Agnieszka Bednarkiewicz-Sowińska - prezes Zarządu Fundacji Ewangelickiego Towarzystwa Oświatowego
15 kwietnia na terenie przedszkola „Szkrabki” i szkoły podstawowej im. S.B. Lindego – placówek prowadzonych przez Ewangelickie Towarzystwo Oświatowe (ETO) – odbyło się comiesięczne spotkanie warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.
Prezes Zarządu Fundacji – Agnieszka Bednarkiewicz-Sowińska, rozpoczęła swoją prelekcję od przypomnienia działalności licznych placówek wychowawczych i edukacyjnych na terenie Warszawy i okolicach prowadzonych przez Parafię Ewangelicko-Augsburską Świętej Trójcy w Warszawie przed 1939 rokiem.
Następnie prelegentka przedstawiła okoliczności powołania Fundacji i stwierdziła, że idei powstania ETO przyświecała myśl nawiązania do dobrych tradycji warszawskiej społeczności ewangelickiej, która w przeszłości, dbając o właściwe wychowanie i edukację młodzieży, zakładała szkoły różnych szczebli. Dlatego głównym celem ETO było założenie przedszkola, następnie szkoły podstawowej, a w dalszej perspektywie i średniej. Z założenia placówki te mają być otwarte dla wszystkich.
Kolejne spotkanie w bielskim Oddziale PTEw odbyło się 21 lutego 2019 r. Pierwszą jego część zajęła interesująca prelekcja, którą wygłosił gość, dr hab. Jerzy Sojka – pracownik Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, teolog, wykładowca, autor wielu prac naukowych z zakresu teologii luterańskiej. Prelegent przedstawił temat „Stosunek Lutra do państwa a dokument Światowej Federacji Luterańskiej”.
Po prelekcji odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawcze Oddziału, podczas którego dokonano podsumowania i oceny działalności w minionym 2018 r. Zebranie przyjęło bez zastrzeżeń sprawozdania, a Zarządowi Oddziału udzielono absolutorium. Następnie Zarząd przedstawił wstępny plan spotkań na 2019 r.
Na spotkaniu 1 kwietnia 2019 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw omówione zostało kolejne zagadnienie związane z „Rokiem troski o stworzenie”. Tym razem temat „Ochrona przyrody w kodeksie myśliwych” przedstawił ks. Dariusz Madzia z Istebnej, który na wstępie wspomniał, iż pochodzi z Wisły, wychował się w Malince, i od zawsze związany był ze środowiskiem myśliwych, gdyż myśliwym był jego dziadek, następnie ojciec, więc również i on został myśliwym. Jednak obecnie, po wielu latach jako ksiądz w polowaniach nie bierze już udziału. Prelegent zastanawiał się, jak pogodzić teologię z myślistwem oraz jakie jest powiązanie chrześcijaństwa z łowiectwem.
W tradycji łowieckiej ukształtowały się różnorodne formy zwyczajów i ceremoniału łowieckiego: pasowanie na myśliwego, „chrzest” myśliwski, ceremoniały muzyczne polowań tworzące swoistą liturgię, zasady etycznego postępowania wyrosłe z kultury chrześcijańskiej oraz doświadczeń wyniesionych z łowiska, powołanie.
Łowiectwo to nie tylko strzelanie. Polscy myśliwi uczestniczą w wielu ważnych działaniach związanych z ochroną przyrody i środowiska naturalnego. Dotyczy to zwłaszcza restytucji zagrożonych gatunków zwierząt. Jednak ideały te nie zawsze są realizowane, a to jest związane z czynnikiem ludzkim.
Od wielu lat Polskie Towarzystwo Ewangelickie Oddział w Krakowie wspólnie z Polskim Towarzystwem Bachowskim jest organizatorem koncertów pasyjnych w kościele Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Krakowie.
Tegoroczny koncert odbył się 31 marca br., a na jego program złożyły się kompozycje: Johanna Pachelbela Praeludium in G „O Lamm Gottes unschuldig”, Toccata in C „O Lamm Gottes unschuldig”, Fuga in F „O Mensch, bewein’ dein’ Sünde gross”; Johanna Sebastiana Bacha „Jesu, meine Freunde” – motet, „O Mensch, bewein’ dein’ Sünde gross, Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen”; Andreasa Armsdorffa „Herr Jesu Christ, dich zu uns wend‘” oraz Sigfrida Karg-Elerta „Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen” i „Nun danket alle Gott”.
