Archiwum

Projekcja filmu o ks. biskupie Juliuszu Burschem w Katowicach

Leszek Wiśniewski - twórca filmu

Lutowe spotkanie katowickiego Oddziału PTEw miało charakter szczególny – była to projekcja filmu „Tę rodzinę trzeba wytępić!” poświęconego przedwojennemu biskupowi Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce – ks. Juliuszowi Burschemu, który poniósł śmierć w hitlerowskim więzieniu w Berlinie w czasie wojny. Projekcja filmu zorganizowana 18 lutego w katowickiej parafii ewangelickiej odbyła się z udziałem reżysera. Twórcą filmu jest Leszek Wiśniewski, lubelski dziennikarz, reżyser wielu filmów dokumentalnych dotyczących historycznych wydarzeń i postaci. Uczestnicy mieli okazję obejrzeć tzw. reżyserską wersję filmu poszerzoną o część nieuwzględnioną w emisjach telewizyjnych.

Projekcję poprzedziła prezentacja sylwetki gościa – Leszka Wiśniewskiego przedstawiła prezes katowickiego Oddziału PTEw prof. Grażyna B. Szewczyk, wskazując na jego dorobek reżyserski, tematykę filmów oraz zdobyte wyróżnienia. Jak się okazało, film o biskupie znajdował się od dawna w planach reżysera interesującego się postacią ewangelickiego duchownego aresztowanego z początkiem wojny w Lublinie, na terenie lubelskiej parafii ewangelickiej. Film powstał jako jedno z przedsięwzięć upamiętniających 80. rocznicę wybuchu II wojny światowej; dzięki rocznicowym projektom udało się przypomnieć też sylwetkę ks. biskupa Burschego.

Czytaj dalej »

O Biblii brzeskiej w warszawskim oddziale PTEw

Biblia brzeska

17 lutego dr hab. prof. ChAT Kalina Wojciechowska wygłosiła wykład o Biblii brzeskiej, zwanej tak od miejsca wydania w Brześciu Litewskim. Prelegentka przypomniała, że  używana jest też nazwa Biblia Radziwiłłowska – od nazwiska fundatora, lub pińczowska – od miejsca dokonania tłumaczenia. W wykładzie przedstawiono okoliczności powstania Biblii Brzeskiej, omówiono wstęp, w którym znajduje się dedykacja dla króla Zygmunta Augusta z ukrytą sugestią, by poparł Reformację, jest też spis treści, a także tabela z informacją jak należy czytać Biblię na co dzień. 

Prof. Kalina Wojciechowska - prelegentka

Prof. Wojciechowska zwróciła też uwagę, że jak na ówczesne czasy było to bardzo nowoczesne tłumaczenie, w którym zastosowano metodę oddawania sensu zdań, a nie „słowo w słowo”.

Za miesiąc, 16 marca zapraszamy na drugą część wykładu o dwóch Bibliach, czyli na wykład o Biblii gdańskiej.

Tekst i zdjęcia: Aldona Karska

Luty 2020 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

3 lutego 2020 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze Członków Oddziału dotyczące podsumowania działalności za 2019 rok. Zebranie przebiegało według ustalonego porządku. Najpierw prezes Oddziału Leopold Kłoda złożył sprawozdanie z merytorycznej działalności Oddziału. W 2019 r. odbyło się 11 spotkań, w tym 9 tematycznych, 1 adwentowo-opłatkowe oraz 1 sprawozdawcze, zorganizowano jednodniową wycieczkę do Chorzowa i Będzina oraz 3-dniową do Poznania na uroczystość obchodów 100-lecia PTEw. Ponadto członkowie Oddziału bardzo aktywnie uczestniczyli w nabożeństwie w Jaworzu z okazji 100-lecia PTEw oraz 35-lecia Oddziału w Jaworzu, a w dzień pamiątki zmarłych 1 listopada wraz z członkami Rady Parafialnej przeprowadzili kwestę cmentarną.

Czytaj dalej »

Z walnego zebrania Oddziału PTEw w Ustroniu: sprawozdanie za 2019 r.

