|
|
Wysłane 24 czerwca 2026 przez: Jan Kliber  Władysława Magiera - prelegentka 14 kwietnia
Kwietniowe zebranie poświęcono tematowi „Ewangelicy cieszyńscy w wywiadzie Armii Krajowej w Wiedniu”. Z tą tematyką przybyła do Jaworza Władysława Magiera z Cieszyna, która jest przewodnikiem beskidzkim i znaną autorką książek o nieprzeciętnych kobietach z Cieszyna i okolic po obu stronach Olzy. Od kilku lat jest też członkiem oddziału PTEw w Cieszynie. Prelegentka przybliżyła zebranym kobiety Śląska Cieszyńskiego, Cieszyna i Zaolzia, które w czasie II wojny światowej poświęcały się dla ojczyzny pracując w konspiracji. Będąc łączniczkami przenosiły meldunki i werbowały informatorów. Czyniły to narażając się na represje, obozy czy karę śmierci. Grupa ta miała swoją siedzibę w Wiedniu i nosiła nazwę „Stragan”. Zostały przybliżone takie postacie jak: Ewa Mrozek, Nina Górniak, Zofia Kirkor Kiedroniowa, Ewa Pilch, Maria Magnusek i wiele innych.
Czytaj dalej »
Wysłane 20 czerwca 2026 przez: Aldona Karska  Dr hab. Rafał Marcin Leszczyński, prof. ChAT – prelegent  Agnieszka Teresa Tys – prelegentka na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw dr hab. prof. ChAT Rafał Marcin Leszczyński i Agnieszka Teresa Tys prezentując wykład „Paweł Hulka-Laskowski czyli teolog ewangelicki w walce o wolność człowieka” przedstawili sylwetkę tego pisarza, teologa, religioznawcę i społecznika.  Hulka-Laskowski na okładce książki autorstwa prelegentów Omówiono główne kierunki działalności Pawła Hulki-Laskowskiego, którymi były publicystyka, religioznawstwo, walka o prawa i wolność ewangelików, walka o prawa i wolność robotników oraz działalność tłumaczeniowa.
Paweł Hulka-Laskowski urodził się 25 czerwca 1881 r. w Żyrardowie w rodzinie robotniczej, był potomkiem braci czeskich, synem Józefa Hulki i Elżbiety z Howorków. Ukończył szkołę fabryczną i początkowo pracował jako goniec i pomocnik rachmistrza w kantorze tkalni. Dzięki pomocy Karola Dittricha jr (współwłaściciela żyrardowskiej fabryki) studiował w Heidelbergu filozofię, teologię i religioznawstwo.
Prelegenci zwracali uwagę, że chociaż Hulka-Laskowski dzisiaj kojarzony jest głównie jako autor przekładów literatury czeskiej na język polski, to był on przede wszystkim filozofem i przedstawicielem nurtu ewangelickiej teologii liberalnej. Zmarł w Cieszynie w 1946 r.
Wysłane 01 czerwca 2026 przez: Aldona Karska  Jerzy Żak – prelegent warszawski oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego gościł muzyka, lutnistę Jerzego Żaka, Który zaprezentował wykład „Pieśni ewangelickie z lutnią w XVI, XVII i XVIII wieku”.
 . Jerzy Żak początkowo grał na gitarze klasycznej, studiował w Polsce i Hiszpanii, a od 1983 r. specjalizuje się w muzyce dawnej grając na historycznych instrumentach szarpanych: lutni, teorbie i gitarze XIX-wiecznej. Przez wiele lat popularyzował muzykę lutniową Silviusa Leopolda Weissa (1687-1750) organizując festiwale we Wrocławiu. Nagrał solową muzykę lutniową Weissa oraz zbiór kantat kameralnych Antonio Cestiego.
