|
|
Wysłane 25 września 2026 przez: Aneta Sokół  Renata Świder i Szymon Broda odbyło się pierwsze powakacyjne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, podczas którego mieliśmy okazję poznać „Bibliotekę dla każdego” funkcjonującą przy parafii ewangelicko-augsburskiej w Skoczowie. Bibliotekę i księgozbiór przedstawili: opiekunka tego miejsca Renata Świder oraz Szymon Broda, wolontariusz związany z Biblioteką, a zarazem autor książki wydanej z okazji jej 40-lecia, zatytułowanej „ Dla wiary i regionu. Zbiory regionalne „Biblioteki dla każdego” działającej przy Parafii Ewangelicko-Augsburskiej Św. Trójcy w Skoczowie w aspekcie ideowym i środowiskowym” (wyd. 2024). Była to jednocześnie promocja publikacji Szymona Brody, zaprezentowanej już w wielu miejscowościach na Śląsku Cieszyńskim.
Spotkanie prowadziła dr Aneta Sokół przedstawiając na wstępie prelegentów – związaną z bibliotekarstwem Renatę Świder oraz autora rocznicowej publikacji, Skoczowianina, absolwenta Uniwersytetu Śląskiego, etnologa – antropologa kultury, poety oraz autora wielu opracowań dotyczących tematyki regionalnej. W pierwszej części spotkania „Bibliotekę dla każdego” przedstawiła jej opiekunka i twórczyni kształtu organizacyjnego tej placówki. Renata Świder podkreśliła, że gromadzony księgozbiór ma charakter chrześcijański, gromadzi wartościową literaturę religijną, od Biblii, komentarzy biblijnych, poprzez historię chrześcijaństwa po powieści, poezję czy literaturę ewangelizacyjną.
Czytaj dalej »
Wysłane 09 sierpnia 2026 przez: Jan Kliber  Mariusz Fender - prelegent odbyło się kolejne zebranie oddziału PTEw w Jaworzu, na którym – jak przystało na miesiące wakacyjne – i tym razem mieliśmy wspomnienia z podróży pt. „Stany Zjednoczone Ameryki Północnej – Chicago – Polonia”.
Zanim głos zabrał prelegent, były prezes oddziału Leopold Kłoda przedstawił historię powstania Stanów Ameryki i wkład Polonii w ich rozwój. Nazwa Ameryka wiąże się z okryciem drogi do Indii przez Włocha Amerigo Vespucci, który w 1512 r. odkrył nowe lądy i nazwał je „Nowym Światem”. Amerykę Północną skolonizowali przede wszystkim Anglicy, później Francuzi, Holendrzy, Szwedzi i Włosi. W walce o niepodległość Ameryki brało udział około stu Polaków, z których najsławniejsi to gen. Tadeusz Kościuszko i gen. Kazimierz Pułaski. Walki o niepodległość pomiędzy wojskami angielskimi i amerykańskimi trwały w latach 1775-1783. W 1783 r. Anglia uznała swą porażkę i podpisała pokój w Paryżu. W 1787 r. uchwalono Konstytucję Stanów Zjednoczonych (ustrój republiki, trójpodział władzy, prezydent na czele państwa). Od XIX w. do dziś w Stanach osiedliło się około 10 milionów Polaków, głównie w Chicago w Stanie Illinois – 1,5 mln, w Nowym Jorku – ok. 700 tys. i w stanach New Jersey, Michigan i Pensylwania. Kongres Polonii Amerykańskiej reprezentuje sprawy Polonii przed amerykańskim rządem. Polonia w Chicago najbardziej uroczyście obchodzi Święto Konstytucji 3 Maja, którego świętowanie w tym roku zorganizowano po raz 135.
