzystwem Ewangelickim (PTEw) oraz działającym w Republice Czeskiej stowarzyszeniem Historická společnost HEREDITAS z. s. (Hereditas). Podpisanie miało miejsce w Czeskim Cieszynie w sali centrali Śląskiego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Wyznania w RCz, na wspólnym posiedzeniu przedstawicieli obu stowarzyszeń, w tym ich prezesów – Józefa Króla z ramienia PTEw i Adama Cieślara z ramienia HEREDITAS.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2021 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw


7 czerwca 2021 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się pierwsze spotkanie po 14-to miesięcznej przerwie spowodowanej pandemią. Wysoka frekwencja świadczyła o tym, iż każdemu tych spotkań bardzo brakowało.

Prelegent - Leopold Kłoda

Spotkanie rozpoczęliśmy minutą ciszy dla uczczenia zmarłych w ubiegłym roku trzech naszych członków: śp. Janusza Pieszkę, Leopolda Nycza, Emila Kurcjusa, oraz dwóch prezesów sąsiednich Oddziałów: Władysława Sosnę z Cieszyna i biskupa seniora ks. Jana Szarka z Bielska-Białej.

Następnie prezes Leopold Kłoda przedstawił krótką prelekcję związaną z hasłem roku 2021: „Rok tożsamości luterańskiej”.

Po prelekcji przygotowany był poczęstunek i odbyła się już towarzyska część spotkania. W miłej atmosferze członkowie serdecznie ze sobą rozmawiali długo wspominając różne wydarzenia. Wszyscy mieliśmy nadzieję, że teraz znowu można będzie regularnie się spotykać, gdyż spotkania te mają dla nas ogromną wartość.



Tekst: Danuta Kubala, zdjęcia: Ryszard Stanclik

Promocja nowej książki prof. Ewy Chojeckiej o postmodernistycznych kościołach ewangelickich na Śląsku Cieszyńskim

Prof. Ewa Chojecka - prelegentka

Oddział PTEw w Katowicach organizował 27 kwietnia 2021 r. spotkanie online, podczas którego odbyła się promocja książki prof. dr hab. Ewy Chojeckiej pt. Architektura kościołów ewangelickich Górnego Śląska 1945-2017″, wydanej w Bielsku-Białej w 2020 r. Prelegentka zaprezentowała zdjęcia pochodzące z jej książki, ilustrujące najciekawsze rozwiązania architektoniczne.

Spotkanie odbyło się online na platformie Zoom, prowadziła je prof. Grażyna B. Szewczyk – prezes Oddziału w Katowicach.

Ewa Chojecka – prof. zw. dr hab. historii sztuki, członek Komitetu Nauk o Sztuce Wydziału Nauk Społecznych Polskiej Akademii Nauk. Urodziła się w Bielsku-Białej, gdzie mieszka do dziś. Ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, w 1959 r. uzyskała doktorat, a w 1969 r. habilitację. W 1987 r. została profesorem nadzwyczajnym, a w 1996 r. profesorem zwyczajnym. W latach 1978-2003 kierowała Zakładem Historii Sztuki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, obecnie na emeryturze. Jest autorką wielu opracowań dotyczących sztuki Górnego Śląska, architektury XIX i XX wieku i grafiki renesansowej.

Kościoły ewangelickie w dobie pandemii – relacja ze spotkania online

Dariusz Bruncz - prelegent

Oddział Łódzki Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego zorganizował 3 lutego 2021 r. spotkanie-rozmowę z publicystą i ekumenistą Dariuszem Brunczem. Tematem spotkania były „Kościoły ewangelickie w dobie pandemii”. Spotkanie odbyło się online na platformie Zoom.

Gościowi pytania zadawali Violetta Bolek, Zbigniew Gruszka oraz Olaf Gwardian, członkowie Oddziału Łódzkiego PTEw. Dotyczyły one sytuacji Kościoła w czasie obowiązywania rządowych ograniczeń i różnych wynikających z tego trudności związanych z funkcjonowaniem parafii. Poruszone zostały również wątki ekumeniczne i działania Kościoła w przestrzeni cyfrowej.

Wielość poruszonych na spotkaniu wątków sprawia, że je streścić. Rozmówca sformułował szereg dających do myślenia spostrzeżeń, np. że jeśli prześledzimy historię Nowego Testamentu, a wcześniej Starego Testamentu, to okaże się, że uczestnicy tamtych wydarzeń cały czas spotykali się z kryzysem. Powoduje to, że również teraz – w czasie pandemii – nie powinniśmy obawiać się kryzysu Kościoła, mimo że odsłoniły się kwestie, które wcześniej były zapomniane: wykluczenie cyfrowe, powszechne kapłaństwo, społeczny wymiar Kościoła itp. Pandemia nie jest jednak problemem dla Kościoła, tak jak nie jest nim np. sekularyzacja społeczeństwa.

