Archiwum

Spotkanie z Janem Dygą i światem jego muzyki

Jan Maria Dyga - prelegent

21 stycznia odbyło się pierwsze tegoroczne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw. Gościem wieczoru, zorganizowanego tradycyjnie na parafii ewangelicko-augsburskiej przy ul. Warszawskiej, był Jan Maria Dyga – śpiewak, aktor, a także członek chóru parafialnego „Largo Cantabile” działającego przy katowickiej parafii. Spotkanie „Jan Maria Dyga i świat jego muzyki” pozwoliło przybyłym poznać bliżej sylwetkę znanego w środowisku ewangelickim artysty, chórzysty związanego z Katowicami, ale także Chorzowem i Gliwicami.

Spotkanie rozpoczęła prezes Oddziału – prof. Grażyna B. Szewczyk, która pokrótce przedstawiła gościa, jego drogę życiową, osiągnięcia artystyczne i najważniejsze punkty kariery muzycznej. Mogliśmy dowiedzieć się, że Jan Maria Dyga z urodzenia jest chorzowianinem, że zamiłowanie do muzyki wyniósł z domu rodzinnego, a jego kariera muzyczna związana była z przynależnością do Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, a także sukcesami muzycznymi odnoszonymi na scenach operowych i operetkowych w wielu miastach polskich, w tym w Bydgoszczy, Warszawie, Łodzi i Gliwicach. Prezes podkreśliła także zaangażowanie gościa w działalność chórów ewangelickich, którym jest wierny od dziesięcioleci.

Czytaj dalej »

Styczeń 2020 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Pierwsze w tym roku spotkanie w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się 13 stycznia 2020 r. Po powitaniu przez prezesa PTEw nastąpiła chwila ciszy dla uczczenia postaci śp. księdza Ryszarda Janika z okazji 90. urodzin. Roman Rucki odczytał napisany przez siebie na tę okazję okolicznościowy wiersz.

Następnie gość, ks. Jan Badura przedstawił temat związany z hasłem roku 2020: „Wolność chrześcijańska – wprowadzenie do tematyki roku 2020”. Prelegent wykład swój prowadził w oparciu o traktat Marcina Lutra „O wolności chrześcijańskiej” z 1520 r.

Czytaj dalej »

Odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału PTEw w Katowicach

19 grudnia odbyło się ostatnie w 2019 r. spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, które z jednej strony miało charakter sprawozdawczo-wyborczy, z drugiej natomiast przypomniano znane tradycje adwentowe polskie jak i szwedzkie. Prelegentkami tej części programu były prezes oddziału prof. Grażyna B. Szewczyk oraz dr Aneta M. Sokół. Spotkaniu towarzyszyła szczególna przedświąteczna atmosfera.

Na początku prelegentki przedstawiły zwyczaje adwentowe. Prof. Grażyna Szewczyk opowiedziała o tradycjach szwedzkich, podkreślając że adwent jest uroczyście świętowany w tym kraju, w którym większość mieszkańców należy do Kościoła luterańskiego. Dla szwedzkiego adwentu szczególnie charakterystyczna jest popularność świętej Łucji uchodzącej za patronkę światła. W związku z geograficznymi uwarunkowaniami kraju upamiętnianie św. Łucji symbolizuje tęsknotę za światłem i oczekiwanie na dłuższy dzień, jasność i zakończenie pory ciemności. Prof. Grażyna Szewczyk zaznaczyła, że upamiętnianie świętej Łucji łączy wszystkich Szwedów, w tym także mieszkających poza granicami kraju. W kulturze szwedzkiej znane są także inne symbole adwentowe, takie jak świeca adwentowa czy kalendarz adwentowy. Uczestnicy spotkania mieli okazję odsłuchać popularną pieśń św. Łucji.

Czytaj dalej »

Grudzień 2019 w cieszyńskim PTEw

Ks. Stanisław Żwak (1919-1996)


W grudniu pozostały do naszej dyspozycji trzy czwartki.