Czytaj dalej »
Wysłane 06 sierpnia 2026 przez: redakcja  Dr Jan Władysław Kubisz (1885-1948)  Grób Jana W. Kubisza z plakietą 'Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski' (na dole z lewej) 31 lipca 2026 r. na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie odbyła się uroczystość poświęcona pamięci dr. Jana Władysława Kubisza – wybitnego cieszyńskiego medyka, wieloletniego dyrektora Szpitala Śląskiego, lekarza wojskowego i uczestnika Powstania Warszawskiego – patriota i człowieka oddanego służbie innym. Jego grób został oznaczony plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”, którą przyznaje Instytut Pamięci Narodowej. Pamięć o ludziach takich jak dr Jan Władysław Kubisz przypomina, że służba Polsce może przyjmować różne formy – walki, odwagi, odpowiedzialności, a także ratowania ludzkiego życia.
 Biblia Gdańska w rękach wnuczki Jana W. Kubisza - Aleksandry Błahut-Kowalczyk Szczególnymi uczestnikami ceremonii byli członkowie rodziny doktora, na czele z jego wnuczką Aleksandrą Błahut-Kowalczyk. W uroczystości wzięli udział m.in. Wojewoda Śląski Marek Wójcik, członek Zarządu Powiat Cieszyński Jerzy Pilch, wiceburmistrz Miasto Cieszyn Przemysław Major, przedstawiciele Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego, parafii ewangelickiej, cieszyńskich placówek medycznych, Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Macierzy Szkolnej w Republice Czeskiej, Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, instytucji, stowarzyszeń i organizacji społecznych, a także mieszkańcy Cieszyna.
Delegację Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego tworzyli: wiceprezes Zarządu Głównego Józef Król, członkini Zarządu Głównego Halina Czaderna oraz prezes Oddziału w Cieszynie Marcin Mrózek.
Czytaj dalej »
Wysłane 26 lipca 2026 przez: Jan Kliber  Ks. prof. hab. Jarosław Kłaczkow (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
Tematem spotkania „Z indeksem przez świat” w Oddziale Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu, które odbyło się 13 lipca 2026 r., były studenckie lata księdza biskupa Andrzeja Wantuły. Prelegenta – profesora Jarosława Kłaczkowa z Torunia, przedstawił prezes Oddziału.
 Ks. bp prof. Andrzej Wantuła (1905-1976), zdj. z ok. 1950 r. Ks. prof. dr Andrzej Wantuła urodził się 26.11.1917 r. w Ustroniu, gdzie ukończył szkołę powszechną, a następnie gimnazjum w Cieszynie. W 1925 r. rozpoczął studia na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Oprócz nauki dużo czerpał z życia kulturalnego stolicy oraz był świadkiem walk politycznych w Polsce. Sam kierował swe sympatie polityczne w stronę obozu skupionego wokół Józefa Piłsudskiego. Po uzyskaniu absolutorium w 1929 r. wyjechał do Francji jako stypendysta Wolnego Fakultetu Teologii Ewangelickiej w Montpellier. Wyjazdem tym zamierzał pogłębić znajomość języka francuskiego oraz poszerzyć swą wiedzę teologiczną.
Szokujący dla niego był hałas studentów podczas wykładów oraz to, że duchowni-wykładowcy spędzają czas wolny ze studentami. Natomiast brakowało mu ciemnego pieczywa tak powszechnego wówczas w Polsce. Był pod wrażeniem zasobów bibliotecznych uczelni. Konsekwentnie pogłębiał znajomość języka francuskiego.
Czytaj dalej »
Wysłane 24 czerwca 2026 przez: Jan Kliber  Władysława Magiera - prelegentka 14 kwietnia
Kwietniowe zebranie poświęcono tematowi „Ewangelicy cieszyńscy w wywiadzie Armii Krajowej w Wiedniu”. Z tą tematyką przybyła do Jaworza Władysława Magiera z Cieszyna, która jest przewodnikiem beskidzkim i znaną autorką książek o nieprzeciętnych kobietach z Cieszyna i okolic po obu stronach Olzy. Od kilku lat jest też członkiem oddziału PTEw w Cieszynie. Prelegentka przybliżyła zebranym kobiety Śląska Cieszyńskiego, Cieszyna i Zaolzia, które w czasie II wojny światowej poświęcały się dla ojczyzny pracując w konspiracji. Będąc łączniczkami przenosiły meldunki i werbowały informatorów. Czyniły to narażając się na represje, obozy czy karę śmierci. Grupa ta miała swoją siedzibę w Wiedniu i nosiła nazwę „Stragan”. Zostały przybliżone takie postacie jak: Ewa Mrozek, Nina Górniak, Zofia Kirkor Kiedroniowa, Ewa Pilch, Maria Magnusek i wiele innych.