Czytaj dalej »
Wysłane 30 maja 2026 przez: J.Szturc W sobotę 30 maja na plebanii Parafii Ewangelickiej w Katowicach odbyło się doroczne Walne Zebranie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw). Wzięli w nim udział delegacji z poszczególnych oddziałów oraz członkowie Zarządu Głównego PTEw. W trakcie spotkania przedstawiono sprawozdania z działalności Towarzystwa, w tym finansowe, oraz omówiono plany na najbliższy rok.
► W trakcie Zebrania wręczono dyplom Honorowego Członka PTEw Profesorowi Tadeuszowi Stegnerowi z Oddziału Gdańskiego z siedzibą w Sopocie. Tytuł ten został przyznany jeszcze w 2021 r., ale z powodu pandemii dyplom wręczono dopiero teraz. Powyżej zdjęcia z wręczenia dyplomu, natomiast sylwetkę Profesora zamieszczamy pod niniejszą relacją.
 Leopold Kłoda - Honorowy Członek PTEw ► Tytuł Honorowego Członka PTEw przyznano Leopoldowi Kłodzie, wieloletniemu działaczowi Oddziału w Jaworzu, w tym w latach 2005-2013 oraz 2015-2026 jego prezesem. W tym okresie Oddział w Jaworzu zrealizował wiele ważnych inicjatyw: spotkań, wycieczek, wydawniczych, a także utrzymywał bliskie kontakty z miejscową społecznością rzymsko-katolicką oraz z władzami samorządowymi gminy. Poszerzoną sylwetkę nowego Honorowego Członka naszego Towarzystwa przedstawimy w najbliższym czasie.
► Omówiono także organizację przyszłorocznego Walnego Zebrania Delegatów, które tym razem będzie mieć charakter sprawozdawczo-wyborczy, ponieważ skończy się 4-letnia kadencja obecnego Zarządu Głównego. Dyskutowano propozycję zorganizowania go w Łodzi w pierwszej połowie czerwca 2027 r. Zostanie ono połączone ze spotkaniem integracyjnym ogółu członków Towarzystwa. Szczegóły zostaną ustalone po konsultacjach z przedstawicielami poszczególnych Oddziałów.
Czytaj dalej »
Wysłane 09 maja 2026 przez: Aldona Karska  Dr Dariusz Bruncz – prelegent
20 kwietnia na spotkaniu PTEw w Warszawie dr Dariusz Bruncz przedstawił wykład pt. „Świat w nieładzie. Nowe Memorandum EKD i ewangelicka etyka pokoju w czasach konfliktu”. Prelegent przypomniał, że w ubiegłym roku minęła 60. rocznica Memorandum Wschodniego – dokumentu, który wówczas miał duże znaczenie, wywołał różne dyskusje, ale przede wszystkim przygotował grunt pod dialog polsko-niemiecki, stał się drogowskazem dla chrześcijańskiej refleksji nad przebaczeniem i pojednaniem. Dzisiaj w obliczu toczących się konfliktów Kościoły Ewangelickie Niemiec (EKD) przedstawiły Nowe Memorandum Pokojowe wskazujące na konieczność dialogu i integracji.
Czytaj dalej »
Wysłane 30 kwietnia 2026 przez: J.Szturc  Ks. Jan Badura - prelegent
Gościem kwietniowego spotkania Oddziału PTEw w Katowicach (21.04) był ks. Jan Badura, wieloletni proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Pszczynie. Spotkanie odbyło się tradycyjnie w sali parafialnej przy ul. Warszawskiej 18 pod przewodnictwem prezes katowickiego Oddziału PTEw prof. dr hab. Barbary G. Szewczyk.
Ks. Badura przedstawił prelekcję „Kościoły Łaski i Pokoju na Śląsku”, przypominając jak powstały i jaką rolę pełniły świątynie wzniesione w XVII oraz XVIII na ziemiach śląskich na mocy porozumień zawartych pomiędzy protestantami, a władającymi Śląskiem Habsburgami. Przypomniane zostały zarówno budowle, które nie przetrwały, jak i kościoły, które służą wiernym do dziś w Jaworze czy Świdnicy.
