Instytut Pamięci Narodowej upamiętnił dr. Jana Władysława Kubisza – lekarza z Cieszyna!

Dr Jan Władysław Kubisz (1885-1948)

Grób Jana W. Kubisza z plakietą 'Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski' (na dole z lewej)

31 lipca 2026 r. na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Cieszynie odbyła się uroczystość poświęcona pamięci dr. Jana Władysława Kubisza – wybitnego cieszyńskiego medyka, wieloletniego dyrektora Szpitala Śląskiego, lekarza wojskowego i uczestnika Powstania Warszawskiego – patriota i człowieka oddanego służbie innym. Jego grób został oznaczony plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”, którą przyznaje Instytut Pamięci Narodowej. Pamięć o ludziach takich jak dr Jan Władysław Kubisz przypomina, że służba Polsce może przyjmować różne formy – walki, odwagi, odpowiedzialności, a także ratowania ludzkiego życia.

Biblia Gdańska w rękach wnuczki Jana W. Kubisza - Aleksandry Błahut-Kowalczyk

Szczególnymi uczestnikami ceremonii byli członkowie rodziny doktora, na czele z jego wnuczką Aleksandrą Błahut-Kowalczyk. W uroczystości wzięli udział m.in. Wojewoda Śląski Marek Wójcik, członek Zarządu Powiat Cieszyński Jerzy Pilch, wiceburmistrz Miasto Cieszyn Przemysław Major, przedstawiciele Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego, parafii ewangelickiej, cieszyńskich placówek medycznych, Muzeum Śląska Cieszyńskiego, Macierzy Szkolnej w Republice Czeskiej, Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, Macierzy Ziemi Cieszyńskiej, instytucji, stowarzyszeń i organizacji społecznych, a także mieszkańcy Cieszyna.

Delegację Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego tworzyli: wiceprezes Zarządu Głównego Józef Król, członkini Zarządu Głównego Halina Czaderna oraz prezes Oddziału w Cieszynie Marcin Mrózek.

Wśród uczestników Wojewoda Śląski Marek Wójcik, przedstawiciele samorządów, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego i stowarzyszeń

Okolicznościowe przemówienia wygłosili wojewoda śląski Marek Wójcik oraz Aleksandra Błahut-Kowalczyk. Wiceburmistrz Przemysław Major odczytał list przygotowany przez burmistrz Cieszyna Gabrielę Staszkiewicz. Aktu oznaczenia mogiły plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” dokonała Anna Binek-Zajda z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach. Modlitwę poprowadzili duchowni ewangeliccy, kapelani wojskowi ks. mjr Marcin Konieczny oraz ks. por. Marcin Ratka-Matejko. Ppor. Tomasz Pająk odczytał Apel Pamięci, po którym żołnierze oddali salwę honorową. Ceremonię zakończyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy. Wojskową asystę honorową wystawiła 13. Śląska Brygada Obrony Terytorialnej, reprezentowana przez żołnierzy 133. Cieszyńskiego Batalionu Lekkiej Piechoty im. kpt. Władysława Michejdy.

Uroczystość została zorganizowana z inicjatywy Oddziału IPN w Katowicach i wpisała się w obchody 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Wojskowa asysta honorowa - 133. Cieszyński Batalion Lekkiej Piechoty im. kpt. Władysława Michejdy

Jan Władysław Kubisz (1885-1948) – długoletni dyrektor Szpitala Śląskiego w Cieszynie, działacz społeczny. Urodził się w Chojniku jako syn znanego nauczyciela i poety Jana Kubisza. Po ukończeniu gimnazjum w Cieszynie studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1912 r. zdobył dyplom doktora medycyny. Do 1914 r. pracował w szpitalu w Morawskiej Ostrawie. Podczas I wojny światowej pracował w szpitalach wojskowych w Kijowie, Saratowie i Moskwie. W 1918 r. wrócił do Krakowa i pracował w Klinice Chirurgicznej UJ. Po przewrocie przeniósł się do Cieszyna, gdzie pracował w Szpitalu Śląskim początkowo jako chirurg, a później, aż do śmierci jako dyrektor.

Kwiaty złożyła m.in. delegacja Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego: od lewej Marcin Mrózek, Halina Czaderna i Józef Król

Okupację spędził w Warszawie, tam też przeżył Powstanie, w którym wziął czynny udział organizując w piwnicach i ruinach szpitale dla powstańców i cierpiącej ludności stolicy. W tej pracy na trwałe nadwyrężył swoje zdrowie. Po wojnie za stanowisku dyrektora cieszyńskiego szpitala położył wielkie zasługi dla tej placówki. Był wybitnym chirurgiem, czynnym i aktywnym we wszystkich przejawach życia narodowego i społecznego. Zmarł w Cieszynie, a jego pogrzeb stał się wielką manifestacją, w której wzięły udział tysiące ludzi z obu stron Olzy. (Na podstawie: J. Golec i S. Boda, „Słownik biograficzny Ziemi Cieszyńskiej”, t. 1, Cieszyn 1993, s. 165.)