Na pierwszym z nich 5 grudnia wystąpił ks. Marek Londzin. Tematem jego wystąpienia była postać ks. Stanisława Żwaka (1919-1996). Miłą niespodzianką było przybycie z Opola syna śp. księdza Żwaka – Piotra Żwaka, który dopełnił prelekcję wieloma szczegółami z lat jego młodości, a zwłaszcza ofiarnej służby ojca w warunkach, gdy tak wiele kościołów na Śląsku było odebranych ewangelikom jako mienie poniemieckie bądź zamykane lub przekształcane na budynki o urągającym przeznaczeniu, gdy liczba wiernych z powodu wyjazdów zagranicę zastraszająco malała, gdy ewangelik w oczach nowych osadników traktowany był jako wyznawca jakiejś kociej wiary, gdy głoszenie Słowa Bożego nie było mile widziane, gdyż uznawano je za opium narodów.

Czytaj dalej »

Grudzień 2019 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw


Spotkanie w PTEw w Jaworzu, które odbyło się 9 grudnia 2019 r., miało charakter wieczoru adwentowo-opłatkowego.

Od lewej: prezes Oddziału Lepolod Kłoda, proboszcz ks. Władysław Wantulok i ks. Andrzej Mendrok z małżonką

W rodzinnej atmosferze zbliżających się Świąt Godowych, przy ustrojonych świątecznie stołach, wysłuchano rozważania adwentowego wygłoszonego przez ks. Władysława Wantuloka, natomiast prezes Leopold Kłoda za pomocą prezentacji multimedialnej przypomniał najważniejsze wydarzenia związane z wyjazdem członków Oddziału do Poznania na obchody 100-lecia działalności PTEw w dniach 5-6 października br. oraz naszym udziałem w uroczystym nabożeństwie z okazji 35-lecia działalności Oddziału w Jaworzu w dniu 20 października.

Czytaj dalej »

„Panie szofer gazu!” – relacja z udziału w charytatywnym rajdzie „Złombol”

Tomasz Marek - prelegent

„Wartburgiem przez Europę na 500-lecie Reformacji” – to temat grudniowego spotkania Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Żorach, podczas którego wspomnieniami z niezwykłej podróży podzielił się Tomasz Marek, współorganizator i uczestnik charytatywnego rajdu „Złombol”. Celem tej eskapady było propagowanie idei Reformacji, a także zdobycie funduszy na wsparcie dzieci z domów dziecka. W związku z tym zespół inicjatorów wyprawy zakupił leciwego wartburga (to marka samochodu), który po kapitalnym remoncie i wizualnej kosmetyce stał się jeżdżącą reklamą jubileuszu 500-lecia Reformacji.

Czytaj dalej »

Posiedzenie Zarządu Głównego PTEw odbyło się 7 grudnia 2019 r.

W sobotę 7 grudnia 2019 r. na plebanii ewangelickiej w Katowicach odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego PTEw. Omawiano następujące sprawy:

  1. Dokonano oceny najważniejszych wydarzeń zorganizowanych przez PTEw w 2019 r.: jubileuszowego Zjazdu PTEw (Poznań), 23. Forum Ewangelickiego (Łódź) oraz wydania publikacji jubileuszowej o działalności PTEw. Zarząd Główny bardzo pozytywnie ocenił przebieg oraz stronę organizacyjną obu tych dużych imprez, przygotowanych przez Oddziały odpowiednio w Poznaniu i Łodzi oraz podziękował im za włożony w to ogromny wysiłek. Uzyskano informację z redakcji półrocznika „Słowo i Myśl”, że wystąpienia przedstawione podczas poznańskiego Zjazdu zostaną opublikowane w tym czasopiśmie. Pozytywnie oceniono również książkę „Działalność Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego 1919 – 1982 – 2019” przygotowaną przez zespół, w skład którego weszli Jan Szturc, Aneta Sokół, Karol Długosz i Karol Karski.
  2. Potwierdzono, że w uzgodnieniu z biskupem Diecezji Cieszyńskiej, ks. dr. Adrianem Korczago, PTEw weźmie aktywny udział w organizacji II Ewangelickich Dni Kościoła w 2022 r.
  3. Czytaj dalej »

Listopad 2019 w cieszyńskim PTEw

Dr Ernest Farnik (1871-1944)

W listopadowym programie Oddziału przewidziane były cztery spotkania klubowe.