Rok 2026 r. w Kościele Ewangelicko-Augsburskim jest Rokiem Ewangelickiego Nabożeństwa, co odsyła nas do fascynacji nabożeństwem, która odradzała się po czasach nietolerancji wraz z budową tzw. kościołów pokoju (po 1648 r.) oraz kościołów łaski (po 1707 r.). Duchowny podkreślił rolę jaką odegrały te świątynie dla odradzania się ewangelicyzmu i trwania ewangelickiej pobożności przez kolejne stulecia. Zaznaczył, że kościoły te niosły nadzieję służąc wzrostowi prawdziwej wiary wśród ludności śląskiej. W tych refleksjach podkreślono, że świątynie te były ważne dla ewangelickiej tożsamości kolejnych pokoleń wyznawców.
Czytaj dalej »
Wysłane 02 kwietnia 2026 przez: Aneta Sokół  Redaktor Wiesław Głowacz - prelegent odbyło się kolejne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, podczas którego gościem był redaktor Wiesław Głowacz, reżyser filmów dokumentalnych, w trakcie swojej aktywności zawodowej związany najpierw ze szczecińską, a następnie z TVP Katowice. Posiada on w swoim reżyserskim dorobku m.in. filmy dotyczące ewangelików na Śląsku, dlatego celem tego spotkania było przypomnienie tych filmów – jaki powstały oraz jak wyglądała praca nad nimi z perspektywy ich twórcy.
Gościa przedstawiła uczestnikom prezes Oddziału prof. Grażyna Szewczyk, przypominając pokrótce jego drogę zawodową i osiągnięcia, w tym wieloletni okres pracy w katowickiej telewizji. Główną częścią była niezwykle ciekawa gawęda red. Głowacza, która cofnęła słuchaczy do lat 80. i 90. XX w., kiedy na fali zmian politycznych i ustrojowych można było przypomnieć w telewizji publicznej, jak też na falach radiowych, o ewangelicyzmie i tradycjach tej wspólnoty wyznaniowej przetrwałej na Śląsku.
W związku z tym red. Głowacz wspominał o początkach swojej przyjaźni z ks. biskupem Tadeuszem Szurmanem (1954-2014), jak i o spotkaniach z innymi ewangelickimi duchownymi –Janem Grossem (1938-2014), Andrzejem Hauptmannem (1946-1998) i Pawłem Anweilerem. Zaznaczył, to dzięki nawiązanym w Świętochłowicach w latach 80. XX w. relacjom z tymi duchownymi, a potem wspólnym działaniom, mógł powstać cały szereg filmów dokumentalnych ukazujących przeszłość i współczesny wizerunek ewangelików na Śląsku.
Czytaj dalej »
Wysłane 17 marca 2026 przez: Aldona Karska  Prof.dr hab. Elżbieta Jastrzębowska
Na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw 16 marca, prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska zatytułowała swój wykład: „Jak Samuel Bogumił Linde uratował w 1832 roku Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego od „stryczka””. W swoim wykładzie przedstawiła sylwetki S. B. Lindego (1771-1847) i W. B. Jastrzębowskiego (1799-1882) i możliwe okoliczności skrzyżowania ich dróg życiowych pomimo dużej różnicy wieku.
Wojciech Jastrzębowski – przyrodnik, adiunkt Uniwersytetu Warszawskiego, aktywnie uczestniczył w powstaniu listopadowym, a krwawe pobojowiska bitew pod Wawrem i pod Olszynką Grochowską wywarły na nim głębokie wrażenie i zainspirowały do napisania traktatu zatytułowanego „Wolne chwile żołnierza polskiego, czyli Myśli o Wiecznym Przymierzu między narodami ucywilizowanymi”. Był to projekt Konstytucji dla Europy. Tekst ukazał się drukiem poprzedzony dość śmiałym wyzwaniem skierowanym do cara. Władze carskie zakazały dystrybucji broszurki, a po upadku powstania zniszczono cały jej nakład. Do dziś zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Zaangażowanych w tym narodowym zrywie spotkały różnego rodzaju represje. Jastrzębowski jednak nie został aresztowany, gdyż prawdopodobnie władzom carskim wystarczyła w 1832 r. atestacya Samuela B. Lindego. Niemniej jednak opuścił on stolicę i zamieszkał u brata pod Warszawą.