Danuta Pilch - prezes Oddziału i ks. Piotr Wowry - proboszcz Parafii w Ustroniu

Oddział PTEw Ustroniu jest jednym z 13 oddziałów, które działają w naszym kraju. Oddział jest stosunkowo liczny, ponieważ 31 grudnia 2019 r. liczył 55 członków. Niestety tendencja jest zniżkowa, w najlepszych latach 2015 i 2016 liczba członków wynosiła 62 osoby. Przyczyny tej tendencji są różne: 3 członków zmarło, 2 osoby zmieniły miejsce zamieszkania, jedna jest w domu opieki, pozostałe na własna prośbę zrezygnowały z członkostwa.

Nasza działalność polega na organizowaniu spotkań i wycieczek. Tematyka spotkań dotyczy jubileuszy, rocznic i ciekawych wydarzeń związanych z naszym Kościołem i regionem. W 2019 r. odbyło się 10 spotkań tematycznych i jedna wycieczka krajoznawcza. Spotykamy się regularnie w trzeci wtorek miesiąca i zapraszamy prelegentów, którzy przybliżają nam tematykę z różnych dziedzin. W spotkaniach uczestniczyło średnio 31 osób, w tym 25 członków PTEw.

Informacje o naszych spotkaniach ukazują się w ogłoszeniach parafialnych i „Gazecie Ustrońskiej”. Drukujemy również plakaty, które są umieszczane na tablicach ogłoszeń. W „Gazecie Ustrońskiej” ukazują się też relacje z naszych spotkań, których autorką jest Lidia Szkaradnik.

Czytaj dalej »

Styczeń 2020 w cieszyńskim PTEw

Adam Jerzy Czartoryski (1770-1861)

Nasze spotkania klubowe w nowym roku rozpoczęliśmy już 2 stycznia 2020 r. Zainaugurował je Stefan Król wykładem o nietuzinkowej, a zarazem tragicznej w historii Polski postaci z przełomu XVIII i XIX wieku, jakim był Adam Jerzy Czartoryski (1770-1861). Starannie wykształcony, przewidziany do zaszczytnej służby dla narodu, najstarszy przedstawiciel możnego rodu i spadkobierca olbrzymiego majątku, umierał jako książę bez ziemi, bez prawa powrotu do Ojczyzny rozdartej przez trzech zaborców i wymazanej z mapy Europy.

Był jednym z pięciorga potomstwa syn księcia, generała ziem podolskich Adama Kazimierza i księżnej Izabeli z Flemingów. Urodził się w Warszawie 14.01.1770 r., ale dorastał w rezydencjach rodu, zwłaszcza w Puławach, kształcony przez co przedniejszych luminarzy ludzi nauki i kultury stanisławowskiej Polski. Także matka dołożyła wiele starań, aby wychować syna w poczuciu głębokiego umiłowania Ziemi Ojczystej i odpowiedzialności za jej los. Nie szczędzono także synowi środków na podróże po krajach Europy, celem poznania ich ustrojów, gospodarki i kultury. Tymczasem następujące po sobie wypadki w Rzeczypospolitej zmierzały do jej unicestwienia. Po Powstaniu Kościuszkowskim caryca Katarzyna II zagroziła ojcu Adamowi Kazimierzowi groźbą konfiskaty 3/4 dóbr Czartoryskich za zaangażowanie się po stronie Tadeusza Kościuszki. Jedynym zadość uczynieniem było oddanie obu synów (Adama Kazimierza i Konstantego Adama) do służby wojskowej Rosji w charakterze kamerjunkrów. Ojciec, nie chcąc dopuścić do deklasacji rodu przyjął upokarzające warunki. Tymczasem kolejny następca tronu car Aleksander I docenił wykształcenie Adama Jerzego, widział go jako jednego z reformatorów caratu, a zwłaszcza oświaty, i powierzył mu stanowisko kuratora wileńskiego. Na tym odcinku Adam Jerzy przyczynił się do rozwoju polskiego szkolnictwa a zwłaszcza Uniwersytetu Wileńskiego, obsadzając go gronem wybitnych uczonych.