Na pierwszym czwartku miesiąca, 7 listopada 2019 r. wystąpił Stefan Król. W swojej prelekcji przypomniał postać dr. Ernesta Farnika (1871-1944), syna rolnika w Cierlicku Górnym (dziś CzR) Alojzego i Rozalii Palarczyk. Tam też urodził się 26.06.1871 r. Po ukończeniu miejscowej szkoły ludowej kształcił się w jedynym wówczas niemieckim Seminarium Nauczycielskim w Cieszynie. Niedostatki wiedzy o Polsce uzupełniał w kręgu stowarzyszenia młodzieży gimnazjalnej „Jedność”. Po ukończeniu seminarium, w 1893 r. wybrał się na studia z zakresu germanistyki na Uniwersytecie Jagiellońskim. W Krakowie też należał do współzałożycieli Stowarzyszenia Akademików Polskich „Znicz”. Pierwszą praktykę nauczycielską odbył w gimnazjum św. Anny w Krakowie i w gimnazjum w Wadowicach. Zdobywszy w 1901 r. tytuł doktorski, wrócił na Ziemię Cieszyńską, w Cieszynie objął posadę nauczyciela w polskim Gimnazjum Macierzowym, w 1910 został pierwszym dyrektorem polskiego Seminarium Nauczycielskiego w Bobrku, pełniąc tę funkcję do 1918 r. Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego powierzyła mu stanowisko naczelnika Komisji Szkolnej i wizytatora; decyzją Wydziału Oświecenia Publicznego Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach w 1922 r. został zastępcą wizytatora szkół średnich w województwie. Dzięki jego wysiłkowi organizacja polskiego szkolnictwa średniego potoczyła się sprawnie.

Czytaj dalej »

Promocja książki o 100-leciu PTEw odbyła się w Katowicach

Jan Szturc - prelegent

Listopadowe spotkanie katowickiego Oddziału PTEw miało charakter szczególny – była to promocja książki wydanej na 100-lecie Towarzystwa, przygotowanej przez dr. hab. Jana Szturca przy współpracy zaprzyjaźnionych autorów. Prezentacja jubileuszowej monografii „Działalność Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego 1919 – 1983 – 2019” (Katowice 2019) zorganizowana została 19 listopada z udziałem nie tylko autorów, ale także prezesa Zarządu Głównego PTEw – Józefa Króla, który towarzyszył kolejnemu już promocyjnemu spotkaniu wydanej niedawno pozycji.

Spotkanie rozpoczęła prezes Oddziału – prof. Grażyna B. Szewczyk przedstawiając gościa. Józef Król jest prezesem Zarządu Głównego PTEw nieprzerwanie od 2003 roku, jest także czynnym działaczem swego macierzystego Oddziału w Jaworzu. Pani Prezes podkreślała zaangażowanie gościa w życie Kościoła wymieniając liczne funkcje, które pełnił lub pełni w gremiach kościelnych, parafialnych lub stowarzyszeniowych, w tym w synodzie diecezjalnym diecezji cieszyńskiej czy w Synodzie Kościoła. Prezes PTEw jest ponadto autorem lub współautorem kilku publikacji historycznych; dzięki jego staraniom i organizacyjnemu zaangażowaniu od lat mogą ukazywać się również publikacje PTEw wraz z promowanym tego wieczoru tytułem.