Czytaj dalej »
Wysłane 20 czerwca 2026 przez: Aldona Karska  Dr hab. Rafał Marcin Leszczyński, prof. ChAT – prelegent  Agnieszka Teresa Tys – prelegentka na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw dr hab. prof. ChAT Rafał Marcin Leszczyński i Agnieszka Teresa Tys prezentując wykład „Paweł Hulka-Laskowski czyli teolog ewangelicki w walce o wolność człowieka” przedstawili sylwetkę tego pisarza, teologa, religioznawcę i społecznika.  Hulka-Laskowski na okładce książki autorstwa prelegentów Omówiono główne kierunki działalności Pawła Hulki-Laskowskiego, którymi były publicystyka, religioznawstwo, walka o prawa i wolność ewangelików, walka o prawa i wolność robotników oraz działalność tłumaczeniowa.
Paweł Hulka-Laskowski urodził się 25 czerwca 1881 r. w Żyrardowie w rodzinie robotniczej, był potomkiem braci czeskich, synem Józefa Hulki i Elżbiety z Howorków. Ukończył szkołę fabryczną i początkowo pracował jako goniec i pomocnik rachmistrza w kantorze tkalni. Dzięki pomocy Karola Dittricha jr (współwłaściciela żyrardowskiej fabryki) studiował w Heidelbergu filozofię, teologię i religioznawstwo.
Prelegenci zwracali uwagę, że chociaż Hulka-Laskowski dzisiaj kojarzony jest głównie jako autor przekładów literatury czeskiej na język polski, to był on przede wszystkim filozofem i przedstawicielem nurtu ewangelickiej teologii liberalnej. Zmarł w Cieszynie w 1946 r.
Wysłane 01 czerwca 2026 przez: Aldona Karska  Jerzy Żak – prelegent warszawski oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego gościł muzyka, lutnistę Jerzego Żaka, Który zaprezentował wykład „Pieśni ewangelickie z lutnią w XVI, XVII i XVIII wieku”.
 . Jerzy Żak początkowo grał na gitarze klasycznej, studiował w Polsce i Hiszpanii, a od 1983 r. specjalizuje się w muzyce dawnej grając na historycznych instrumentach szarpanych: lutni, teorbie i gitarze XIX-wiecznej. Przez wiele lat popularyzował muzykę lutniową Silviusa Leopolda Weissa (1687-1750) organizując festiwale we Wrocławiu. Nagrał solową muzykę lutniową Weissa oraz zbiór kantat kameralnych Antonio Cestiego.
Czytaj dalej »
Wysłane 30 maja 2026 przez: J.Szturc W sobotę 30 maja na plebanii Parafii Ewangelickiej w Katowicach odbyło się doroczne Walne Zebranie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw). Wzięli w nim udział delegacji z poszczególnych oddziałów oraz członkowie Zarządu Głównego PTEw. W trakcie spotkania przedstawiono sprawozdania z działalności Towarzystwa, w tym finansowe, oraz omówiono plany na najbliższy rok.
► W trakcie Zebrania wręczono dyplom Honorowego Członka PTEw Profesorowi Tadeuszowi Stegnerowi z Oddziału Gdańskiego z siedzibą w Sopocie. Tytuł ten został przyznany jeszcze w 2021 r., ale z powodu pandemii dyplom wręczono dopiero teraz. Powyżej zdjęcia z wręczenia dyplomu, natomiast sylwetkę Profesora zamieszczamy pod niniejszą relacją.
 Leopold Kłoda - Honorowy Członek PTEw ► Tytuł Honorowego Członka PTEw przyznano Leopoldowi Kłodzie, wieloletniemu działaczowi Oddziału w Jaworzu, w tym w latach 2005-2013 oraz 2015-2026 jego prezesem. W tym okresie Oddział w Jaworzu zrealizował wiele ważnych inicjatyw: spotkań, wycieczek, wydawniczych, a także utrzymywał bliskie kontakty z miejscową społecznością rzymsko-katolicką oraz z władzami samorządowymi gminy. Poszerzoną sylwetkę nowego Honorowego Członka naszego Towarzystwa przedstawimy w najbliższym czasie.
► Omówiono także organizację przyszłorocznego Walnego Zebrania Delegatów, które tym razem będzie mieć charakter sprawozdawczo-wyborczy, ponieważ skończy się 4-letnia kadencja obecnego Zarządu Głównego. Dyskutowano propozycję zorganizowania go w Łodzi w pierwszej połowie czerwca 2027 r. Zostanie ono połączone ze spotkaniem integracyjnym ogółu członków Towarzystwa. Szczegóły zostaną ustalone po konsultacjach z przedstawicielami poszczególnych Oddziałów.
Czytaj dalej »
Wysłane 09 maja 2026 przez: Aldona Karska  Dr Dariusz Bruncz – prelegent
20 kwietnia na spotkaniu PTEw w Warszawie dr Dariusz Bruncz przedstawił wykład pt. „Świat w nieładzie. Nowe Memorandum EKD i ewangelicka etyka pokoju w czasach konfliktu”. Prelegent przypomniał, że w ubiegłym roku minęła 60. rocznica Memorandum Wschodniego – dokumentu, który wówczas miał duże znaczenie, wywołał różne dyskusje, ale przede wszystkim przygotował grunt pod dialog polsko-niemiecki, stał się drogowskazem dla chrześcijańskiej refleksji nad przebaczeniem i pojednaniem. Dzisiaj w obliczu toczących się konfliktów Kościoły Ewangelickie Niemiec (EKD) przedstawiły Nowe Memorandum Pokojowe wskazujące na konieczność dialogu i integracji.
Czytaj dalej »
Wysłane 30 kwietnia 2026 przez: J.Szturc  Ks. Jan Badura - prelegent
Gościem kwietniowego spotkania Oddziału PTEw w Katowicach (21.04) był ks. Jan Badura, wieloletni proboszcz parafii ewangelicko-augsburskiej w Pszczynie. Spotkanie odbyło się tradycyjnie w sali parafialnej przy ul. Warszawskiej 18 pod przewodnictwem prezes katowickiego Oddziału PTEw prof. dr hab. Barbary G. Szewczyk.
Ks. Badura przedstawił prelekcję „Kościoły Łaski i Pokoju na Śląsku”, przypominając jak powstały i jaką rolę pełniły świątynie wzniesione w XVII oraz XVIII na ziemiach śląskich na mocy porozumień zawartych pomiędzy protestantami, a władającymi Śląskiem Habsburgami. Przypomniane zostały zarówno budowle, które nie przetrwały, jak i kościoły, które służą wiernym do dziś w Jaworze czy Świdnicy.
Rok 2026 r. w Kościele Ewangelicko-Augsburskim jest Rokiem Ewangelickiego Nabożeństwa, co odsyła nas do fascynacji nabożeństwem, która odradzała się po czasach nietolerancji wraz z budową tzw. kościołów pokoju (po 1648 r.) oraz kościołów łaski (po 1707 r.). Duchowny podkreślił rolę jaką odegrały te świątynie dla odradzania się ewangelicyzmu i trwania ewangelickiej pobożności przez kolejne stulecia. Zaznaczył, że kościoły te niosły nadzieję służąc wzrostowi prawdziwej wiary wśród ludności śląskiej. W tych refleksjach podkreślono, że świątynie te były ważne dla ewangelickiej tożsamości kolejnych pokoleń wyznawców.
Czytaj dalej »
Wysłane 02 kwietnia 2026 przez: Aneta Sokół  Redaktor Wiesław Głowacz - prelegent odbyło się kolejne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, podczas którego gościem był redaktor Wiesław Głowacz, reżyser filmów dokumentalnych, w trakcie swojej aktywności zawodowej związany najpierw ze szczecińską, a następnie z TVP Katowice. Posiada on w swoim reżyserskim dorobku m.in. filmy dotyczące ewangelików na Śląsku, dlatego celem tego spotkania było przypomnienie tych filmów – jaki powstały oraz jak wyglądała praca nad nimi z perspektywy ich twórcy.
Gościa przedstawiła uczestnikom prezes Oddziału prof. Grażyna Szewczyk, przypominając pokrótce jego drogę zawodową i osiągnięcia, w tym wieloletni okres pracy w katowickiej telewizji. Główną częścią była niezwykle ciekawa gawęda red. Głowacza, która cofnęła słuchaczy do lat 80. i 90. XX w., kiedy na fali zmian politycznych i ustrojowych można było przypomnieć w telewizji publicznej, jak też na falach radiowych, o ewangelicyzmie i tradycjach tej wspólnoty wyznaniowej przetrwałej na Śląsku.
W związku z tym red. Głowacz wspominał o początkach swojej przyjaźni z ks. biskupem Tadeuszem Szurmanem (1954-2014), jak i o spotkaniach z innymi ewangelickimi duchownymi –Janem Grossem (1938-2014), Andrzejem Hauptmannem (1946-1998) i Pawłem Anweilerem. Zaznaczył, to dzięki nawiązanym w Świętochłowicach w latach 80. XX w. relacjom z tymi duchownymi, a potem wspólnym działaniom, mógł powstać cały szereg filmów dokumentalnych ukazujących przeszłość i współczesny wizerunek ewangelików na Śląsku.
Czytaj dalej »
Wysłane 17 marca 2026 przez: Aldona Karska  Prof.dr hab. Elżbieta Jastrzębowska
Na spotkaniu warszawskiego oddziału PTEw 16 marca, prof. dr hab. Elżbieta Jastrzębowska zatytułowała swój wykład: „Jak Samuel Bogumił Linde uratował w 1832 roku Wojciecha Bogumiła Jastrzębowskiego od „stryczka””. W swoim wykładzie przedstawiła sylwetki S. B. Lindego (1771-1847) i W. B. Jastrzębowskiego (1799-1882) i możliwe okoliczności skrzyżowania ich dróg życiowych pomimo dużej różnicy wieku.
Wojciech Jastrzębowski – przyrodnik, adiunkt Uniwersytetu Warszawskiego, aktywnie uczestniczył w powstaniu listopadowym, a krwawe pobojowiska bitew pod Wawrem i pod Olszynką Grochowską wywarły na nim głębokie wrażenie i zainspirowały do napisania traktatu zatytułowanego „Wolne chwile żołnierza polskiego, czyli Myśli o Wiecznym Przymierzu między narodami ucywilizowanymi”. Był to projekt Konstytucji dla Europy. Tekst ukazał się drukiem poprzedzony dość śmiałym wyzwaniem skierowanym do cara. Władze carskie zakazały dystrybucji broszurki, a po upadku powstania zniszczono cały jej nakład. Do dziś zachowało się tylko kilka egzemplarzy. Zaangażowanych w tym narodowym zrywie spotkały różnego rodzaju represje. Jastrzębowski jednak nie został aresztowany, gdyż prawdopodobnie władzom carskim wystarczyła w 1832 r. atestacya Samuela B. Lindego. Niemniej jednak opuścił on stolicę i zamieszkał u brata pod Warszawą.
Czytaj dalej »
|
