|
|
Wysłane 18 lutego 2026 przez: Aldona Karska  Damian Kruczkowski – prelegent warszawski oddział PTEw gościł Damiana Kruczkowskiego z Konina, socjologa, pasjonata historii, społecznika, który swoimi działaniami w ramach różnych organizacji społecznych ratuje pamięć o licznych kiedyś na tych terenach społecznościach ewangelickich i żydowskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji na ten temat. Prelegent na spotkanie przybył wraz z proboszczem konińskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, ks. Waldemarem Wunszem oraz przedstawicielką parafii w Turku, Katarzyną Andrzejewską.
 W tle zdjęcie domu zbudowanego z rudy darniowej Damian Kruczkowski wygłosił prelekcję: Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Prelegent nakreślił tło historyczne i przyczyny osadnictwa na tych terenach, takie jak prześladowania religijne w innych regionach Europy oraz celowe sprowadzanie osadników przez możnowładców, którzy z powodu wojen i epidemii dysponowali dużymi wyludnionymi obszarami trudnymi do uprawy. Osadnicy karczowali lasy, osuszali tereny i wykorzystywali naturalny budulec (drewno i rudę darniową) do budowania domów i zabudowań gospodarczych. Sprowadzali rośliny, które w naturalny sposób meliorowały teren (wierzby). Rozwijali hodowlę, rolnictwo, sadownictwo i rzemiosła. Budowali szkoły, domy modlitwy (kantoraty) oraz kościoły.
Czytaj dalej »
Wysłane 13 lutego 2026 przez: Jan Kliber
2 lutego 2026 r. comiesięczne spotkanie oddziału w Jaworzu miało charakter sprawozdawczo-wyborczy. Przeprowadzono je według przyjętego porządku i zostało podzielone na 4 części.
W pierwszej części nastąpiło przywitanie przez prezesa Leopolda Kłodę, słowo Boże i modlitwa, którą zmówił ks. Władysław Wantulok, stwierdzenie prawomocności zebrania, wybór przewodniczącego zebrania i protokolanta, którymi zostali Ryszard Stanclik i Jan Kliber. Następnie został przedstawiony porządek zebrania przez Ryszarda Stanclika.
 Podziękowania dla Leopolda Kłody - ustępującego prezesa Oddziału W części sprawozdawczej odczytano protokół z poprzedniego Zebrania Sprawozdawczego z 3 lutego 2025 r. Odczytano trzy sprawozdania, które zostały przedzielone prezentacją multimedialną ukazującą działalność oddziału w Jaworzu w minionym roku, którą przedstawił Mariusz Fender. Następnie odbyła się dyskusja nad sprawozdaniami oraz złożono wniosek o absolutorium, które odchodzącemu Zarządowi Oddziału zostało udzielone. Józef Król w imieniu Zarządu Głównego PTEw złożył podziękowanie prezesowi Leopoldowi Kłodowi, do podziękowań dołączył się ks. Władysław Wantulok.
W kolejnej, wyborczej części, została wybrana komisja skrutacyjna i zgłoszono kandydatów na funkcję prezesa Oddziału. Prezes Leopold Kłoda zaproponował, by na tę funkcję powołać inż. Józefa Króla, który mając wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu miejscowego Oddziału oraz na szczeblu ogólnopolskim PTEw, wyraził zgodę na kandydowanie, natomiast inne zgłoszone osoby jej nie wyraziły. Następnie odbyły się tajne wybory prezesa Oddziału. Po przeliczeniu głosów przez komisję skrutacyjną ogłoszono wynik wyborów: 39 głosów za i 1 głos. W ten sposób Józef Król został nowym Prezesem Oddziału PTEw w Jaworzu. Wówczas nastąpiło uroczyste pożegnanie i podziękowanie Leopoldowi Kłodowi za 20 lat pracy na funkcji prezesa Oddziału: Prezes Józef Król odczytał okolicznościowy adres od członków Oddziału, Olga Machalica wręczyła prezent książkowy, skarbnik Oddziału Danuta Kubala wręczyła wielki bukiet kwiatów. Za to wszystko ze wzruszeniem podziękował ustępujący prezes, Leopold Kłoda.
