Archiwum

Albert Benecke z Folwarków

Jan Delowicz - prelegent

15 grudnia 2018 r. członkowie żorskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego gościli w domu państwa Dariusza i Teresy Golów, gdzie odbyło się ostatnie tegoroczne spotkanie z udziałem Jana Delowicza, autora wielu książek o historii Śląska i naszego miasta.

Prelegent przedstawił dzieje majątku ziemskiego „Folwarków” oraz obraz życia jego właściciela Alberta Benecke, który w 1879 r. zakupił zubożałą posiadłość ziemską wraz z XVIII-wiecznym dworkiem i w odpowiednim czasie wyprowadził cały majątek z upadku.

Albert Benecke był osobowością o niezwykłej postawie moralno-społecznej, aktywnie działał na rzecz społeczności lokalnej, głównie ewangelickiej, pełniąc długoletnią funkcję kuratora żorskiej parafii.

Czytaj dalej »

Listopad 2018 w cieszyńskim PTEw

Karol Barth (1886-1968)

W listopadzie odbyły się cztery „zwyczajne” spotkania klubowe.

Na pierwszym czwartku 8 listopada przedstawiona była postać czołowego myśliciela protestanckiego XX w., ks. prof. Karola Bartha (1886-1968). Opowiedział o nim ks. Jan Badura.

Karol Barth urodził się 10.05.1886 r. w Bazylei. Był synem pastora, profesora teologii ewangelickiej Johanna Fryderyka i Anny Katarzyny Sartorius. Studia teologiczne zaliczał na uniwersytetach w Bernie, Berlinie, Tübingen i Marburgu. Ordynowany w 1909 r., przez 2 lata był pastorem w Genewie, a następnych 10 lat w Safenwill. W 1921 r. rozpoczął karierę naukową jako profesor teologii systematycznej w Getyndze, od 1925 r. w Münster, wreszcie od 1930 r. w Bonn. Tu jednak nie umiał pogodzić się z poddaniem Kościoła ewangelickiego faszystowskiej ideologii narodowego socjalizmu, opowiedział się po stronie Kościoła Wyznającego, którego członkami byli także ks. dr Martin Niemöller i ks. Dietrich Bonhoeffer. Po ogłoszeniu tzw. Deklaracji z Barmen, której był głównym redaktorem, w 1935 r. został pozbawiony praw nauczania na wszystkich uniwersytetach niemieckich. Wrócił wówczas do rodzinnej Bazylei, gdzie spokojnie mógł wypełniać czas wykładami, intensywną pracą naukową i publicystyczną. W 1962 r. doczekał emerytury, ale także odwiedził Stany Zjednoczone i prowadził gościnne wykłady na uniwersytetach w Princeton, Chicago i w San Francisco. Z zaproszenia w roli gościa na Sobór Watykański II już nie skorzystał z powodu choroby. Zmarł w Bazylei 10.12.1968 r. Był żonaty ze skrzypaczką Nelly Hoffman od 1913 r. Doczekał córki i czterech synów.

Czytaj dalej »

W Bielsku o 100-leciu PTEw

Ks. Karol Długosz - prelegent

W bielskim Oddziale PTEw 15 listopada 2018 r. odbyło się spotkanie „Jubileusz 100-lecia PTEw. Działalność w latach 1919-2019”. Ks. Karol Długosz – obecnie członek bielskiego Oddziału, opowiedział o wydarzeniach związanych z założeniem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu w 1919 r., czyli rok po uzyskaniu przez Polskę niepodległości.

W 1919 r. napłynęło do Poznania wielu Polaków z byłych zaborów, wśród których znajdowali się także ewangelicy. W tej sytuacji istniejące tu niemieckie parafie ewangelickie obawiały się polonizacji swoich parafii i odnosiły się do tych przybyszów z niechęcią.

Ewangelikami w Poznaniu zainteresował się m.in. ks. Karol Kotula, który stał się współzałożycielem i pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Poznaniu, a później współtwórcą tamtejszej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej, której pastorem był w latach 1923-1924.

Datę powstania PTEw ustalono na 22.10.1919 r., gdy na spotkaniu miejscowych, poznańskich działaczy polsko-ewangelickich podjęto decyzję o jego założeniu. Od 1928 r. stowarzyszenie jest właścicielem kamienicy w Poznaniu przy ul. Kossaka 9.

Czytaj dalej »

Prof. Stegner o ewangelikach augsburskich w II Rzeczpospolitej

Maria Drapella i prof. Tadeusz Stegner

13 listopada 2018 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Sopocie odbyło się spotkanie Oddziału Gdańskiego PTEw. W spotkaniu uczestniczyło 21 członków i sympatyków Towarzystwa. Otworzył je modlitwą ks. bp Marcin Hintz. Dalej spotkanie „Ewangelicy augsburscy w II Rzeczpospolitej” poprowadził prezes Zarządu Oddziału – Piotr Dolny.

