Comiesięczne spotkanie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Jaworzu odbyło się 2 marca 2026 r. i kolejny już raz w tym roku, oprócz prelekcji miało ono charakter uroczysty, bowiem swój jubileusz obchodził prezes Oddziału Józef Król, obecnie także wiceprezes w Zarządzie Głównym PTEw, a wcześniej długoletni Prezes Oddziału w Jaworzu. I z tej okazji zostały złożone mu przez członków Oddziału serdeczne życzenia. Drugą okazją był zbliżający się Dzień Kobiet i z tej okazji oprócz życzeń, nasze Panie zostały poczęstowane słodyczami, a wszyscy ciasteczkami hamantasze które piecze się z okazji święta Purim
Przechodząc do spotkania, przybył na nie Piotr Edward Weiss, który przedstawił prelekcję „Kobieta żydowska – dzielna kobieta”. W swym wystąpieniu autor przedstawił przeszło 30 kobiet na przestrzeni dziejów, które były kobietami nieprzeciętnymi i swą odwagą i przebojowością zasłużyły na to określenie. Poniżej więcej informacji o prelekcji, pióra samego autora prelekcji, Piotra Weissa.
Tekst: Jan Kliber, zdjęcia: Tomasz Wróbel
Kobieta żydowska – dzielna kobietaPrelegent: Piotr Edward Weiss
Wykład był podzielony na trzy części.
W pierwszej części „Izraelitka – kobieta Biblii” przedstawiono matriarchinie narodu, czyli Sarę, Rebekę, Rachelę i Leę. Kobiety te żyły w patriarchalnym społeczeństwie i ich wpływ na sprawy dnia powszedniego był niewielki – były wydawane za mąż i wcześnie rozpoczynały macierzyństwo. Były przede wszystkim córkami, żonami i matkami. Tora przedstawia je ze wszystkimi zaletami i wadami. Każda z matriarchiń w pewnym momencie swego życia staje przed samodzielną decyzją, która ma znaczenie dla przyszłości Izraela. W ten sposób widać, że nie ma konfliktu między wizją Tory, a kobietą pełną mocy i czynu.
Od matriarchiń pochodzą przywódcy Izraela: Mojżesz i Jozue, królowie: Saul i Dawid, kapłani świątynni, a także będzie pochodził Mesjasz, od Judy – syna Lei, poprzez króla Dawida. W tej części wymieniono jeszcze dwie kobiety: prorokini Debora i Estera, która uratowała lud Izraela przed zgubą w czasach niewoli babilońskiej.
Podsumowaniem pierwszej części wykładu było przypomnienie biblijnego poematu o dzielnej kobiecie (Przypowieści Salomona 31, 10-31).
Druga część wykładu „Żydówka – kobieta czasu diaspory”, przedstawiała kobiety czasu diaspory od 135 r.n.e.: wygnanie z Ziemi Świętej, aż do 1948 r.: powstanie państwa Izrael. W okresie tym następuje łagodzenie prawa wobec kobiet, co umożliwiło wielu z nich samodzielną działalność w różnych dziedzinach, również w tych zastrzeżonych dla mężczyzn. Wśród tych kobiet było wiele Żydówek pochodzących z Polski. Pierwszą z nich była Rebeka Tiktiner, pochodząca z Tykocina autorka książki napisanej w jidysz „Podręcznik Rywki”.
W działalności gospodarczej i bankowości w Warszawie ważną postacią była Judyta Jakubowicz. Dzięki niezwykłej przedsiębiorczości zarządzała bankiem i domem handlowym, utrzymując kontakty z bankami w Petersburgu, Berlinie i Wiedniu. W działalności pedagogicznej ważną postacią była Sara Schenier, założycielka szkół dla dziewcząt, początkowo w Krakowie, których sieć obecnie obejmuje 250 szkół, głównie w Izraelu i USA.
W końcowej części wykładu „Izraelka – kobieta współczesna” przedstawiono kobiety będące rabinami, politykami, laureatkami nagród Nobla. Kobiety żydowskie odegrały kluczową rolę w podtrzymywaniu i przekazywaniu judaizmu, zarówno w swoich rolach w domu, jak i poprzez wspieranie synagog, szkół religijnych i żydowskich oraz ogólnych przedsięwzięć filantropijnych.
Piotr Edward Weiss
Odpowiedz