Archiwum

Z ks. biskupem Adrianem Korczago o duchowości ewangelickiej

Ks. biskup dr Adrian Korczago

W ostatnim tegorocznym spotkaniu katowickiego Oddziału PTEw (15 grudnia 2015 r.) uczestniczył biskup elekt diecezji cieszyńskiej ks. dr Adrian Korczago, z prelekcją „Różnorodne oblicza ewangelickiej duchowości”. Gościa – duszpasterza dobrze znanego przybyłym słuchaczom, przedstawił dr hab. Jan Szturc, przypominając o jego wielokierunkowej duszpasterskiej aktywności – jako proboszcza goleszowskiej parafii, duchownego zaangażowanego w prowadzenie Instytutu Pastoralnego oraz wykładowcy Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej, w tym pełnienie obowiązków kierownika Katedry Ewangelickiej Teologii Praktycznej. Ks. bp A. Korczago w obecności także gospodarza katowickiej parafii – ks. bp. Mariana Niemca oraz prezes Oddziału – prof. Grażyny Szewczyk, na wstępie przypomniał o swoich związkach z Górnym Śląskiem – jako zabrzanin oraz wywodzący się z tamtejszej parafii ewangelickiej, w tym uczeń ks. Andrzeja Hauptmana (1946-1998).

W zasadniczej części swego wystąpienia prelegent zaproponował słuchaczom „przyjrzenie się” praktycznym wymiarom ewangelickiej duchowości na tle tradycji reformacyjnych oraz współczesnych wyznaczników luterańskiej obyczajowości, zróżnicowanej regionalnie, zależnej od historycznych oraz lokalnych uwarunkowań. Zaznaczył, że przede wszystkim ewangelicka duchowość ukształtowana została przez reformacyjne zasady (sola scriptura, solus Christus, solum verbum, sola gratia), które ukierunkowały bezpośredniość i niepowtarzalność kontaktu wiernych z Bogiem, z uwzględnieniem grzeszności człowieka oraz „luterańskiej” ufności w moc Bożej miłości i zaufania pokładanego przez człowieka w opiekuńczej sile Bożych obietnic. Na duchowości ewangelickiej swój szczególny ślad pozostawia od wieków nauka o usprawiedliwieniu – poprzez luterańskie spojrzenie na istotę zmartwychwstania oraz wynikające z tego podejmowane różne formy aktywności człowieka w świecie, oparte o nowe wyzwania w różnym czasie.

Zakreślone w ten sposób ramy duchowości, wynikające z dogmatycznego konfesyjnego ujęcia – jak zaznaczył ks. Korczago – były realizowane różnorodnie na ziemiach polskich, we wspólnotach ukształtowanych pod władzą zaborców; pozostałości historycznych uwarunkowań, które odcisnęły swoje piętno na współczesnych odmianach luteranizmu, w tym lokalnych odmianach „duchowych”, zauważalne są szczególnie na przykładzie wyznawców w Cieszyńskiem oraz na Górnym Śląsku. Dalsza część prelekcji Gościa skupiła się na przedstawieniu – wzbogaconym anegdotami – tych dwóch ewangelickich sposobów patrzenia na wiarę, tych dwóch „zwyczajów” jej uzewnętrzniania i pielęgnowania.

Biskup cieszyński zwrócił przede wszystkim uwagę na ewangelicką duchowość kształtowaną w parafiach cieszyńskich, gdzie luteranie od Reformacji byli „u siebie”, co zapewniało wiernym poczucie siły i odwagi w eksponowaniu własnej wiary. Inaczej w wypadku nielicznych wspólnot w miastach górnośląskich oraz innych diasporalnych parafiach – poczucie diaspory prowadziło do duchowości z jednej strony rzadko uzewnętrznianej, uwzględniającej potrzebę silnego definiowania własnej odmienności w stosunku do otoczenia „innego” pod względem wyznawanej i preferowanej religii.

Pośród ciekawostek przybliżających regionalne typy duchowości znalazły się m.in. refleksje dotyczące zwyczajów bożonarodzeniowych czy okresu pasyjnego, w tym zwyczaj jutrzni czy przywołanego we wspomnieniach biskupa zabrzańskiego nabożeństwa popołudniowego poprzedzającego wigilię. Ks. Korczago zaznaczył przy tym, że najbliższy jest nam typ duchowości, w którym wzrastamy, w którym kształtujemy naszą indywidualną duchowość przywiązaną do tradycji rodzinnych (np. nabożeństwa domowe) oraz lokalnych. Podkreślił również, że ewangelicka duchowość związana jest nierozerwalnie ze świętami roku kościelnego, które wyznaczają rytm jej przeżywania zarówno w wymiarze wspólnoty parafialnej, jak i w wymiarze rodzinnym oraz osobistym.

Z perspektywy duszpasterza i proboszcza podzielił się również uwagami na temat dostrzeganych zmian, którym podlega duchowość w obecnej skomercjalizowanej kulturze, co uwidacznia się zwłaszcza przy ważnych uroczystościach o charakterze religijnym – chrztach, ślubach, pogrzebach, prowadząc czasem do przesadnego eksponowania świeckich oznak ich wagi, z pominięciem aspektów duchowych, oraz ich znaczenia jako wydarzeń istotnych także dla wspólnoty wyznawców (np. chrzty poza nabożeństwem). Prelegent zaznaczył również, że ze względu na rzymskokatolickie otoczenie ewangelicy są także otwarci na pewne modyfikacje swojej obrzędowości, co również na swój sposób wpływa na duchowość, ale też może być oznaką jej wzbogacenia (np. 1 listopada jako czas pamięci o zmarłych).

Na zakończenie przypomniał słuchaczom, że nie powinniśmy obawiać się uzewnętrzniania swojej duchowości kształtującej naszą tożsamość indywidualną i wspólną, podkreślając, że ewangelicka duchowość jest pełna wrażliwości i piękna w swojej różnorodności, a ubogacając wiernych służy zwiastowaniu Słowa Bożego.

Druga część spotkania przebiegała w atmosferze licznych pytań i refleksji dotyczących szczególnie lokalnych tradycji świątecznych oraz związanych z wydarzeniami roku kościelnego. Zebrani podzieli się również uwagami dotyczącymi znaczenia śpiewu dla zachowania własnych tradycji wyznaniowych, tym samym dla wzrastania w jej duchowym wymiarze, dzieląc się niezbyt optymistycznym spostrzeżeniem o zaniku zwyczaju wspólnego śpiewania i muzykowania, zastępowanego często odtwarzaniem profesjonalnie nagranej muzyki. Zakończeniem spotkania z cieszyńskim biskupem, spotkania dostarczającego cennych dla słuchaczy duszpasterskich refleksji i przemyśleń na temat wiary i jej aspektów duchowych zakończyło wspólne odśpiewanie znanej uczestnikom pieśni.

Tekst: Aneta Sokół

Odpowiedz

Możesz użyć tych znaczników HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>