Archiwum

Wrześniowe spotkanie PTEw w Bielsku

Ks. Franciszek Michejda

20 września w Bielsku odbyło się pierwsze powakacyjne spotkanie Oddziału PTEw. Z prelekcją „Ewangelicy zaangażowani w odzyskanie niepodległości w 1918 r.” wystąpił historyk Andrzej Kowalczyk, członek miejscowego Oddziału.

Jan Łysek

Paweł Stalmach

Prelegent przedstawił sylwetki kilku osób, które szczególnie zaangażowały się w wydarzenia, które doprowadziły do odzyskania przez Polskę niepodległości. Wśród nich znalazł się ks. Juliusz Bursche, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim.

Ale od połowy XIX w. ruch narodowy zaczął intensywnie rozwijać się także na Śląsku Cieszyńskim, wśród ludności wyznania ewangelickiego. Andrzej Kowalczyk przypomniał takie postaci tego ruchu, jak ks. Franciszek Michejda, Paweł Stalmach, ks. Jan Stonawski, Jan Raszka czy Jan Łysek.

Czytaj dalej »

Polskie Towarzystwo Ewangelickie laureatem Nagrody im. ks. L. Otto

W niedzielę 28 października 2018 r. w kościele Jezusowym w Cieszynie odbyło się uroczyste nabożeństwo dziękczynne z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości oraz przyłączenia Diecezji Cieszyńskiej do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Nabożeństwo było kulminacyjnym punktem obchodów jubileuszu niepodległości organizowanych Diecezji Cieszyńskiej. To właśnie w Cieszynie 19 października 1918 r. powołano Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego – pierwszą polską władzę na ziemiach II Rzeczpospolitej. Dużą rolę w tych wydarzeniach odegrali ewangelicy.

Dążenia polskich duchownych i świeckich przedstawicieli niemal wszystkich parafii ewangelickich na Śląsku Cieszyńskim doprowadziły 20 grudnia 1918 r. do zjednoczenia parafii ewangelicko-augsburskich na Śląsku Cieszyńskim z Kościołem Ewangelicko-Augsburskim z konsystorzem w Warszawie.

W trakcie uroczystości m.in. wręczono nagrody im. ks. Leopolda Otto, przyznawane od 16 lat przez Wydawnictwo Augustana. W tym roku zostały uhonorowane dwie organizacje: Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe oraz Polskie Towarzystwo Ewangelickie (PTEw). W imieniu Zarządu Głównego PTEw tę prestiżową nagrodę odebrało troje jego przedstawicieli.

Czytaj dalej »

Październik 2018 w cieszyńskim PTEw

Nikifor przed kościołem ewangelickim w Nowym Sączu

Plan na październik zawierał pięć pozycji: trzy „zwykłe” spotkania klubowe, jedną wycieczkę oraz uroczysty Poranek Trzech Stuleci. Ten ostatni omówiony będzie w osobnej relacji.

Krynicki Nikifor (1895-1968)

W pierwszy czwartek 4 października w zastępstwie Stanisławy Ruczko prelekcję o Krynickim Nikiforze (1895-1968) przygotował Władysław Sosna. Dziś jego pełno postaciowa rzeźba z drewna wita każdego wchodzącego do dużego przeszklonego pawilonu krynickiej Pijalni. Ma też swoje Muzeum Biograficzne w zabytkowej willi „Romanówka”. Jest jedną z czołowych, zgoła legendowych postaci nieodłącznie związanych z Krynicą, jak słynny Sabała z Zakopanem. A przecież przez 50 lat swojego życia był osobą pogardzaną, żebrakiem wypraszanym za drzwi, za grosze sprzedającym na krynickim deptaku swoje śmieszne akwarele malowane na okładkach zeszytów i ścinkach papieru i tektury. Malował z łatwością i dużo; doliczono się około 40 tysięcy miniatur. Na jego obrazach malowanych akwarelą, rzadziej farbami olejnymi, pod koniec życia kredkami, znajdujemy architekturę we własnej stylizacji, wille, cerkiewki, kościoły, krajobraz okolic Krynicy i odwiedzanych miejscowości małopolskich (Nowy Sącz, Tarnów, Sanok i Rzeszów), scenki wzięte z życia uzdrowiska, wreszcie portrety, w tym dużo autoportretów w różnych wcieleniach do popa i patriarchy włącznie. Rzadko kto go rozumiał, gdyż ledwo bełkotał z powodu upośledzenia mowy i słuchu. Nie ukończył nawet elementarnej szkoły ruskiej, podpisywał swoje obrazki niezdarnymi, wyłącznie dużymi literami, nierzadko z błędami ortograficznymi. Nie potrafił wypowiedzieć myśli w słowie, wszystko, co miał do powiedzenia wyrażał w swoich obrazkach.