Czytaj dalej »
Wysłane 06 lutego 2026 przez: Łukasz Sitek  Prezesi Oddziału w Bielsku: z lewej ustępujący Marcin Szarek, z prawej obecny Wiesław Kędzior na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Bielsku odbyło się Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Członków Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Bielsku (Bielsko-Biała).
Obrady prowadził Łukasz Sitek – członek Zarządu Głównego PTEw. Dokonano wyborów nowego Zarządu Oddziału i pozostałych władz Oddziału w następującym składzie:
Zarząd Oddziału:
Wiesław Kędzior – prezes,
Marcin Szarek – wiceprezes,
Beata Antos – sekretarz,
Lucjana Gołuch-Grabietz – skarbnik,
ks. Marek Londzin i Anna Sikora-Wrona – członkowie Zarządu
Czytaj dalej »
Wysłane 29 stycznia 2026 przez: Aneta Sokół  Prof. Joanna Szczepankiewicz-Battek - prelegentka odbyło się pierwsze w tym roku spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, którego gościem była dr hab. Joanna Szczepankiewicz-Battek, profesor WSB Merito we Wrocławiu, specjalistka w zakresie geografii historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury mniejszości religijnych i etnicznych w Europie. Spotkanie odbyło się z inicjatywy i przy wsparciu Związku Łużyczan w Polsce – Macierzy Łużyckiej. Prelegentkę tradycyjnie przedstawiła prezes Oddziału prof. Grażyna Szewczyk, zwracając uwagę na jej osiągnięcia naukowe, w tym szczególnie publikacje dotyczące protestantyzmu na Śląsku.
Prof. Joanna Szczepankiewicz-Battek wygłosiła wykład „Bracia morawscy – początki wspólnoty w Herrnhut i ich osadnictwo na Śląsku”, który zgromadził w sali parafialnej liczne grono słuchaczy. Wykład ukazał dzieje wspólnoty z Herrnhut, powstałej w XVIII w. w Saksonii (Niemcy), na Łużycach Górnych. Jednocześnie przypomniana została postać protektora herrnhuckiej wspólnoty Nikolausa von Zinzendorfa (1700-1760), inicjatora działalności misyjnej braci morawskich.
W pierwszej części prof. Szczepankiewicz-Battek opowiedziała, jak powstała herrnhucka wspólnota. Bracia morawscy byli kontynuatorami braci czeskich, przedreformacyjnego ruchu zapoczątkowanego przez Jana Husa (1370-1415). Ten znany czeski reformator na długo przed Lutrem domagał się m.in. przyjmowania komunii pod dwiema postaciami. Bracia czescy byli prześladowani pod rządami Habsburgów, na przykład w 1548 r. edyktem cesarskim zostali zmuszeni do opuszczenia kraju lub przyjęcia katolicyzmu. Stąd już od XVI w. emigrowali na Śląsk, do Niemiec lub do Rzeczypospolitej, gdzie cieszyli się tolerancją religijną (m.in. Leszno, Strzelin, Tabor Wielki i Zelów). Jak zaznaczyła prelegentka, w wyniku nasilonych prześladowań grupa około tysiąca wiernych z terenu Moraw w 1722 r. zorganizowała masową ucieczkę. Część tej grupy dotarła na Łużyce znajdując schronienie w dobrach hrabiego Nikolausa von Zizendorfa. Tam bracia czescy założyli osadę „na surowym korzeniu”, nazwaną Herrnhut (z niem. „Opieka Pana”, „Straż Pana”).