Solistami byli Dariusz Bąkowski-Kois (organy), Aleksandra Buczyńska (viola da gamba) i Michał Białko (pozytyw). Partie chóralne pod kierownictwem Andrzeja Korzeniowskiego wykonał Chór Mieszany Katedry Wawelskiej.
7 marca 2019 r. Anna Rusnok przypomniała postać najwybitniejszego poety Ziemi Cieszyńskiej, zwłaszcza jego zaolziańskiej części – Henryka Jasiczka (1919-1976).
Anna Rusnok - prelegentka
Skazany na zupełny niebyt, dopiero po upadku reżimu komunistycznego w Czechosłowacji (1990), przywrócona została pamięć o nim i na nowo odczytane zostały jego wiersze. W jego dorobku pisarskim znajdujemy oprócz kilku tomików wierszy, utwory prozatorskie oraz sporą, niepoliczoną jeszcze publicystykę kulturalną, eseje i rozprawy literackie, a także reportaże rozsiane w prasie zaolziańskiej, polskiej i czeskiej. Z utworów poetyckich wymieńmy: debiutancki tomik „Rozmowy z ciszą” (1947), „Pochwała życia” (1952), „Gwiazdy nad Beskidem” (1953), „Obuszkiem ciosane” (1955), „Jaśminowe noce” (1959), „Blizny pamięci” (1963), „Baj, baju z mojego kraju” (1969), wreszcie w 1969 r. „Zamyślenie” i wydany już pośmiertnie dopiero w 1981 r. „Smuga cienia”, w 1990 r. wybór „Jak ten obłok” i najobszerniejszy wybór „Wiersze” (2006). Na opublikowanie czekają wiersze pisane do szuflady. Spośród prozy przypomnijmy „Humoreski beskidzkie” (1959) i reportaż z podróży „Przywiozę ci krokodyla” (1965). Kolejne tomiki były nie tylko odzwierciedleniem rozwijającego się talentu, ale coraz szerszego spojrzenia autora na sprawy, z którymi się stykał na co dzień, a przed którymi nie umiał uciec. Zawsze bronił polskiej tożsamości, nie odwracał się od ludzi sponiewieranych kimkolwiek by nie byli. Doczekał Jasiczek wielu tłumaczeń na język czeski, słowacki i niemiecki. Utrzymywał zażyłe stosunki z czołowymi pisarzami zarówno w Polsce jak w i Czechosłowacji, z łatwością nawiązywał kontakt z ludźmi prostymi. Pod jego redakcją pokazało się również szereg „Kalendarzy Śląskich” i innych okolicznościowych prac, m.in. album na 20-lecie PZKO pt. „Krajobraz naszych serc” czy mała antologia „Mrowisko”.
W sobotę 30 marca 2019 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach odbyło się posiedzenie Zarządu Głównego PTEw. Było to ostatnie posiedzenie przed Walnym Zebraniem Delegatów PTEw, które odbędzie się także w Katowicach, w sobotę 27 kwietnia. Zebranie Delegatów w tym roku będzie miało charakter sprawozdawczo-wyborczy, gdyż dobiega końca 4-letnia kadencja obecnego Zarządu i pozostałych władz PTEw.
W związku z tym najważniejsze poruszane zagadnienia dotyczyły organizacji zbliżającego się Walnego Zabrania. Kolejnym ważnym punktem były omówienie stanu przygotowań do Zjazdu PTEw organizowanego z okazji jubileuszu 100-lecia PTEw, który odbędzie się 4-6 października bieżącego roku w Poznaniu. Ponadto przedstawiono stan prac nad książką o dziejach Towarzystwa – skierowano wniosek do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ślaskiego o dofinansowanie tej publikacji.
Szczegółowa informacja i program Walnego Zebrania wkrótce zostaną opublikowane.
„Luter znany i nieznany” – to temat marcowego spotkania PTEw w Żorach. Gościem był ks. dr Grzegorz Olek, który przedstawił postać i działalność księdza doktora Marcina Lutra. Luter jako doktor Pisma Świętego świadom swego poselstwa, dostrzegał wypaczenia doktrynalne oraz nadużycia ówczesnej władzy kościelnej. Z tego powodu wzrastała w nim chęć wyzwolenia Kościoła z dylematów rzymskokatolickiej doktryny, a także dążność do odnowy instytucji papieskiej.
