Archiwum

O osadnictwie olęderskim na Mazowszu

Maciej Lipiński podczas prelekcji

21 marca 2022 r. na spotkaniu warszawskiego Oddziału PTEw gościliśmy Macieja Lipińskiego – prezesa Fundacji Kamienie Niepamięci. Tematem tego spotkania było „Osadnictwo olęderskie na Mazowszu”. Prelegent nakreślił historię osadnictwa na terenach dzisiejszej Polski, które rozpoczęło się już w XVI wieku i było osadnictwem na prawie holenderskim.

Napływ tej ludności, pochodzącej początkowo z Fryzji i Niderlandów, spowodowany był prześladowaniami religijnymi – osadnicy byli mennonitami – był to odłam anabaptyzmu, ale chętnie ich przyjmowano ze względu na wysoki poziom kultury rolnej i duże doświadczenie w gospodarowaniu na terenach zalewowych. Osiedlano ich na obszarach wzdłuż rzek i na terenach podmokłych. Zakładali całe systemy rowów i groble, użyźniając obszary, które pozornie nie nadawały się do zagospodarowania. Charakterystyczne były też ich zabudowania.

Secymin, pozostałości cmentarza ewangelickiego

Nowe Wymyśle, dawny dom modlitwy mennonitów

Na Mazowszu powstało około 200 wsi olęderskich wzdłuż biegu rzek Wisły, Bugu, Narwi i Wkry. Pierwsi osadnicy trafili na Saską Kępę w 1628 r., potem w 1630 r. zasiedlili Urzecze, a w 1645 r. założyli wieś Holendry Baranowskie. Zajmowali się hodowlą bydła, koni, produkcją serów, sadownictwem i przetwórstwem owocowym (powidła, marmolady).

Czytaj dalej »

Marzec 2022 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Prezes Oddziału - Leopold Kłoda

7 marca 2022 r. odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, podsumowujące działalności za 2020 i 2021 rok oraz wybór zarządu na nową kadencję 20222025, gdyż obecna 4-letnia kadencja dobiegła już końca.

Od lewej: Maria Miarka - przewodnicząca zebrania, Danuta Kubala - sekretarz Oddziału

Zebranie przebiegało według ustalonego porządku. Protokół z poprzedniego zebrania sprawozdawczego przeczytała Danuta Kubala, następnie prezes Oddziału Leopold Kłoda złożył sprawozdanie z merytorycznej działalności Oddziału za 2020 i 2021 rok. Był to bardzo trudny okres spowodowany pandemią – w 2000 r. odbyły się tylko 3 spotkania, a regularne spotkania rozpoczęły się dopiero po 14-miesięcznej przerwie, w czerwcu 2021 r., zaś w sierpniu udało się zorganizować jednodniową wycieczkę do Raciborza. Ponadto w dzień pamiątki zmarłych 1 listopada tradycyjnie już członkowie Oddziału wraz z członkami Rady Parafialnej przeprowadzili kwestę cmentarną. Na koniec 2021 r. Oddział liczył 63 członków, a przeciętna liczba uczestniczących w spotkaniach wynosiła ponad 40 osób.

Czytaj dalej »

Spotkanie z ks. dr. hab. Markiem Uglorzem nt. ekologii odbyło się w Katowicach

Ks. dr hab. Marek Uglorz - prelegent

15 lutego odbyło się spotkanie Oddziału PTEw w Katowicach, które jak zawsze miało miejsce w sali parafialnej katowickiej parafii ewangelickiej. Gościem spotkania był ks. dr hab. Marek Uglorz, teolog, profesor i wykładowca Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, autor wielu publikacji z zakresu teologii, znany także czytelnikom „Zwiastuna Ewangelickiego” z tekstów zamieszczanych na jego łamach. Przedstawiając gościa prezes Oddziału, prof. Grażyna Barbara Szewczyk, podkreśliła jego naukowy dorobek teologiczny zwracając również uwagę na zainteresowanie ekologią, widoczne m.in. w publikacji „Ekologiczne wątki w biblijnej historii zbawienia” (2010). Naukowy charakter publikacji przełamuje najnowsza książka ks. Uglorza zatytułowana „Myśl, odczuwaj, działaj. Praktyczny przewodnik po emocjach” (2021).