Czytaj dalej »
Wysłane 18 stycznia 2026 przez: Jan Kliber
Pierwsze spotkanie Oddziału PTEw w Jaworzu w tym roku odbyło się 12 stycznia i miało ono charakter ekumeniczny, gdyż było to spotkanie noworoczne, na którym gościliśmy członków parafialnego oddziału Akcji Katolickiej z Jaworza. Takie spotkania mają już dłuższą historię i odbywają się na przemian – to w parafii ewangelickiej, to w katolickiej w okresie bożonarodzeniowo-noworocznym. W spotkaniu udział brała także – jak co roku, wójt gminy Jaworze, Anna Skotnicka-Nędzka, która w czasie tego wieczoru zapoznała nas o zamierzeniach i planach gospodarczych i inwestycyjnych w gminie Jaworze, po czym był czas na pytania i odpowiedzi związane z poruszanymi tematami.
Po powitaniu prezes oddziału PTEw zaproponował uczczenie minutą ciszy pamięci trzech osób, które zmarły w ostatnim czasie. Po chwili zadumy odśpiewano pierwszą kolędę „Dzisiaj w Betlejem”, a w trakcie całego wieczoru zostały zaśpiewane jeszcze „Gdy się Chrystus rodzi”, „Cicha Noc”, „Przy żłobku Pana w Betlejem” i „Bóg się rodzi”. Do wszystkich kolęd akompaniował na gitarze ks. Andrzej Krzykowski.
Ciekawy referat pt. „Barwy ekumenizmu” wygłosił ks. proboszcz Władysław Wantulok, którego zakończenie drugiej części warto tu zacytować:
Czytaj dalej »
Wysłane 20 grudnia 2025 przez: J.Szturc  Dr Aneta M. Sokół - prelegentka w katowickim Oddziale PTEw, w sali Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach, odbyło się spotkanie, którego prelegentką była dr Aneta M. Sokół. Została przedstawiona prezentacja „Współczesna książka ewangelicka – minione dziesięciolecie. Tematyka, wydawcy, autorzy”. Prelegentka jest pracownikiem Biblioteki Śląskiej w Katowicach, autorką książki „Polska książka ewangelicka po 1989 roku”, wydanej w Wydawnictwie „Głos Życia” w Katowicach w 2016 r. Książka, przygotowana na podstawie rozprawy doktorskiej autorki, opisywała bezprecedensowy rozwój piśmiennictwa ewangelickiego w Polsce, szczególnie luterańskiego, który nastąpił po głębokich zmianach ustrojowych w Polsce w 1989 roku.
Książka kończy się na 2013 roku, zatem nadeszła już pora, by podsumować kolejne dziesięciolecie. Prelegentka przedstawiła bardzo szeroki wachlarz książek wydanych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, na razie w formie przeglądowej prezentacji, pozostaje jednak mieć nadzieję, że za niedługo ukaże się kolejna publikacja, jeśli nie w formie osobnej książki, to przynajmniej analitycznego artykułu, ewentualnie publikacji elektronicznej.
Czytaj dalej »
Wysłane 18 grudnia 2025 przez: J.Szturc
W sobotę 13 grudnia 2025 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Żorach na Górnym Śląsku odbyło się kolejne posiedzenie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zarząd rozmawiał o następujących sprawach:
- Podsumowano II Konkurs Fotograficzny PTEw. Nadesłane prace zostały przekazane jurorom Konkursu i w styczniu zostaną ogłoszone wyniki. Wstępnie uzgodniono, że ogłoszenie kolejnego, III Konkursu Fotograficznego nastąpi wiosną 2026 r. Do tego czasu zostanie ustalona nieco zmieniona koncepcja konkursu.
- Uzgodniono formę i wysokość wsparcia wydania płyty z nagraniami muzyki religijnej wykonywanej przez Blankę Dembosz-Tondera i zespół Szymon Wojnarowicz Trio, występujących pod szyldem Kolegium Muzyki Ewangelickiej.
- W związku z finalizowaniem prac redakcyjnych nad rękopisem książki dr Wisławy Bertman o czasopismach ewangelickich w Polsce w latach 1989-2014, ustalono szczegóły związane z jej wydaniem. Dystrybucja będzie odbywała się głównie w formie elektronicznej (plik PDF).
- Następne posiedzenie Zarządu Głównego zaplanowano około marca 2026 r., prawdopodobnie posiedzenie odbędzie się w Łodzi.