Profesor Tadeusz Stegner z Uniwersytetu Gdańskiego przedstawił, w rozmowie z Marią Drapellą, kustoszem parafialnej biblioteki ETOS, stan Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w zaraniu dziejów II Rzeczpospolitej. Profesor Stegner ze znawstwem oraz dużym darem popularyzatora zakreślił „rachunek otwarcia” Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na dzień uzyskania niepodległości, zaznaczając, że głębokie procesy zmian zaczęły kształtować się bardzo dynamicznie już od czasu wybuchu Wielkiej Wojny. Aktywa i pasywa tego rachunku zmieniały się dramatycznie zarówno z uwagi na turbulencje w składzie narodowościowym, językowym i organizacyjnym Kościoła, jak i na dramatyczną wręcz niepewność, które kresy ewangelickie ostatecznie wejdą w skład Rzeczypospolitej. W kluczowych punktach rozmowy pojawiają się nazwiska wybitnych postaci, w których ogniskują się najbardziej krytyczne dramaty tamtych czasów. Natomiast pytania ze strony słuchaczy wskazywały na duże zróżnicowanie ich zainteresowań w zależności od różnych korzeni członków i sympatyków PTEw osiadłych w Trójmieście.

Czytaj dalej »

O Wspólnocie Kościołów Europejskich

Ks. Marcin Brzóska - prelegent


20 listopada 2018 r. odbyło się spotkanie katowickiego Oddziału PTEw z udziałem ks. Marcina Brzóski, wybranego proboszczem parafii ewangelicko-augsburskiej w Cieszynie, od niedawna także członka Rady Wspólnoty Kościołów Ewangelickich w Europie. Katowickie spotkanie poświęcone zostało właśnie tej organizacji, skupiającej wiele Kościołów o tradycjach protestanckich, stanowiącej platformę międzynarodowej ewangelickiej współpracy na forum europejskim. Gościa przedstawił zebranym dr hab. Jan Szturc, podkreślając różnorodność jego aktywności, od parafialnej po zaangażowanie na rzecz spraw Kościoła i wspólnoty.

Czytaj dalej »

Listopad 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

 

5 listopada 2018 r. dr Łukasz Barański w jaworzańskim Oddziale PTEw przedstawił kolejny temat związany z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Tym razem brzmiał on „Stulecie połączenia senioratu Śląska Cieszyńskiego Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego z konsystorzem w Warszawie”.

Prelegent przy pomocy prezentacji multimedialnej pokazywał i omawiał najważniejsze dokumenty związane z tym wydarzeniem:

Prof. J. Płuciennik o starotestamentowej postaci Dawida


Spotkanie Łódzkiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w dniu 20 listopada 2018 r. było poświęcone wielowymiarowej interpretacji starotestamentowej postaci Dawida. Spotkanie poprowadził prof. Jarosław Płuciennik, a uświetnili je uczniowie szkoły muzycznej wykonaniem utworów na harfach.

Dziękujemy za liczne przybycie słuchaczy i już teraz zapraszamy na kolejne spotkanie we wtorek 18 grudnia o godz. 18.

W Żorach o podróżniku – Bronisławie Piłsudskim i świecie Ajnów

Dr Lucjan Buchalik - prelegent

„Świat Ajnów. Od Bronisława Piłsudskiego do Shigeru Kayano” – to temat spotkania pod patronatem PTEw w Muzeum Miejskim w Żorach w dniu dnia 17 listopada 2018 r. O ludach Dalekiego Wschodu opowiadał oraz sylwetkę Bronisława Piłsudskiego przybliżył dr Lucjan Buchalik.

Ajnowie – nazwa w ich języku oznacza: „człowiek pracy z honorem”. Słowo to było używane przez Ajnów tylko na określenie ich samych. Ludność ta początkowo zamieszkiwała południowe krańce Kamczatki, Kuryle, Sachalin oraz niewielkie obszary północnych terenów wysp Japonii Honsiu i Hokkaido. Po 1945 r. Ajnowie zostali całkowicie wysiedleni z wysp Kurylskich i Sachalinu po zajęciu ich przez ówczesny Związek Radziecki. Współcześnie największe skupisko Ajnów żyje na Hokkaido. Ajnowie charakteryzują się nietypową i niepasującą do tamtejszych ludów Azjatyckich urodą, ponieważ mają białą karnację skóry i są niezwykle bujnie owłosieni. Przypominają raczej ludzi z epoki kamienia łupanego. Zajmowali się niegdyś łowiectwem i zbieractwem, natomiast w dzisiejszych czasach rybołówstwem i rolnictwem – pomidory z ich plantacji uchodzą za najlepsze w tym rejonie i nie tylko.

Czytaj dalej »

Z posiedzenia Zarządu Głównego PTEw 12 listopada 2018 r.

W poniedziałek 12 listopada 2018 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach odbyło się kolejne posiedzenie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.