Czytaj dalej »

120-lecie założenia Stowarzyszenia Młodzieży Ewangelickiej w Ustroniu

Siedzi Urszula Wantuła-Rakowska - prelegentka, obok Danuta Pilch - prezes Oddziału

Temat „120-lecie założenia Stowarzyszenia Młodzieży Ewangelickiej w Ustroniu” zaprezentowała w Oddziale PTEw w Ustroniu Urszula Wantuła-Rakowska, wnuczka Jana Wantuły. Z jego „Pamiętnika” prelegentka przytoczyła tekst: „Mając około 20 lat objawiłem wobec (nauczyciela) Hławiczki moją ochotę do założenia Stowarzyszenia Ewangelickiej Młodzieży, takiego jakie w tych miesiącach założono m.in. w Bystrzycy. Hławiczka mojej myśli przyklasnął i wnet omówiliśmy plan, w jaki sposób te myśl zrealizować. Pozyskałem dla tej sprawy kilku rówieśników z huty.”

Według dokumentów jakie się zachowały, zebranie założycielskie Stowarzyszenia odbyło się w szkole ewangelickiej w listopadzie 1898 r. Uczestniczyło w nim 50 młodzianów i kilku prezbiterów. Zebrania członków odbywały się co dwa tygodnie. Na spotkaniach tych w pierwszej części wygłaszano pogadanki, a w drugiej części była próba chóru.

Czytaj dalej »

Kubiszowie: ojciec i syn

Aleksandra Błahut-Kowalczyk - prelegentka

Kubiszowie: ojciec i syn. Czy dziś „po ich owocach poznacie ich” (Mt 7,16)? – to temat listopadowego spotkania PTEw w Żorach, który w ujmujący sposób przedstawiła Aleksandra Błahut-Kowalczyk – teolog, diakon Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego. Znamienne sformułowanie tematu nawiązuje do treści Słowa Bożego, do historii i ocalenia od zapomnienia bogactwa wspomnień, świadectw i doświadczeń jako nieprzemijających wartości zapisanych w spadku przyszłym pokoleniom. Kreśląc sylwetki ojca i syna, prelegentka w chronologicznym porządku naświetliła ich główne wątki biograficzne. Począwszy od pokazania fotografii domu rodzinnego, wpisanego w krajobraz i przyrodę zaolziańskiej krainy, jako młodsza pokoleniowo członkini tejże rodziny z nutką nostalgii, ale i radości, zobrazowała tętniące tam formy życia i tradycje wyrosłe z luterańskich podstaw wiary.

Czytaj dalej »

O ewangelikach w Helu

Mirosław Kuklik - prelegent

Gdański Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego zorganizował 19 listopada 2019 r. spotkanie, którego tematem były dzieje gminy ewangelickiej w Helu. Prelegentem był Mirosław Kuklik – dyrektor Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy w Pucku. Zebranie prowadziła dr Magdalena Izabela Sacha – wiceprezes Oddziału Gdańskiego PTEw. Prelekcja poparta była materiałem wizualnym w formie slajdów odnoszących się do treści prelekcji – zdjęcia, mapy, ilustracje, rysunki.

Zakres tematyczny prelekcji obejmował wydarzenia od zasiedlenia półwyspu (początki najprawdopodobniej były skandynawskie) po zakończenie działalności parafii ewangelickiej w 1945 r. Pierwsze wzmianki o wpływach luteranizmu na Helu pochodzą z 1525 r., gdy do tej miejscowości skierowano z Gdańska kapelana Heinricha, który został zobowiązany przez miejscowych do „głoszenia słowa Chrystusa tak jak w Gdańsku”. Po zwycięstwie „religii zreformowanej” w Helu półwysep został podzielony na część ewangelicką i katolicką, a granica pomiędzy tymi obszarami przebiegała w okolicach Jastarni Bór. W następstwie zmian wyznaniowych zmieniły się również stosunki narodowościowe, gdyż ewangelicy wyraźnie wiązali się ze środowiskiem niemieckim, jeśli idzie o język czy zwyczaje. Mieszkańcy byli przede wszystkim rybakami. Przepisy nowej Rady Miejskiej, tzw. wilkierz regulujące życie miasta, odnosiły się do kwestii handlu rybami, ale również służby kościelnej, np. kiedy wolno wypływać w morze, a kiedy jest to zabronione.

Czytaj dalej »