- Wstępnie ustalono termin przyszłorocznego Walnego Zebrania Delegatów PTEw, które odbędzie się w sobotę 16 maja 2026 r. lub w jedną z pobliskich sobót. Miejsce Zebrania i ostateczny termin zostaną przekazane po uzgodnieniach z gospodarzem miejsca jego przeprowadzenia.
- Zdecydowano się podjąć starania o zorganizowanie po kilkuletniej przerwie kolejnego Ogólnopolskiego Zjazdu PTEw. Wstępnie zdecydowano o przeprowadzeniu takiego Zjazdu na Mazurach jesienią 2026 r.
Wysłane 13 grudnia 2025 przez: Jan Kliber
Grudniowe spotkanie oddziału PTEw w Jaworzu (8.12.2025 r.) miało uroczysty charakter, gdyż było to „Wieczór adwentowo-opłatkowy”. W programie uroczystego spotkania było rozważanie Adwentowe ks. Władysława Wantuloka, a następnie prelekcja ks. Andrzeja Mendroka, który przybliżył nam postać królewny Anny Wazówny.
 Ks. Andrzej Mendrok - prelegent Anna Wazówna urodziła się 17.5.1568 r. w szwedzkim Eskilstuna. Jej rodzicami byli Jan III Waza i Katarzyna Jagiellonka, miała jednego brata Zygmunta III Wazę – króla Polski i siostrę Izabellę Wazównę. Od dzieciństwa Anna Wazówna cierpiała z powodu choroby genetycznej impressio basillaris. Królewna nie odebrała starannego wykształcenia, mimo tego chętnie się uczyła. Od młodości interesowała się teologią i sprawami religijnymi, botaniką, zielarstwem, ogrodnictwem i historią. Kiedy jej brat w 1587 r. został obrany królem Polski, przyjechała wraz z nim do Rzeczypospolitej. Miała wówczas 19 lat i stała się jednym z najbliższych i najbardziej zaufanych doradców króla.
Czytaj dalej »
Wysłane 29 listopada 2025 przez: Jan Kliber
Kwesta cmentarna na cmentarzu ewangelickim w Jaworzu
Jak co roku, 1 listopada członkowie Oddziału PTEw w Jaworzu na miejscowym cmentarzu ewangelickim wraz z radnymi Rady Parafialnej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworzu prowadzili kwestę cmentarną, w której zebrano 5.970 zł. złotych. Ofiarodawcom jak i kwestującym serdecznie dziękujemy za udział w kweście. Ubiegłoroczną ofiarę z 2024 r. przekazano parafii ewangelickiej w Jaworzu na renowację okazałego grobowca rodziny Cichych na cmentarzu ewangelickim w Jaworzu.
Czytaj dalej »
Wysłane 27 października 2025 przez: Aneta Sokół  Dr hab. Jan Szturc - prelegent odbyło się jesienne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, które tradycyjnie odbyło się w sali parafialnej parafii ewangelickiej w Katowicach. Gościem spotkania był dr hab. Jan Szturc, hydrolog i meteorolog, profesor IMGW-PIB, a jednocześnie znany działacz luterański, członek zarządu głównego PTEw, także współzałożyciel i były prezes katowickiego Oddziału PTEw, autor wielu publikacji z zakresu dziejów protestantyzmu na Śląsku.
Spotkanie prowadziła prezes Oddziału, a prelekcja przedstawiona przez prof. Szturca dotyczyła działalności Towarzystwa Polaków Ewangelików, które powstało na Górnym Śląsku w czasach międzywojennych („Z dziejów Towarzystwa Polaków Ewangelików na Polskim Górnym Śląsku 1923-1939”). W wielowątkowym, ciekawym wykładzie wzbogaconym prezentacją multimedialną prelegent przybliżył, jak doszło do powstania Towarzystwa, jak wyglądała jego aktywność, jaką rolę spełniało Towarzystwo na tle ówczesnej sytuacji w Kościele ewangelickim na terenach górnośląskich.