Czytaj dalej »

Październik 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

1 października 2018 r. temat „Ewangelicy w walce o niepodległość Polski” przedstawił dr Łukasz Barański z Goleszowa.

Rok 2018 to rok jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów. Ewangelicy wnieśli olbrzymi wkład w proces odzyskania niepodległości. Walczyli o niepodległość kraju, a następnie angażowali się w jego rozwój. Największe zaangażowanie widać było na Śląsku Cieszyńskim oraz w Warszawie, gdzie znaczącą rolę odegrał ks. Juliusz Bursche.

Prelegent podzielił wykład na dwie płaszczyzny: Śląsk Cieszyński oraz Królestwo Polskie w zaborze rosyjskim. Na Śląsku Cieszyńskim wydarzenia 1918 r. były ukoronowaniem rozwijającego się od połowy XIX w. ruchu narodowego, w którym ogromną rolę odegrali ewangelicy, m.in. Paweł Stalmach, ks. Franciszek Michejda, Jan i Olga Stonawscy, Jan Raszka, Ignacy Boerner. Ewangelicy służyli również w Legionie Śląskim, a najwybitniejszym ich przedstawicielem był Jan Łysek, nauczyciel pochodzący z Jaworzynki.

Czytaj dalej »

Spotkanie z Aleksandrą Błahut-Kowalczyk i jej poezją

Diakon Aleksandra Błahut-Kowalczyk - prelegentka

Pierwsze powakacyjne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw odbyło się 16 października. Gościem popołudnia, które zgromadziło stałe grono uczestników, była diak. Aleksandra Błahut-Kowalczyk, znana nie tylko z pełnionej posługi, ale także ze swych publikacji, w tym rozważań religijnych, prozy oraz wydanych tomików poezji. Sylwetkę gościa zaprezentowała prof. Grażyna B. Szewczyk, podkreślając różnorodność opublikowanych wydawnictw, zaznaczając jednocześnie, że A. Błahut-Kowalczyk jest na początku swojej poetyckiej drogi. Spotkanie katowickie poświęcone zostało właśnie poezji, w kontekście dwóch poetyckich tomików A. Błahut-Kowalczyk: „Ciszy” (2014) oraz „Furtki” (2018). Prowadząca zapoznając słuchaczy z prezentowaną twórczością podkreślała stałą obecność tematu wiary w wierszach, ponadwyznaniowy charakter poezji oraz jej zakorzenienie w bliskich poetce krajobrazach. Zwracała także uwagę na ewolucję wymowy poetyckiej, zauważalną w kolejnych zbiorach wierszy. Prof. G. Szewczyk podkreśliła, że „Furtka” jest swego rodzaju pamiętnikiem lirycznym, zapisem refleksji świadczących o przebyciu pewnej drogi duchowej, świadectwem otwarcia na świat oraz dystansu do własnych przeżyć.

Czytaj dalej »

Wrzesień 2018 w cieszyńskim PTEw

Przed schroniskiem na Martinskich Holach (1250 m)

Na wrzesień zaplanowane były trzy spotkania czwartkowe i jedna wycieczka.