Czytaj dalej »

W cieniu wodospadów (po spotkaniu podróżniczym w Żorach)

Wiesława Pawletko - prelegentka

Na spotkaniu PTEw w Żorach 25 stycznia 2020 r. gościliśmy znaną nam już podróżniczkę Wiesławę Pawletko, która tym razem zaprezentowała ciekawą i bogatą relację ze swojej ostatniej podróży do Ameryki Południowej „W cieniu wodospadów Iguazu i Rio de Janeiro”. Docelowym punktem wyprawy były Brazylia i Argentyna z ich wodospadami Iguazu, należącymi do najbardziej widowiskowych, pełnych grozy i piękna, cudów natury. Niezwykłą dynamikę relacjonowania przeżytych tam doznań i emocjonalnych wrażeń, pani Wiesława dopełniała obszerną gamą pięknych fotografii.

Iguazu składa się z 275 odległych od siebie wodospadów, z których szum wody słyszany jest w promieniu 20 km. Prelegentka opowiadała o zdobywaniu ekstremalnych punktów widokowych przemierzając odległości kładek i pomostów, dalej prowadzących również do najwyższej kaskady zwanej diabelską gardzielą, skąd woda spada z wysokości 82 m, a chmura wodna docierała do wszystkich zakątków odzieży i ciała. Podobnie było, gdy łodzią podpływali blisko pod wodospad doznając intensywnego prysznica, co w następstwie skłoniło ich do podziwiania wodospadów z wysokości helikoptera.

Czytaj dalej »

Rola i przyszłość lasów wobec zmian środowiska na całej Ziemi

Prof. Stanisław Miścicki - prelegent

Podczas spotkania warszawskiego oddziału PTEw 20 stycznia 2020 r. prof. dr hab. Stanisław Miścicki, pracownik naukowy Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie oraz były kierownik Katedry Urządzania Lasu, Geomatyki i Ekonomiki Leśnictwa, wygłosił prelekcję „Przyszłość lasów wobec przewidywanych zmian środowiska na całej Ziemi”. Przedstawione zostały zagrożenia, które doprowadzają do zmian klimatycznych, a które najczęściej są powodowane ingerencją człowieka w środowisko.

Zwiększona liczba ludzi na naszym globie powoduje zmniejszenie powierzchni dostępnej dla dzikich zwierząt i zmniejszenie powierzchni lasów. Zmniejszają się zasoby wód podziemnych, powierzchownych i w lodowcach. Zwiększa się natomiast koncentracja dwutlenku węgla. Dochodzi do antropogenicznych zmian klimatycznych, niestety często kwestionowanych przez polityków na całym świecie. W dyskusji po prelekcji podkreślano, że wszyscy powinniśmy zastanowić się nad naszymi zachowaniami, kontrolować je, aby nie zaśmiecać naszej ziemi i rozważnie korzystać z zasobów naturalnych.

Tekst i zdjęcia: Aldona Karska

W 200. rocznicę urodzin ks. Leopolda Otto

Dr Aleksander Łupienko - prelegent

W warszawskim oddziale PTEw 16 grudnia 2019 r. historyk dr Aleksander Łupienkowygłosił prelekcję: „Ks. Leopold Otto i jego znaczenie dla luteranów w Polsce”. Nawiązując do dwusetnej rocznicy urodzin pastora Otto, prelegent przypomniał jego sylwetkę i zwrócił uwagę na fakt, że Leopold Otto piastując stanowisko drugiego proboszcza był ważną postacią dla Polaków-ewangelików, którzy pragnęli zachować swoją przynależność wyznaniową w kraju, z którym się utożsamiali, ale w którym dominował katolicyzm. Pastor Otto wspierał proces polonizacji zboru warszawskiego i był przeciwnikiem teologii liberalnej. Prelegent zaznaczył, że ks. Otto przemawiał nie tylko z ambony, ale również na łamach polskojęzycznego „Zwiastuna Ewangelicznego”. Nie stronił też od zaangażowania politycznego.

Tekst i zdjęcia: Aldona Karska

Spotkanie z Janem Dygą i światem jego muzyki

Jan Maria Dyga - prelegent

21 stycznia odbyło się pierwsze tegoroczne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw. Gościem wieczoru, zorganizowanego tradycyjnie na parafii ewangelicko-augsburskiej przy ul. Warszawskiej, był Jan Maria Dyga – śpiewak, aktor, a także członek chóru parafialnego „Largo Cantabile” działającego przy katowickiej parafii. Spotkanie „Jan Maria Dyga i świat jego muzyki” pozwoliło przybyłym poznać bliżej sylwetkę znanego w środowisku ewangelickim artysty, chórzysty związanego z Katowicami, ale także Chorzowem i Gliwicami.