Ks. Marek Uglorz przedstawił wykład „Kryzys ekologiczny kryzysem społeczeństwa”, zaznaczając na wstępie, że kryzys społeczeństwa w szerszym wymiarze jest kryzysem człowieczeństwa. Duchowny przyczyn tego kryzysu zawsze będzie poszukiwał poprzez spojrzenie na człowieka w kontekście teologicznym, w odniesieniu do jego problemów duchowych.

Czytaj dalej »

Życie i działalność ks. prof. Witolda Benedyktowicza

Ks. prof. Witold Benedyktowicz (1921-1997)

21 lutego br. w siedzibie Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Warszawie odbyło się spotkanie warszawskiego oddziału PTEw. Spotkanie poświęcone było ks. prof. Witoldowi Benedyktowiczowi, wybitnemu teologowi, który w latach 1969-1983 był superintendentem naczelnym Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego. Prelekcję na temat życia i działalności  ks. prof. Witolda Benedyktowicza, przedstawił ks. Zbigniew Kamiński. Wykład ilustrowany był ciekawą prezentacją. W spotkaniu wzięło udział ponad 30 osób, wśród których byli członkowie rodziny księdza profesora, a także obecny zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, ks. sup. nacz. Andrzej Malicki.

Podczas prelekcji

Witold Benedyktowicz urodził się 25 czerwca 1921 r. W dziewiętnastym roku życia związał się z metodyzmem i podjął studia teologiczne w Wyższej Szkole Biblijnej Kościoła Metodystycznego w Warszawie. Studia teologiczne kontynuował na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego, pracę magisterską pod kierunkiem ks. prof. Jana Szerudy obronił w 1950 r., a doktorat w 1954 r. – był to ostatni doktorat na tym Wydziale, który w tym samym roku został rozwiązany, a w jego miejsce powstała Chrześcijańska Akademia Teologiczna. Pierwszym, który habilitował się na ChAT, był w 1965 r. ks. dr Witold Benedyktowicz. W 1972 r. uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1980 r. profesora zwyczajnego. Od 1967 r. był pracownikiem Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, gdzie kierował Katedrą Teologii Systematycznej.

Czytaj dalej »

Dyskusja w bielskim Oddziale PTEw o sposobach działania

Do bielskiego Oddziału PTEw należą ewangelicy z trzech parafii w mieście: Bielska, Białej, Starego Bielska oraz ewangelicy z parafii w Międzyrzeczu. Spotkanie odbyło się 20 stycznia 2022 r., a jego częścią była prelekcja Mariusza Fendera o historii parafii ewangelicko-augsburskiej w Międzyrzeczu.

Zaproszeni zostali także księża z trzech parafii Bielska-Białej: ks. Piotr Szarek i ks. Artur Woltman (Stare Bielsko), ks. Robert Augustyn (Biała) i ks. Krzysztof Cienciała (Bielsko), a także prezes Zarządu Głównego PTEw Józef, Król oraz prezes Towarzystwa Szkolnego im. M. Reja Tomasz Lorek, którzy zastanawiali się nad formami działalności Oddziału w trudnej okresie pandemii.

I tak ks. Robert Augustyn mówiąc o różnicach pokoleniowych wskazał na dominujące dla młodego pokolenia spędzanie wolnego czasu w domu przy komputerach, zatem trudno będzie temu pokoleniu zaoferować ciekawe spotkania na żywo. Niemniej duchowny z Białej poczynił wstępne kroki w tym kierunku po rozpoczęciu swojej służby w swojej parafii. Księża ze Starego Bielska w 2021 r. na prośbę Zarządu Oddziału w Bielsku-Białej prowadzili rozmowy z niektórymi swoimi parafianami na temat udziału w działalności PTEw. Mamy nadzieję, że w najbliższej przyszłości będziemy widzieć rezultat tych rozmów. Ks. Krzysztof Cienciała, jako proboszcz Bielska stale współpracujący z zarządem bielskiego Oddziału, ogłasza spotkania podczas nabożeństw. Grając na gitarze uatrakcyjnia też spotkania.

Czytaj dalej »

Styczeń 2022 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw


Nowy 2022 rok w jaworzańskim Oddziale PTEw rozpoczął się 10 stycznia spotkaniem noworocznym z udziałem zaproszonych gości.