Czytaj dalej »
Wysłane 10 marca 2026 przez: Wiesław Kędzior
Obchody 40-lecia Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Bielsku-Białej, które odbyły się w niedzielę 8 marca 2026 r., były wyjątkowym wydarzeniem, pełnym wzruszeń, refleksji i wdzięczności za cztery dekady wspólnej pracy, spotkań i zaangażowania wielu osób.
Uroczystość rozpoczęła się nabożeństwem, podczas którego kazanie wygłosił biskup Diecezji Cieszyńskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, ks. prof. dr Adrian Korczago. Jego słowa nadały całemu spotkaniu głęboki duchowy wymiar i skłoniły do spojrzenia na historię PTEw z perspektywy służby, odpowiedzialności i wspólnoty. Nabożeństwo poprowadzili ks. Marek Londzin oraz ks. Krzysztof Cienciała, dbając o piękny, godny i uroczysty przebieg liturgii. Muzyczną oprawę zapewnił Tomasz Lorek z zespołem, którego śpiew wprowadził atmosferę skupienia i podniosłości.
W części oficjalnej głos zabrał prezes Wiesław Kędzior, przypominając o najważniejszych momentach z historii PTEw, dziękując osobom zaangażowanym w działalność Towarzystwa oraz podkreślając znaczenie współpracy i otwartości, które od lat budują jego siłę.
Po nabożeństwie odbyło się spotkanie przy stole, które stało się okazją do rozmów, wspomnień, wymiany doświadczeń i budowania relacji. To właśnie te nieformalne chwile pokazały, jak ważna jest wspólnota i jak wiele łączy osoby tworzące PTEw.
Czytaj dalej »
Wysłane 07 marca 2026 przez: Jan Kliber Comiesięczne spotkanie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu odbyło się 2 marca 2026 r. i kolejny już raz w tym roku, oprócz prelekcji miało ono charakter uroczysty, bowiem swój jubileusz obchodził prezes Oddziału Józef Król, obecnie także wiceprezes w Zarządzie Głównym PTEw, a wcześniej długoletni Prezes Oddziału w Jaworzu. I z tej okazji zostały złożone mu przez członków Oddziału serdeczne życzenia. Drugą okazją był zbliżający się Dzień Kobiet i z tej okazji oprócz życzeń, nasze Panie zostały poczęstowane słodyczami, a wszyscy ciasteczkami hamantasze które piecze się z okazji święta Purim
Przechodząc do spotkania, przybył na nie Piotr Edward Weiss, który przedstawił prelekcję „Kobieta żydowska – dzielna kobieta”. W swym wystąpieniu autor przedstawił przeszło 30 kobiet na przestrzeni dziejów, które były kobietami nieprzeciętnymi i swą odwagą i przebojowością zasłużyły na to określenie. Poniżej więcej informacji o prelekcji, pióra samego autora prelekcji, Piotra Weissa.
Czytaj dalej »
Wysłane 18 lutego 2026 przez: Aldona Karska  Damian Kruczkowski – prelegent warszawski oddział PTEw gościł Damiana Kruczkowskiego z Konina, socjologa, pasjonata historii, społecznika, który swoimi działaniami w ramach różnych organizacji społecznych ratuje pamięć o licznych kiedyś na tych terenach społecznościach ewangelickich i żydowskich. Jest autorem i współautorem licznych publikacji na ten temat. Prelegent na spotkanie przybył wraz z proboszczem konińskiej parafii ewangelicko-augsburskiej, ks. Waldemarem Wunszem oraz przedstawicielką parafii w Turku, Katarzyną Andrzejewską.