Spotkanie rozpoczęła prezes Oddziału – prof. Grażyna B. Szewczyk, która pokrótce przedstawiła gościa, jego drogę życiową, osiągnięcia artystyczne i najważniejsze punkty kariery muzycznej. Mogliśmy dowiedzieć się, że Jan Maria Dyga z urodzenia jest chorzowianinem, że zamiłowanie do muzyki wyniósł z domu rodzinnego, a jego kariera muzyczna związana była z przynależnością do Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, a także sukcesami muzycznymi odnoszonymi na scenach operowych i operetkowych w wielu miastach polskich, w tym w Bydgoszczy, Warszawie, Łodzi i Gliwicach. Prezes podkreśliła także zaangażowanie gościa w działalność chórów ewangelickich, którym jest wierny od dziesięcioleci.

Czytaj dalej »

Styczeń 2020 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Pierwsze w tym roku spotkanie w jaworzańskim Oddziale PTEw odbyło się 13 stycznia 2020 r. Po powitaniu przez prezesa PTEw nastąpiła chwila ciszy dla uczczenia postaci śp. księdza Ryszarda Janika z okazji 90. urodzin. Roman Rucki odczytał napisany przez siebie na tę okazję okolicznościowy wiersz.

Następnie gość, ks. Jan Badura przedstawił temat związany z hasłem roku 2020: „Wolność chrześcijańska – wprowadzenie do tematyki roku 2020”. Prelegent wykład swój prowadził w oparciu o traktat Marcina Lutra „O wolności chrześcijańskiej” z 1520 r.

Czytaj dalej »

Odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału PTEw w Katowicach

19 grudnia odbyło się ostatnie w 2019 r. spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, które z jednej strony miało charakter sprawozdawczo-wyborczy, z drugiej natomiast przypomniano znane tradycje adwentowe polskie jak i szwedzkie. Prelegentkami tej części programu były prezes oddziału prof. Grażyna B. Szewczyk oraz dr Aneta M. Sokół. Spotkaniu towarzyszyła szczególna przedświąteczna atmosfera.

Na początku prelegentki przedstawiły zwyczaje adwentowe. Prof. Grażyna Szewczyk opowiedziała o tradycjach szwedzkich, podkreślając że adwent jest uroczyście świętowany w tym kraju, w którym większość mieszkańców należy do Kościoła luterańskiego. Dla szwedzkiego adwentu szczególnie charakterystyczna jest popularność świętej Łucji uchodzącej za patronkę światła. W związku z geograficznymi uwarunkowaniami kraju upamiętnianie św. Łucji symbolizuje tęsknotę za światłem i oczekiwanie na dłuższy dzień, jasność i zakończenie pory ciemności. Prof. Grażyna Szewczyk zaznaczyła, że upamiętnianie świętej Łucji łączy wszystkich Szwedów, w tym także mieszkających poza granicami kraju. W kulturze szwedzkiej znane są także inne symbole adwentowe, takie jak świeca adwentowa czy kalendarz adwentowy. Uczestnicy spotkania mieli okazję odsłuchać popularną pieśń św. Łucji.

Czytaj dalej »

Grudzień 2019 w cieszyńskim PTEw

Ks. Stanisław Żwak (1919-1996)


W grudniu pozostały do naszej dyspozycji trzy czwartki.

Na pierwszym z nich 5 grudnia wystąpił ks. Marek Londzin. Tematem jego wystąpienia była postać ks. Stanisława Żwaka (1919-1996). Miłą niespodzianką było przybycie z Opola syna śp. księdza Żwaka – Piotra Żwaka, który dopełnił prelekcję wieloma szczegółami z lat jego młodości, a zwłaszcza ofiarnej służby ojca w warunkach, gdy tak wiele kościołów na Śląsku było odebranych ewangelikom jako mienie poniemieckie bądź zamykane lub przekształcane na budynki o urągającym przeznaczeniu, gdy liczba wiernych z powodu wyjazdów zagranicę zastraszająco malała, gdy ewangelik w oczach nowych osadników traktowany był jako wyznawca jakiejś kociej wiary, gdy głoszenie Słowa Bożego nie było mile widziane, gdyż uznawano je za opium narodów.

Czytaj dalej »