Przede wszystkim Zarząd Główny z wielką satysfakcją odnotował dwa bardzo ważne dla Towarzystwa wydarzenia z ostatnich tygodni:

Ponadto przyjęto do wiadomości odmowną decyzję Rady Synodalnej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce odnośnie wniosku o włączenie do Synodu Kościoła, podobnie jak w poprzednich kadencjach, przedstawiciela PTEw.

Napłynął również oficjalny wniosek Oddziału PTEw w Koszalinie o jego likwidację na skutek niemożności utrzymania wymaganej liczby członków oraz praktycznie zaniku działalności po rezygnacji dotychczasowej prezes Oddziału ze swojego stanowiska z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Wniosek zostanie przedstawiony na najbliższym Walnym Zebraniu PTEw.

Dyskutowano szczegółowy plan uroczystego Zjazdu PTEw związanego ze 100-leciem działalności Towarzystwa, który wstępnie planowany jest 5-6 października 2019 r. w Poznaniu. Poznań stanowi kolebkę PTEw. Opracowany plan i bliższe informacje o Zjeździe zostaną opublikowane w lutym 2019 r.

Wcześniej, wiosną 2019 r. odbędzie się doroczne Walne Zebranie Delegatów, które tym razem będzie mieć charakter sprawozdawczo-wyborczy. Dokładną datę i szczegóły odnośnie miejsca i propozycji programu zostaną przekazane po ich ustaleniu przez Zarząd Główny.

Październikowe spotkanie PTEw w Bielsku

Bielski Oddział PTEw zorganizował spotkanie 18 października. Gościem jako prelegent była diakon z Dzięgielowa – Helena Gajdacz wraz z ks. Emilem Gajdaczem, który prowadził wizualizację. Temat spotkania „Śladami apostoła Pawła na Malcie” zaproponowała nam prelegentka, która zwiedziła Maltę i poznała trasę będącą przedmiotem prelekcji.

Malta jest doskonałym miejscem do zwiedzania jeśli chce się zobaczyć miejsca związane z apostołem Pawłem. Dowiedzieliśmy się, jak ap. Paweł przybył na Maltę, co działo się wówczas na Malcie i jakie miejscowości związane były z jego pobytem. Paweł w roku 60. naszej ery został wysłany do Rzymu, zaś wylądował na Malcie. W końcowej fazie podróży Morze Śródziemnym w rejonie archipelagu maltańskiego nastąpił silny sztorm, który niemal prowadził do rozbicia statku u wybrzeża Malty. Podróż była dramatyczna, jednak wszystkim udało się wylądować. Mieszkańcy Malty byli dla przybyszy bardzo życzliwi. Zostali podjęci przez Publiusza, rzymskiego namiestnika Malty. Apostoł Paweł prowadził z nim długie rozmowy i później ustanowił go pierwszym biskupem Malty.

Czytaj dalej »

Październik w cieszyńskim PTEw. Część 2.: Poranek Trzech Stuleci

Oprócz wspomnianych już trzech czwartków klubowych i jednej wycieczki, w październikowym planie Oddziału PTEw w Cieszynie znalazła się okolicznościowa uroczystość: Poranek Trzech Stuleci poświęcony trzem stuletnim rocznicom ważnych wydarzeń o wyjątkowo doniosłym znaczeniu w dziejach Śląska Cieszyńskiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Po sześciu wiekach oderwania Ziemi Cieszyńskiej od Polski i poddaństwa obcym władcom, mieszkańcy Ziemi Cieszyńskiej upomnieli się o poszanowanie ich godności narodowej, a gdy żądania te były zignorowane, sami zrzucili z siebie okowy zniewolenia narodowego, powołując 19.10.1918 r. własną Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego jako organ tymczasowej władzy na Śląsku Cieszyńskim, deklarujący przynależność tej Ziemi do mającej dopiero powstać, odrodzonej po 123 latach zaborów, odrodzonej Polski. Podkreślenia godnym jest fakt, że pomimo różnic ideologicznych twórców Rady, reprezentujących odmienne postawy polityczne, potrafili oni wznieść się ponad te różnice by osiągnąć nadrzędny cel.

Czytaj dalej »

Ze spotkania autorskiego z Lidią Czyż w Żorach

Żorski oddział PTEw 27 października 2018 r. zgromadził liczne grono uczestników na spotkaniu autorskim z pisarką Lidią Czyż, znaną również z zaangażowania w chrześcijańską pracę wśród kobiet i młodzieży. Sylwetkę autorki zaprezentował prezes oddziału Józef Chmiel, wskazując na różnorodność jej dorobku pisarskiego z wyróżnieniem pięciu poczytnych powieści.

Lidia Czyż opowiedziała słuchaczom o początkach swej pracy twórczej. Przedstawiła genezę powstawania kolejnych utworów inspirowanych prawdziwymi historiami poznanymi poprzez osobiste relacje z osobami, których losy zapisała na kartach powieści.

Czytaj dalej »