Przy ustrojonych świątecznie stołach wysłuchaliśmy prelekcji ks. Władysława Wantuloka pt. „Tożsamość luterańska XXI wieku”, która dała nam dużo do myślenia. Przede wszystkim zmusiła do zastanowienia się, co jest dla mnie ważne, jakie wartości wybieram w swoim życiu oraz jaka była tożsamość luterańska naszych przodków, kiedy wiara była stylem życia.

Czytaj dalej »

W Bielsku o parafii w Międzyrzeczu

„Historia Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Międzyrzeczu” była tematem pierwszego w 2022 roku spotkania bielskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Spotkanie odbyło się 20 stycznia.

Mariusz Fender – kurator parafii w Międzyrzeczu, przedstawił rys historyczny, życiorysy księży proboszczów tej parafii, najważniejsze postaci mające wpływ na jej rozwój oraz dzisiejszą sytuację materialną i duchową, a także wydarzenia, które odbywały się na terenie parafii w ciągu jej 155-letniej historii.


Tekst i zdjęcia: Mariusz Fender

Czytaj dalej »

Z dziejów wspólnych modlitw o jedność

Prof. dr hab. Karol Karski podczas wykładu


17 stycznia, w przededniu kolejnego Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan, na spotkaniu warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego prof. dr hab. Karol Karski przypomniał historię obchodów Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan na świecie i w Polsce. W swoim wykładzie prelegent  przedstawił, jaki był udział poszczególnych Kościołów, jak Tydzień zmieniał się przez lata, jaki zasięg miały obchody na przestrzeni dziesiątków lat i czym kierowano się w wyborze terminu.

Po wykładzie uczestnicy nabożeństw ekumenicznych Tygodnia Modlitw, organizowanych w Kościołach różnych wyznań w Warszawie, w dyskusji dzielili się swoimi wrażeniami i refleksjami. Podkreślano, jak wielkim wydarzeniem było wypracowanie i podpisanie deklaracji o wzajemnym uznawaniu chrztu, ale ubolewano nad trudnościami i przedłużającym się czasem przy wypracowywaniu kolejnych dokumentów.


Następne spotkanie planowane jest 21 lutego w siedzibie Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego i będzie poświęcone życiu i działalności ks. superintendenta prof. Witolda Benedyktowicza.

Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Warszawskiego Oddziału PTEw

13 grudnia 2021 r. odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zebraniu przewodniczył Michał Edward Weigle. Po części sprawozdawczej i przyjęciu sprawozdań (z działalności w kadencji 2017-2021 prezesa oraz skarbnika i komisji rewizyjnej oddziału), przystąpiono do części wyborczej.

W wyniku wyborów na czteroletnią kadencję 2021-2025 prezeską warszawskiego oddziału PTEw została ponownie Aldona Karska. Do zarządu oddziału wybrano: Małgorzatę Gaś, Marka Kwiatkowskiego i Elżbietę  Wojciechowską-Baran, a do komisji rewizyjnej wybrani zostali: Tadeusz Kuśmierowski, Mirosława Podlewska i Wanda Siemieńczuk.

Odbyło się Walne Zebranie Wyborcze Oddziału PTEw w Cieszynie

Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) w Cieszynie założony został 19 listopada 1984 roku. W latach 1987-2020 prezesem zarządu Oddziału był śp. Władysław Sosna. W tych latach Oddział PTEw w Cieszynie prowadził bardzo bogatą działalność odczytową, wydawniczą, wycieczkową, a też inicjował i fundował wykonanie i umieszczenie w różnych punktach kościoła Jezusowego i miasta tablic upamiętniających miejsca związane z wybitnymi mieszkańcami Cieszyna wyznania ewangelickiego.