Czytaj dalej »

Karty z historii PTEw: I Światowy Zjazd Polaków Ewangelików, Warszawa 1994

Spotkanie w parafii św. Trójcy w Warszawie


Publikujemy poniżej 10 zdjęć z wydarzenia, które miało miejsce 26 lat temu i było jednym z najważniejszych w dorobku Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Mówimy o I Światowym Zjeździe Polaków Ewangelików w Warszawie przeprowadzonym w dniach 22-25 września 1994 r.

Prezentowane zdjęcia wykonała wówczas Aldona Karska. Zjazd odbywał się przez 4 dni, a najważniejsze jego punkty obejmowały (na temat Zjazdu zob.: J. Szturc, A. Sokół, K. Długosz, K. Karski, Działalność Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego 1919-1983-2019, Katowice 2019, s. 223-228):

Upamiętnienie poznańskich działaczy PTEw oraz duchownych

Na początku listopada w związku z możliwością nieodpłatnego pozyskania chryzantem z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, złożono wniosek o przyznanie 40 sztuk doniczkowych i 200 ciętych. Kwiaty te były dostępne w ramach akcji odszkodowań dla producentów za zamknięcie cmentarzy przez rząd w dniach 31 października do 2 listopada z powodu waliki z pandemią Covid 19.

Następnego dnia uzyskano wiadomość potwierdzającą możliwość odbioru chryzantem. Dokonano tego 11 listopada, a 12 listopada 2020 r. członkowie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego Oddział w Poznaniu rozstawili je na kwaterze ewangelickiej cmentarza Miłostowo w Poznaniu. Kwiaty trafiły głównie na mogiły zapomniane, opuszczone, ale także osób, które aktywnie działały na niwie Oddziału PTEw w Poznaniu, jak Bernard Rozwałka czy Anna Romankow-Żmudowska. Ponadto na terenie Parafii kwiaty postawiono pod pomnikami poznańskich proboszczów: ks. Gustawa Manitiusa i ks. Tadeusza Raszyka oraz pod tablicą upamiętniającą ks. Samuela Dambrowskiego.

Chociaż taką aktywnością pragniemy podkreślić ciągłość pracy Oddziału w Poznaniu, w czasach gdy tradycyjne spotkania stały się niemożliwe.

Czytaj dalej »

Żegnamy śp. ks. bp. Jana Szarka

Ks. bp dr Jan Szarek (1936-2020)


W sobotę 17 października 2020 r. w Bielsku-Białej odbyły się uroczystości pogrzebowe śp. ks. bp. Jana Szarka, byłego zwierzchnika Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, honorowego członka Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i prezesa Oddziału w Bielsku. W kościele Zbawiciela w Bielsku-Białej odbyło się nabożeństwo z udziałem biskupa Kościoła, prezesa Synodu Kościoła, duchownych różnych wyznań oraz przedstawicieli władz samorządowych. Podczas nabożeństwa zostały odczytane listy kondolencyjne od prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz byłego premiera i przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka. Po nabożeństwie odbyło się pożegnanie na cmentarzu ewangelickim przy ul. Listopadowej w Bielsku-Białej. Wśród przemówień znalazło się pożegnanie od Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.


Pogrążeni w smutku i żałobie Córko Ewo, Synu ks. Piotrze wraz z rodzinami i bliskimi, duchowni, diakonise, wierni Diecezji Cieszyńskiej i całej jednoty Kościoła luterańskiego w Polsce, i wy tak licznie dziś tu zgromadzeni!

Zaskoczeniem dla nas wszystkich była wieść, że niespodziewanie Pan życia i śmierci odwołał z doczesności do wieczności śp. biskupa seniora, ks. dr. Jana Szarka, duszpasterza i mentora wielu pokoleń, nie tylko bielszczan, proboszcza, seniora Diecezji Cieszyńskiej, a w latach 90-tych XX wieku biskupa Kościoła w Polsce, twórcę Diakonii Polskiej i jej pierwszego prezesa, i wreszcie inspiratora oraz współtwórcę przed 37 laty, jedynego wówczas stowarzyszenia ewangelickiego o zasięgu ogólnokrajowym – Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, którego był do końca aktywnym członkiem, pełniąc ostatnio funkcję prezesa bielskiego oddziału.

Czytaj dalej »

Relacja z pogrzebu Władysława Sosny

Władysław Sosna

Pogrzeb śp. Władysława Sosny (1933-2020) odbył się w sobotę 22 sierpnia z kościoła Jezusowego w Cieszynie. Duchowieństwu przewodniczył biskup Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce ks. Adrian Korczago, któremu towarzyszyli proboszcz parafii w Cieszynie ks. Marcin Brzóska, proboszcz pomocniczy ks. Tomasz Chudecki, opiekun duchowy Oddziału PTEw w Cieszynie ks. Jan Sztwiertnia, wikariusz ks. Łukasz Gaś, oraz uczeń śp. Władysława Sosny, rzymsko-katolicki duchowny ks. prof. Józef Budniak. Kazanie wygłosił ks. Marcin Brzóska. Na cmentarzu pożegnali śp. Władysława Sosnę proboszcz parafii i biskup diecezjalny.