 W tle zdjęcie domu zbudowanego z rudy darniowej Damian Kruczkowski wygłosił prelekcję: Olenderski rodowód ewangelików dawnego województwa konińskiego”. Prelegent nakreślił tło historyczne i przyczyny osadnictwa na tych terenach, takie jak prześladowania religijne w innych regionach Europy oraz celowe sprowadzanie osadników przez możnowładców, którzy z powodu wojen i epidemii dysponowali dużymi wyludnionymi obszarami trudnymi do uprawy. Osadnicy karczowali lasy, osuszali tereny i wykorzystywali naturalny budulec (drewno i rudę darniową) do budowania domów i zabudowań gospodarczych. Sprowadzali rośliny, które w naturalny sposób meliorowały teren (wierzby). Rozwijali hodowlę, rolnictwo, sadownictwo i rzemiosła. Budowali szkoły, domy modlitwy (kantoraty) oraz kościoły.
Czytaj dalej »
Wysłane 13 lutego 2026 przez: Jan Kliber
2 lutego 2026 r. comiesięczne spotkanie oddziału w Jaworzu miało charakter sprawozdawczo-wyborczy. Przeprowadzono je według przyjętego porządku i zostało podzielone na 4 części.
W pierwszej części nastąpiło przywitanie przez prezesa Leopolda Kłodę, słowo Boże i modlitwa, którą zmówił ks. Władysław Wantulok, stwierdzenie prawomocności zebrania, wybór przewodniczącego zebrania i protokolanta, którymi zostali Ryszard Stanclik i Jan Kliber. Następnie został przedstawiony porządek zebrania przez Ryszarda Stanclika.
 Podziękowania dla Leopolda Kłody - ustępującego prezesa Oddziału W części sprawozdawczej odczytano protokół z poprzedniego Zebrania Sprawozdawczego z 3 lutego 2025 r. Odczytano trzy sprawozdania, które zostały przedzielone prezentacją multimedialną ukazującą działalność oddziału w Jaworzu w minionym roku, którą przedstawił Mariusz Fender. Następnie odbyła się dyskusja nad sprawozdaniami oraz złożono wniosek o absolutorium, które odchodzącemu Zarządowi Oddziału zostało udzielone. Józef Król w imieniu Zarządu Głównego PTEw złożył podziękowanie prezesowi Leopoldowi Kłodzie, do podziękowań dołączył się ks. Władysław Wantulok.
W kolejnej, wyborczej części, została wybrana komisja skrutacyjna i zgłoszono kandydatów na funkcję prezesa Oddziału. Prezes Leopold Kłoda zaproponował, by na tę funkcję powołać inż. Józefa Króla, który mając wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu miejscowego Oddziału oraz na szczeblu ogólnopolskim PTEw, wyraził zgodę na kandydowanie, natomiast inne zgłoszone osoby jej nie wyraziły. Następnie odbyły się tajne wybory prezesa Oddziału. Po przeliczeniu głosów przez komisję skrutacyjną ogłoszono wynik wyborów: 39 głosów za i 1 głos. W ten sposób Józef Król został nowym Prezesem Oddziału PTEw w Jaworzu. Wówczas nastąpiło uroczyste pożegnanie i podziękowanie Leopoldowi Kłodowi za 20 lat pracy na funkcji prezesa Oddziału: Prezes Józef Król odczytał okolicznościowy adres od członków Oddziału, Olga Machalica wręczyła prezent książkowy, skarbnik Oddziału Danuta Kubala wręczyła wielki bukiet kwiatów. Za to wszystko ze wzruszeniem podziękował ustępujący prezes, Leopold Kłoda.
Czytaj dalej »
|