7 października 2021 roku przeprowadzone zostało Walne Zebranie Wyborcze Oddziału PTEw w Cieszynie Marcin Mrózek, pełniący obowiązki prezesa Zarządu Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Oddział w Cieszynie, otworzył Walne Zebranie Wyborcze oraz przywitał gości i członków Oddziału PTEw w Cieszynie. Odśpiewano pieśń „Za rękę weź mnie Panie”. Ks. Marcin Brzóska pozdrowił uczestników zebranie a następnie wspomniał wieloletniego Prezesa PTEw w Cieszynie śp. Władysława Sosnę. Podkreślił jego ogromne osiągnięcia w dziedzinie publikacji historycznych i religijnych dotyczących Parafii Cieszyńskiej i PTEw. Omówił wielkie znaczenie PTEw, też dla Parafii w Cieszynie, oraz życzył sprawnego przeprowadzenie wyborów, pozyskiwania nowych, młodych członków oraz efektywnego działania nowo wybranego zarządu. Józef Król, prezes Zarządu Głównego PTEw, podkreślił znaczenie największego w Polsce Oddziału PTEw w Cieszynie. Przekazał życzenia dla nowo wybieranego zarządu. Marcin Mrózek zaproponował Małgorzatę Wacławik-Syrokosz na przewodniczącą zebrania oraz Stanisława Hławiczkę na sekretarza zebrania. Obydwie kandydatury przyjęte zostały w głosowaniu jawnym.

Czytaj dalej »

Pieśni i zwyczaje bożonarodzeniowe w Polsce i innych krajach

21 grudnia w sali parafialnej w Katowicach odbyło się ostatnie w tym roku spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, które poświęcone zostało bożonarodzeniowym tradycjom i zwyczajom. Tym razem członkowie Towarzystwa przedstawiali różnorodność tradycji oraz symbolikę związaną z Bożym Narodzeniem, wigilią oraz Adwentem.

Spotkanie prowadziła prezes Oddziału prof. Grażyna Barbara Szewczyk, która też jako pierwsza przybliżyła słuchaczom, jak obchodzi się ten szczególny czas w Szwecji. Prelegentka podkreśliła znaczenia kultu św. Łucji przypadającego w Adwencie, który w Szwecji rozpoczyna się 13 grudnia. Ten najkrótszy w Szwecji dzień w roku obchodzony jest szczególnie uroczyście jako święto światła, z udziałem zapalonych świec oraz ubranych na biało orszaków dziewcząt. Dzięki prezentacji multimedialnej słuchacze zapoznali się także z tradycyjnymi szwedzkimi potrawami goszczącymi na tamtejszych wigilijnych stołach, kalendarzem nabożeństw oraz symbolami szwedzkiego Bożego Narodzenia.

Czytaj dalej »

Pożegnanie śp. Józefa Chmiela odbyło się 23 grudnia w Żorach

W czwartek 23 grudnia 2021 r. w kościele ewangelicko-augsburskim w Żorach pożegnaliśmy śp. Józefa Chmiela, wieloletniego prezesa Oddziału PTEw w Żorach oraz członka Zarządu Głównego PTEw. Pochowany został na cmentarzu ewangelickim w Żorach. Poniżej zamieszczamy odczytane podczas uroczystości pogrzebowych pożegnanie Zmarłego w imieniu Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.

Józef Chmiel (1947-2021)

Pogrążona w smutku i żałobie wdowo wraz z najbliższymi, przyjaciele, osieroceni członkowie Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego z Żor!

Z wielkim żalem i bólem przyjęliśmy wiadomość o dla nas niespodziewanym i nagłym odejściu z doczesności do wieczności bliskiego Wam, ale także nam, czyli całej rzeszy członków Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, śp. Prezesa tutejszego Oddziału i Członka Zarządu Głównego naszego stowarzyszenia, Józefa Chmiela.

W imieniu całej społeczności PTEw, wszystkich oddziałów w kraju oraz pozostałych Członków Zarządu Głównego pragnę podziękować Tobie, Drogi Józku, za Twój trwały wkład w życie i rozwój naszego stowarzyszenia. Bo Ty m.in. należałeś do założycieli Oddziału PTEw w Żorach w 2013 roku. Ponieważ wcześniej już byłeś znany z aktywności, którą przejawiałeś nie tylko w środowisku parafialnym, to właśnie Tobie powierzono funkcję Prezesa w nowo utworzonym Oddziale, którą to funkcję pełniłeś przez dwie kadencje aż do tej pory. W 2015 roku powierzono Ci funkcję zastępcy Członka Zarządu Głównego PTEw, w 2017 roku Członka, by w roku 2019 zostać wybranym przez Walne Zebranie Delegatów do pełnienia Członka Zarządu Głównego PTEw. Równocześnie byłeś przecież członkiem Rady Parafialnej w Żorach oraz śpiewałeś w chórze parafialnym.

Czytaj dalej »