(zdjęcia: ks. Alfred Borski)

W kościele mowy pożegnalne wygłosili: ks. Janusz Kożusznik w imieniu Śląskiego Kościoła Augsburskiego Wyznania w Republice Czeskiej, Bożena Cholewa – dyrektorka Zespołu Szkól Technicznych w Cieszynie, Zbigniew Pawlik – prezes Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział „Beskid Śląski” w Cieszynie w imieniu przewodników cieszyńskich, wojewódzkiego i krajowego zarządu PTTK oraz Klubu Kolarskiego „Ondraszek”, Leszek Pindur – Macierz Ziemi Cieszyńskiej oraz Józef Król – prezes Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.

Poczty sztandarowe wystawiły Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze oraz Macierz Ziemi Cieszyńskiej.

Poniżej mowa pożegnalna prezesa Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, Józefa Króla, wygłoszona podczas pogrzebu:

Czytaj dalej »

Koncert kompozycji Ryszarda Gabrysia

Ryszard Gabryś – wybitny śląski kompozytor, jest honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego i aktywnym członkiem Oddziału w Katowicach. Zapraszamy!

Zespół Śpiewaków Miasta Katowice „Camerata Silesia” pod dyrekcją Anny Szostak zaprasza do obejrzenia koncertu: „Ryszard Gabryś – portret kompozytora”. Premiera odbyła się w niedzielę 30 sierpnia 2020 r. o godz. 18.

Link: https://www.youtube.com/watch?v=EygeLb9QhvY

Podczas koncertu usłyszą Państwo utwory wybitnego śląskiego twórcy Ryszarda Gabrysia, napisane z myślą o Zespole i jemu dedykowane. Całość dopełni słowo kompozytora.

Program:

Ryszard Gabryś – „Motto” na chór mieszany a cappella (prawykonanie)
Ryszard Gabryś – „Muzyka z Istebnego” na solistyczny chór mieszany i głos biały (fragment)
Ryszard Gabryś – „OM” na chór solistów (fragment)
Ryszard Gabryś – „Wniebogłosy” na żeński zespół wokalny (fragment)
Ryszard Gabryś – „Credo”, „Kyrie”, „Gloria” z „Gloria Reformata” na chór mieszany i basso continuo

Odbyło się Walne Zebranie Delegatów PTEw 2020 – w trybie zdalnym

W poniedziałek 8 czerwca została ogłoszona informacja o ustaleniach podjętych podczas Walnego Zebrania Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Pierwotnie Zebranie miało odbyć się 21 marca, ale na skutek pandemii koronawirusa zostało przesunięte na później i ostatecznie zostało przeprowadzone na przełomie maja i czerwca w trybie zdalnym – poprzez głosowania droga e-mailową.

Ze względu na utrudnienia związane z takim trybem obrad, przeprowadzono tylko najpilniejsze sprawy. Obszerniejsza dyskusja na temat działalności PTEw, jego planów, w tym także sugerowanych zmian w statucie, odbędzie się jesienią podczas drugiej części obrad, bądź wiosną przyszłego roku, zależnie od sytuacji epidemiologicznej, gdy będzie już bezpieczne przeprowadzenie obrad w formie tradycyjnego, bezpośredniego spotkania.

Zaletą zdalnej formy jest łatwość uczestnictwa w podejmowaniu decyzji, chociaż kosztem bardzo ograniczonej możliwości dyskusji. Frekwencja mierzona liczbą oddanych głosów wyniosła 100% – zagłosowali wszyscy spośród 29 delegatów.

Na podstawie przesłanych przez Zarząd Główny sprawozdań merytorycznego i finansowego oraz sprawozdania komisji rewizyjnej, przegłosowano uchwały związanych z formalną działalnością PTEw i udzieleniem Zarządowi absolutorium. Podjęto ponadto trzy uchwały ważne dla działalności Towarzystwa:

1. Na wniosek Oddziału PTEw w Zielonej Górze podjęto decyzję o zamknięciu jego działalności. Decyzja ta wynikła ze zbyt małego zainteresowania działalnością PTEw w tym mieście. Oddział w Zielonej Górze był jednym z najmłodszych oddziałem – został założony w 2013 r., jednak nie podjął nigdy aktywnej działalności.

2. Na wniosek Oddziału PTEw w Cieszynie pani Stanisławie Ruczko, przez kilkadziesiąt lat aktywnej działaczce i prelegentce najpierw oddziału w Bielsku, a później w Cieszynie, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

3. Na wniosek również Oddziału PTEw w Cieszynie pani Emilii Sosna, aktywnej działaczce Oddziału, będącej przez kilkadziesiąt lat jego podporą organizacyjną, przyznano godność Honorowego Członka PTEw.

Szerzej sylwetki nowych Honorowych Członków PTEw przedstawimy na naszej stronie w najbliższym czasie. Będziemy Państwa także informować o dalszych działaniach związanych z ewentualną kontynuacją obrad Walnego Zebrania jesienią tego roku.