Najbardziej rażącą i oburzającą Lutra była praktyka sprzedawania odpustów, która stała się istotnym impulsem do opublikowania i przybicia na drzwiach zamkowego kościoła w Wittenberdze 95 tez, jako odezwy wzywającej do teologicznej dyskusji. Mimo iż tezy budziły zrozumiałe zainteresowanie, jednak do dysputy nie doszło, zaś odpowiedzią była lawina oskarżeń Lutra, zawiłych procesów i uciążliwych przesłuchań. Wyklęty i ekskomunikowany, sam podjął się dzieła odnowy Kościoła uznając Biblię za jedyne źródło prawdy i wiary chrześcijańskiej. W 1521 r. na podstawie edyktu wormackiego jako banita – wyjęty spod prawa, Luter ukrywał się na zamku w Wartburgu.
Gościem marcowego spotkania katowickiego Oddziału PTEw była dr Katarzyna Szkaradnik, badaczka m.in. cieszyńskiej literatury i kultury, wykładowczyni Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie (Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji), a także autorka wielu publikacji naukowych związanych z podejmowaną tematyką. 19 marca w katowickiej sali parafialnej Katarzyna Szkaradnik zaprezentowała świeżo wydany tom korespondencji Jana Wantuły, we własnym opracowaniu i wyborze („Zmieszany zapach książek i jabłek. Wybór korespondencji Jana Wantuły z lat 1899-1953”, wybór, opracowanie naukowe i przedmowa K. Szkaradnik, Katowice – Ustroń 2017).
Obszerna, licząca 516 stron książka wydana została przez ustrońską „Galerię na Gojach” oraz Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Jak zaznaczyła prelegentka, okazją do przypomnienia listów znanego cieszyńskiego pisarza, bibliofila, a ponadto ojca powojennego biskupa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce – ks. dr. Andrzeja Wantuły, były następującego po sobie rocznice związane z jego życiem – 140-lecie urodzin oraz 65. rocznica śmierci.
Kolejne, comiesięczne spotkanie Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego odbyło się 18 marca w siedzibie Parafii Ewangelicko-Reformowanej. Wybór tego miejsca na spotkanie, które zgromadziło ponad 50 słuchaczy, spowodowane było tym, że spotkanie było poświęcone, wydanej przez Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w ramach Biblioteki „Jednoty”, pracy zbiorowej poświęconej różnym aspektom życia i działalności ewangelików w okresie międzywojennym pt. „Ewangelicy w niepodległej”.
19 marca 2019 r. odbyło się spotkanie Oddziału PTEw w Łodzi, podczas którego dr Zbigniew Gruszka przedstawił prezentację „Ewangelicy w Malezji”.
Malezja jest krajem w Azji Południowo-Wschodniej, położonym na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo. Z ludnością 28 mln mieszkańców zajmuje powierzchnię nieco większą od powierzchni Polski. Jest krajem z dominującym islamem (ponad 60%). Na drugim miejscu znajdują się buddyści (blisko 20%). Wyznania chrześcijańskiego jest blisko 10% mieszkańców, w tym ponad milion to protestanci różnych denominacji. Tygiel religijny nie stanowi znacznej przeszkody w swobodnym uprawnianiu praktyk religijnych. Literatura religijna może być adresowana jedynie do nie-muzułmanów.
4 marca 2019 r. na comiesięcznym spotkaniu Oddziału PTEw w Jaworzu, prelekcję „Postać Stanisława Hadyny – kompozytora i literata w 100. rocznicę urodzin” przedstawiła Anna Guznar, członkini Zarządu Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Ustroniu.
Na wstępie prelegentka wspomniała, iż na spotkaniu autorskim w bibliotece w Ustroniu miała szczęście ze Stanisławem Hadyną osobiście się spotkać i rozmawiać. Do dzisiaj pozostaje pod wielkim wrażeniem jego osobowości. Obecny rok 2019 jest obchodzony w województwie śląskim jako Rok Stanisława Hadyny.
Stanisław Hadyna – polski kompozytor, dyrygent, muzykolog i pisarz, założyciel i wieloletni kierownik artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”, był synem śląskiego nauczyciela muzyki i zbieracza pieśni Jerzego oraz Emilii z d. Pilch. Urodził się 25 września 1919 r. w Karpętnej na Zaolziu, lecz jego przodkowie pochodzili z Wisły. W 1938 r. ukończył Instytut Muzyczny im. Ignacego Paderewskiego w Cieszynie, następnie studiował psychologię i socjologię na Uniwersytecie Warszawskim, a po wojnie podjął studia na kierunku kompozycji i dyrygentury w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna) w Katowicach.
Kolegium Muzyki Ewangelickiej, działające od ubiegłego roku pod patronatem Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, zaprasza do wysłuchania fragmentu z koncertu „Membra Jesu Nostri” Dietricha Buxtehude, który odbył się 12 kwietnia 2017 r. w Krakowie:
