Archiwum

40 lat działalności warszawskiego oddziału PTEw

W grudniu 1986 roku Zarząd Główny PTEw podjął uchwałę o powołaniu Oddziału PTEw w Warszawie. Z okazji 40-lecia działalności Zarząd warszawskiego oddziału pragnie serdecznie zaprosić na uroczyste spotkanie, które odbędzie się 28 listopada w Kościele Ewangelicko-Augsburskim Świętej Trójcy w Warszawie

Prawosławie w Polsce

Katedra Metropolitalna pw. św. Marii Magdaleny w Warszawie

19 października gościliśmy ks. dr. Doroteusza Sawickiego, duchownego Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, z parafii prawosławnej św. Mari Magdaleny w Warszawie i wykładowcę Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, który przedstawił wykład: „Prawosławie w Polsce. Historia Teologia i współczesne wyzwania”. Uczestnicy spotkania zapoznani zostali z historia prawosławia w Polsce, zasadami wiary prawosławnej, życiem kultowym.

Zawiłe historie ewangelickich rodzin

dr hab. Magdalena Szczypiorska-Chrzanowska

Po przerwie wakacyjnej warszawski oddział PTEw wznowił spotkania.
21 września dr hab. Magdalena-Chrzanowska literaturoznawczyni i historyczka sztuki, autorka dwóch książek i kilkudziesięciu artykułów w monografiach i czasopismach naukowych na przykładzie swoich przodków przedstawiła historię rodzin Bork i Henke. Przedstawiony wykład „Między milczeniem a świadectwem: dokument, opowieść, fotografia. Historia ewangelickich rodzin Bork i Henke” ukazał jak zawiłe, ciekawe ale i trudne są historie wielu rodzin ewangelickich, często dopiero odkrywane przez kolejne pokolenia.

Komunikat redaktora portalu internetowego PTEw

Drodzy Państwo,
po 23 latach aktywności jako redaktor naszego portalu, który swego czasu stworzyłem w znacznie prostszej postaci, a później kilkukrotnie był znacząco modernizowany, przyszedł czas by zakończyć ten etap działalności społecznej.

Dziękuję serdecznie tym wszystkim, którzy wspierali mnie w tym czasie swoimi tekstami i materiałami. W szczególności chciałbym wspomnieć tych, którzy wnieśli największy wkład w tę aktywność, przede wszystkim śp. Władysława Sosnę – człowieka-legendę, wybitnego działacza społecznego, publicysty, a także pedagoga, którego zasługi dla Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, ale również dla całej śląsko-cieszyńskiej regionalistyki, są nie do przecenienia! Z wielką przyjemnością wspominam też współpracę z śp. Ligią Jasiok, Aldoną Karską, Janem Kliberem, Danutą Kubala i Anetą Sokół. Wielkie dzięki!

Nie mogę nie wspomnieć również o innych zacnych osobach, które wniosły znaczący wkład do dorobku naszego portalu: Józef Król, Halina Czaderna, Andrzej Rybka, Aleksandra Obracaj, ks. Karol Długosz i co najmniej kilka jeszcze innych osób…

Szczególnie podziękowania muszę jednak skierować do Piotra Kubali, który przez cały ten czas bezinteresownie – oraz bezimiennie! – nadzorował portal pod względem informatycznym, a także nieodpłatnie udzielał nam miejsca na serwerach własnej firmy informatycznej. Dzięki Piotrze!

Jestem przekonany, że portal będzie nadal rozwijał się i spełniał swoją rolę w integracji naszego środowiska, jak i informował nasze otoczenie o działalności Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.

Z Bogiem,
Jan Szturc

VI Festiwal Cithara Sanctorum Silesia im. ks. Jerzego Trzanowskiego


Serdecznie zapraszamy na szóstą edycję festiwalu Cithara Sanctorum Silesia 2026. Tym razem planujemy koncerty w Bielsku-Białej, Cieszynie, Drogomyślu i Wiśle. Festiwal będzie trwał od 15 do 30 października 2026 r..

Szczegóły można znaleźć na dołączonym plakacie oraz:
https://citharasanctorum.eu/vi-festiwal-2026.html.

Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny.

Organizatorem Festiwalu jest Fundacja Kulturalny Szlak. Polskie Towarzystwo Ewangelickie jest partnerem Festiwalu.


P R O G R A M :

15 października Bielsko-Biała

Muzeum Historyczne, Zamek Sułkowskich, Wzgórze 16 (Kaplica Zamkowa Książąt Sułkowskich pw. św. Anny)

godz. 18.00 Koncert BACH ROMANTIQUE
Zbigniew Pilch – skrzypce barokowe
w programie: sonaty solowe J. S. Bacha

16 października Bielsko-Biała

godz. 16.45 wykład spacerowy po Bielskim Syjonie (spotkanie pod katedrą św. Mikołaja, pl. Świętego Mikołaja, przewodnik Katarzyna Sylwestrzak)

Czytaj dalej »

PTEw w mediach społecznościowych – zestawienie


PTEw na Facebooku – zestawienie

Ponieważ większość oddziałów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw) ma już swoje konta na popularnym portalu społecznościowym Facebook, poniżej zestawiamy je na użytek zainteresowanych. Wystarczy kliknąć na adres podany w prawej kolumnie poniższej tabeli, by wejść na profil wybranego Oddziału.

Oddział Adres (link)
Zarząd Główny PTEw https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-104526921023455
Bielsko https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-Oddzia%C5%82-Bielsko-355277145195389
Gdańsk (Sopot) https://www.facebook.com/ptew.gdansk
Kraków https://www.facebook.com/PTEwKrakow
Łódź https://www.facebook.com/Polskie-Towarzystwo-Ewangelickie-Oddzia%C5%82-w-%C5%81odzi-373388339870831
Ustroń https://www.facebook.com/PTEUstron
Warszawa https://www.facebook.com/PTEwWarszawa
Czasopismo
„Słowo i Myśl”
https://www.facebook.com/S%C5%82owo-i-My%C5%9Bl-280321175333288

Polecamy także profil Mazurskiego Towarzystwa Ewangelickiego: https://www.facebook.com/MTEewangelicyPL.


PTEw na YouTube – zestawienie

W 2024 r. Oddział w Łodzi jako pierwszy z oddziałów PTEw założył swoje konto na popularnym serwisie YouTube. Zatem otwieramy edycję odpowiedniego zestawienia. Wystarczy kliknąć na adres podany w prawej kolumnie poniższej tabeli, by wejść na profil wybranego oddziału.

Oddział Adres (link)
Łódź https://www.youtube.com/@PTEw_Lodz

Najbliższe spotkania PTEw – październik 2026

Data             Oddział    Prelegent, temat 

5 października   Jaworze    Szymon Broda, "Dla wiary i regionu"
10 października  Z.Gł.      Posiedzenie Zarządu Głównego PTEw (w Łodzi)
15-30 paźdz.     Śląsk Cieszyński: VI Festiwal Cithara Sanctorum 2026
20 października  Katowice   Ks. Andrzej Wojcik, Siedem kościołów z Objawienia Jana. Relacja 
                              z wycieczki do Turcji

Najbliższe spotkania PTEw – wrzesień/październik 2026

Data           Oddział    Prelegent, temat 

7 września     Jaworze    Józef Król, Jubileusze filiału na Świętoszówce
15 września    Katowice   Renata Świder i Szymon Broda, "Dla wiary i regionu". Zbiory regionalne 
                            "Biblioteki dla każdego" w Skoczowie
15 września    Ustroń     Dr Katarzyna Szkaradnik, Sprawy ewangelickie w kręgu bibliofilskich,
                            bibliograficznych i regionalistycznych zainteresowań Ludwika Brożka
                            i Władysława Chojnackiego
22 września    Sopot      Prof. Sławomir Kościelak, Reformacja i protestantyzm w Gdańsku od XVI
                            do początku XIX w.
26-27 września Kraków     Wycieczka „Śladami słowackich ewangelików", zwiedzanie Bardejowa – miasta 
                            wpisanego na listę UNESCO
5 paźdz.       Jaworze    Szymon Broda, "Dla wiary i regionu"
10 paźdz.      Z.Gł.      Posiedzenie Zarządu Głównego PTEw (w Łodzi)
15-30 paźdz.   Śląsk Cieszyński: VI Festiwal Cithara Sanctorum 2026

Grób lekarza dr. Jana Władysława Kubisza zostanie oznaczony plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”: Cieszyn, 31 lipca

Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego otrzymał na ręce prezesa i wiceprezesa poniższe zaproszenie, które zostało wystosowane przez naczelnika Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa, działającego przy Instytucie Pamięci Narodowej, Oddział w Katowicach:

(…) zwracam się z uprzejmym zaproszeniem do udziału w uroczystości oznaczenia plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” mogiły dr. Jana Władysława Kubisza – znakomitego cieszyńskiego medyka, dyrektora Szpitala Sląskiego, prawego człowieka, lekarza wojskowego oraz walczącej Warszawy. Wydarzenie, wpisujące się w 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, odbędzie się 31 lipca o godz. 11.00 na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie przy ul. Bielskiej (sektor I, rząd I, nr 91). Na program uroczystości złożą się przemówienia okolicznościowe, prezentacja sylwetki Bohatera uroczystości, modlitwa, złożenie kwiatów.

Jan Władysław Kubisz w 1936 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 3/1/0/13/39)


Jan Władysław Kubisz (1885-1948) – długoletni dyrektor Szpitala Śląskiego w Cieszynie, działacz społeczny. Urodził się w Chojniku jako syn znanego nauczyciela i poety Jana Kubisza. Po ukończeniu gimnazjum w Cieszynie studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1912 r. zdobył dyplom doktora medycyny. Do 1914 r. pracował w szpitalu w Morawskiej Ostrawie. Podczas I wojny światowej pracował w szpitalach wojskowych w Kijowie, Saratowie i Moskwie. W 1918 r. wrócił do Krakowa i pracował w Klinice Chirurgicznej UJ. Po przewrocie przeniósł się do Cieszyna, gdzie pracował w Szpitalu Śląskim początkowo jako chirurg, a później, aż do śmierci jako dyrektor.

Okupację spędził w Warszawie, tam też przeżył Powstanie, w którym wziął czynny udział organizując w piwnicach i ruinach szpitale dla powstańców i cierpiącej ludności stolicy. W tej pracy na trwałe nadwyrężył swoje zdrowie. Po wojnie za stanowisku dyrektora cieszyńskiego szpitala położył wielkie zasługi dla tej placówki. Był wybitnym chirurgiem, czynnym i aktywnym we wszystkich przejawach życia narodowego i społecznego. Zmarł w Cieszynie, a jego pogrzeb stał się wielką manifestacją, w której wzięły udział tysiące ludzi z obu stron Olzy. (Na podstawie: J. Golec i S. Bojda, „Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej”, t. 1, Cieszyn 1993, s. 165.)


Zob. relację z prelekcji dk. Aleksandry Błahut-Kowalczyk z 2023 r. o Janie i Janie Władysławie Kubiszach.

Najbliższe spotkania PTEw – lipiec-sierpień 2026

W okresie wakacyjnym zazwyczaj aktywność Towarzystwa i jego Oddziałów jest znacznie ograniczona.
Jednak jest kontynuowana, choć w mniejszym zakresie.

Data         Oddział    Prelegent, temat 
9 lipca      Cieszyn    Ks. Jan Badura, Ks. bp Andrzej Wantuła
13 lipca     Jaworze    prof. dr hab. Jarosław Kłaczkow (UMK Toruń), Z indeksem przez świat  
                          – studenckie lata Andrzeja Wantuły
31 lipca     Zarz.Gł.   Uroczyste oznaczenie plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość 
                          Polski” mogiły dr. Jana Władysława Kubisza (Cieszyn)
3 sierpnia   Jaworze    Mariusz Fender, 135. parada z okazji Święta Konstytucji 3 Maja w Chicago
6 sierpnia   Cieszyn    Józef Król, Od wełny szałaśników do pierwszych fabryk sukna

Najbliższe spotkania PTEw – czerwiec 2026

Data          Oddział    Prelegent, temat 

6-7 czerwca   Kraków     Dni Biblijne w Małopolsce
9 czerwca     Bielsko/Ustroń   Wycieczka do Katowic
11 czerwca    Cieszyn    Irena French, Początki Szpitala Śląskiego
11-12 czerwca Jaworze    Dwudniowa wycieczka Oddziału w Jaworzu na Podkarpacie
15 czerwca    Warszawa   Prof. dr hab. Rafał Marcin Leszczyński, Paweł Hulka-Laskowski czyli teolog
                           ewangelicki w walce o wolność człowieka
17 czerwca    Łódź       Spotkanie przy grillu
23 czerwca    Ustroń     Wycieczka do Wałbrzycha
25 czerwca    Cieszyn    Władysława Magiera, Burmistrz Władysław Michejda w 150-lecie urodzin

Walne Zebranie Delegatów PTEw odbyło się w Katowicach 30 maja 2026 r.

W sobotę 30 maja na plebanii Parafii Ewangelickiej w Katowicach odbyło się doroczne Walne Zebranie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego (PTEw). Wzięli w nim udział delegacji z poszczególnych oddziałów oraz członkowie Zarządu Głównego PTEw. W trakcie spotkania przedstawiono sprawozdania z działalności Towarzystwa, w tym finansowe, oraz omówiono plany na najbliższy rok.

► W trakcie Zebrania wręczono dyplom Honorowego Członka PTEw Profesorowi Tadeuszowi Stegnerowi z Oddziału Gdańskiego z siedzibą w Sopocie. Tytuł ten został przyznany jeszcze w 2021 r., ale z powodu pandemii dyplom wręczono dopiero teraz. Powyżej zdjęcia z wręczenia dyplomu, natomiast sylwetkę Profesora zamieszczamy pod niniejszą relacją.

Leopold Kłoda - Honorowy Członek PTEw

► Tytuł Honorowego Członka PTEw przyznano Leopoldowi Kłodzie, wieloletniemu działaczowi Oddziału w Jaworzu, w tym w latach 2005-2013 oraz 2015-2026 jego prezesem. W tym okresie Oddział w Jaworzu zrealizował wiele ważnych inicjatyw: spotkań, wycieczek, wydawniczych, a także utrzymywał bliskie kontakty z miejscową społecznością rzymsko-katolicką oraz z władzami samorządowymi gminy. Poszerzoną sylwetkę nowego Honorowego Członka naszego Towarzystwa przedstawimy w najbliższym czasie.

► Omówiono także organizację przyszłorocznego Walnego Zebrania Delegatów, które tym razem będzie mieć charakter sprawozdawczo-wyborczy, ponieważ skończy się 4-letnia kadencja obecnego Zarządu Głównego. Dyskutowano propozycję zorganizowania go w Łodzi w pierwszej połowie czerwca 2027 r. Zostanie ono połączone ze spotkaniem integracyjnym ogółu członków Towarzystwa. Szczegóły zostaną ustalone po konsultacjach z przedstawicielami poszczególnych Oddziałów.

Czytaj dalej »