Na początku prof. Szturc zwrócił uwagę na skomplikowaną sytuację ewangelików w przedwojennym województwie śląskim; przypominając, że po 1918 r. ukonstytuował się Ewangelicki Kościół Unijny na Polskim Górnym Śląsku (wcześniej był częścią Kościoła Unii Staropruskiej w państwie pruskim), który obejmował w większości niemieckich wiernych, w którym służbę sprawowali również niemieccy duchowni. Kościół unijny na mocy Konwencji Górnośląskiej cieszył się znaczną autonomią i samodzielnością w swojej działalności. Na tym tle przedstawione zostało, jak rodziły się konflikty narodowościowe w ewangelickich parafiach unijnych, gdzie zaczęli przenikać ewangelicy Polacy, przybywający ze Śląska Cieszyńskiego oraz z Zaolzia, popierani przez władze polskie, w tym przez wojewodę śląskiego Michała Grażyńskiego. Wydarzenia te doprowadziły do powstania w 1924 r. Towarzystwa Polaków Ewangelików.
Czytaj dalej »
Wysłane 18 października 2025 przez: Jan Kliber
Spotkanie październikowe Oddziału PTEw w Jaworzu było wyjątkowe, bowiem nieczęsto zdarza się promocja książki autorstwa członków miejscowego Oddziału. 13 października 2025 r. w sali Domu Gminnego „Pod Harendą” przy Urzędzie Gminy w Jaworzu odbyło się spotkanie promocyjne książki „Historia Szkolnictwa w Jaworzu” autorstwa Leopolda Kłody i Ryszarda Stanclika z Oddziału PTEw w Jaworzu.
Pewne przekazy sięgają pierwocin szkolnictwa w Jaworzu do czasów Reformacji w latach 1550-1650. W czasach kontrreformacji nauczanie w Jaworzu prawdopodobnie zaniknęło, gdyż jak podaje wizytator biskupi w 1688 r., jeszcze w tym czasie w Jaworzu mieszkał tylko jeden katolik, a reszta mieszkańców pomimo kontrreformacji było ewangelikami, ale majątek kościelny powrócił do Kościoła rzymskokatolickiego. Działalność ewangelików była zabroniona, odbywały się tylko nabożeństwa w leśnych kościołach oraz w domach prywatnych właścicieli Jaworza dla ich dzieci i ludzi związanych z pańskim dworem. Wreszcie po Patencie Tolerancyjnym cesarza Józefa II z 13.10.1781 r. i zezwoleniu władz państwowych z 17.01.1782 została zalegalizowana działalność ewangelicka z możliwością wybudowania domu modlitwy, plebanii, szkoły oraz powołania utrzymywanych przez zbór jaworzański pastora i nauczyciela.
Czytaj dalej »
Wysłane 29 września 2025 przez: Jan Kliber  Ks. bp dr Adrian Korczago - prelegent 8 września 2025 r. w sali domu parafialnego Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Jaworzu odbyło się spotkanie Oddziału PTEw w Jaworzu. Z tematem spotkania „Kościół otwarty” przybył do nas ks. dr Adrian Korczago – biskup Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.
Prelegent wygłosił ciekawą prelekcję wybierając temat nam najbliższy: otwartość w Kościele lokalnym. Poruszył kilka związanych z tym zagadnień: ● Kościół otwarty – deficyt Kościoła luterańskiego, ● otwartość duchowa, ● bycie otwartym na ludzi, ● czy poznaliśmy ludzi otwartych, ● czy jako luteranie jesteśmy otwarci (napięcia i konflikty)?, ● otwartość na potrzeby młodych ludzi, ● otwartość w rodzinie, ● otwartość na obcość, ● inny sposób myślenia niż nasz europejski, ● otwartość na pewne zmiany w Kościele, ● otwartość człowieka sędziwego, zaś u młodego człowieka szczelne zamknięcie, ● otwarcie na dowolność praktyk religijnych, ● różne meandry otwartości, ● akcyjna otwartość, np. pomoc Ukraińcom.
Czytaj dalej »
|