Józef Dutkiewicz (1903-1968

W pierwszy czwartek miesiąca, 6 września – w przeddzień pięćdziesiątej rocznicy nieoczekiwanej śmierci prof. Józefa Edwarda Dutkiewicza, jego sylwetkę i dokonania przypomniał Władysław Sosna. Właśnie 7.09.1968 r., w trakcie prowadzenia prac konserwatorskich w kościele św. Andrzeja w Olkuszu, spadł z rusztowania… Miał zaledwie 65 lat. Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie utraciła znakomitego wykładowcę-praktyka, służby konserwatorskie w Polsce wybitnego fachowca i oddanego sprawie zachowania dzieł polskiej architektury i sztuki pracownika. Uczestniczył bowiem w pracach konserwatorskich zamków na Pieskowej Skale, w Krasiczynie i w Łańcucie, ratusza w Zamościu, a także w kościołach, m.in. w bazylice katedralnej w Tarnowie i kościele św. Elżbiety w Starym Sączu. Jemu też (już okresie międzywojennym) zawdzięczamy wykonanie polichromii w kościołach murowanych (ojców bernardynów w Przeworsku, Dębnie i Ciężkowicach) i drewnianych (w Ptaszkowej, Krużlowej, Jodłowej). Jest też autorem wielu prac z zakresu historii i konserwacji sztuki, w tym opracowań szczegółowych, m.in. „Grobowce rodziny Tarnowskich w kościele katedralnym w Tarnowie”, czy „Małopolska rzeźba średniowieczna 1300-1450”. Należy tu także wymienić pionierskie opracowania pięciu zeszytów „Katalogu zabytków w Polsce” na powiaty: bocheński, brzeski, dąbrowski, limanowski i tarnowski.

Czytaj dalej »

Ks. Alfred Bieta o pracy wśród Polonii ewangelickiej w Anglii

Drugi od prawej: ks. Alfred Bieta - prelegent

„Praca wśród Polonii ewangelickiej w Anglii”, to temat spotkania ustrońskiego PTEw, które odbyło się 18 września. W 1967 r. ks. Alfred Bieta wyjechał do Anglii z zamiarem pracy wśród polskiej emigracji osiadłej tam po II wojnie światowej. Byli to głównie żołnierze i ich dowódcy, którzy po zakończeniu wojny zdecydowali się nie wracać do Polski.

Rozpoczął pracę duszpasterską w polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim kierowanym przez ks. bp. Władysława Firlę. Niestety współpraca z biskupem od samego początku nie układała się najlepiej. Warunki bytowe, niełatwe relacje personalne i wreszcie utrata pracy zmusiły go do podjęcia służby duszpasterskiej wśród ewangelików polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Wielkiej Brytanii. Kiedy Kościół Ewangelicko-Reformowany został zlikwidowany, przyjął pracę w domu dziecka. Prowadził także pracę duszpasterską w domu starców.

Czytaj dalej »

Wycieczka PTEw w Ustroniu do Łodzi

Kościół ewangelicki św. Mateusza

Uczestnicy wycieczki przed kościołem św. Mateusza

Tegoroczna wycieczka PTEw w Ustroniu została zorganizowana do Łodzi 15-16 września 2018 r. Z Ustronia wyjechaliśmy wcześnie rano. Po przyjeździe spotkaliśmy się z przewodnikiem Albrechtem Groezingerem. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od cerkwi prawosławnej, niestety wewnątrz odbywały się uroczystości cerkiewne i dlatego informacje o obiekcie przewodnik przekazał nam na zewnątrz świątyni.

Kolejnym punktem zwiedzania była ulica Piotrkowska. Był czas na spacer i degustacje kawy i innych napojów w lokalach przy tej ulicy. Kolejnym zwiedzanym miejscem było zamieszkałe osiedle robotnicze oraz dawne budynki fabryczne obecnie adaptowane na mieszkania. Na dłużej zatrzymujemy się w Muzeum Herbsta zwiedzając pomieszczenia muzealne. Krótki spacer po pięknym ogrodzie kończy wizytę w tym obiekcie.

Czytaj dalej »

XXII Forum Ewangelickie „Ewangelicy Niepodległej. Dzieje i współczesność obywatelskiego zaangażowania”, Wisła 2018

Zamek Dolny na terenie rezydencji prezydenckiej w Wiśle - miejsce obrad w pierwszym dniu Forum

Ewangelickie fora wrosły na trwałe w kalendarz konfesyjnych wydarzeń. Zainicjowane jako swoista forma spotkań i dyskusji na temat rozwoju własnej edukacji i ewangelickiego szkolnictwa na przestrzeni ponad dwudziestu lat objęły swoim zasięgiem różnorodność poruszanych zagadnień – od historycznych, po sprawy współczesne, istotne także w wymiarze przyszłościowym, ważne dla przyszłości Kościoła, wyznawców czy wizerunku luteranizmu różnie postrzeganego przez ogół społeczeństwa w Polsce. Tegoroczne Forum odbyło się w dniach 14-16 września, w Wiśle, przyciągając liczne grono wyznawców z całej Polski. Cykliczne już wrześniowe spotkanie zorganizowane zostało przez specjalnie powołany Komitet Organizacyjny, przy współudziale wiślańskiej parafii, władz diecezjalnych cieszyńskiej diecezji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce oraz wielu osób zaangażowanych w przygotowanie tego przedsięwzięcie.

Czytaj dalej »

Sierpień i wrzesień 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Leopold Kłoda - prezes Oddziału

W sierpniu i wrześniu 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw oprócz tradycyjnych spotkań w pierwsze poniedziałki miesiąca, odbyła się dodatkowo druga w tym roku wycieczka, tym razem do Ostrawy w Republice Czeskiej. Była to wycieczka dla seniorów i wnuków na zakończenie wakacji.

Na spotkaniu 6 sierpnia 2018 r. temat „Wiślańscy sportowcy i olimpijczycy w 100-leciu niepodległości” przedstawił nasz gość, Jerzy Kufa z Wisły. Jest on wielkim miłośnikiem wiślańskiej historii oraz pasjonatem kultury Wisły. Pochodzi z Zaolzia, lecz w Wiśle mieszka już od 71 lat.

Czytaj dalej »

Pan Jezus w czterech pieśniach Izajasza

„Pan Jezus w czterech pieśniach Izajasza” – to temat powakacyjnego spotkania żorskiego oddziału PTEw, które odbyło się 8 września 2018 r. Niezapomnianą ucztę dla ducha zgotował nam zaproszony gość, Henryk Turkanik, znany biblista i pisarz – dyrektor Seminarium Biblijnego Kościoła Wolnych Chrześcijan.

Temat wykładu obejmował proroctwa zapisane w drugiej części najbardziej mesjanistycznej Księgi Izajasza. Na wstępie poznajemy postać proroka żyjącego 7 wieków przed Chrystusem oraz tło historyczne epoki, w której żył. Księga Izajasza dzieli się na dwie części: w pierwszej prorok między innymi zapowiada narodzenie Jezusa – „Panna pocznie i porodzi syna i nazwie go imieniem Immanuel” (Iz 7,14), a także w 9. rozdziale prorok mówi: „Albowiem dziecię narodziło się nam, syn jest nam dany i spocznie władza na jego ramieniu i nazwą go: Cudowny Doradca, Bóg Mocny, Ojciec Odwieczny, Książę Pokoju” (Iz 9,5).

Czytaj dalej »

Sierpień 2018 w cieszyńskim PTEw. Część 2 – wycieczka do Zakopanego

Grupa nad Morskim Okiem z widokiem w stronę zamglonych Rysów

30 sierpnia – 1 września 2018 roku, na przełomie sierpnia i września umieściliśmy w planie wycieczkę do Zakopanego. Wszystkie możliwe szczególiki organizacyjne zostały dopracowane, natomiast tzw. życie niezależnie od wstępnych „schodów” wprowadziło „drobne” korekty. Wbrew oczekiwaniom zainteresowanie wycieczką okazało się mizerne. Na miesiąc przed zaplanowanym terminem jej realizacji słałem e-maile z korektą rezerwacji na znaleziony w internecie adres pensjonatu. Ponieważ nie było żadnego odzewu, próbowaliśmy nawiązać kontakt telefoniczny o różnych porach dnia, ale nikt nie podnosił słuchawki. Nie wiem, za którym razem wreszcie odezwała się jakaś pani oznajmiając nam, że adres mailowy jest nieaktualny i dopiero teraz zauważyła nasz numer w swoim telefonie, a ponieważ z naszej strony nie było żadnego powiadomienia (!), przyjęła inną grupę! Kropka! Po co więc te reklamowe bajery w internecie, skoro są nieaktualne? Szczęśliwie udało się znaleźć nocleg na tych samych warunkach w innym miejscu. Klamka zapadła – jedziemy, pierwszy raz w tak małym składzie „aż” ośmiu osób.

Czytaj dalej »