Archiwum



PTEw na Facebooku
PTEw na Facebooku

PTEw na Twitterze
PTEw na Twitterze



stat4u



network monitoring software

Z promocji książki „Dziedzictwo kulturowe Reformacji na Śląsku
po 1945 roku”

15 maja w Bibliotece Śląskiej w Katowicach odbyła się promocja książki Dziedzictwo kulturowe Reformacji na Śląsku po 1945 roku pod redakcją prof. Grażyny Barbary Szewczyk – publikacji wydanej przez parafialne wydawnictwo „Głos Życia”, stanowiącej pokłosie ubiegłorocznej konferencji pod takim samym tytułem. Można przypomnieć, że ubiegłoroczna konferencja, która miała także miejsce w przyjaznych progach Biblioteki, została zorganizowana przy współpracy katowickiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej oraz Instytutu Germanistyki Uniwersytetu Śląskiego, wpisując się w liczne wydarzenia jubileuszowe Roku Reformacji. Przed upływem roku od konferencji ukazała się zatem publikacja przypominająca konferencyjne referaty wygłoszone przez badaczy protestantyzmu oraz autorów pochylających się w swoim wypowiedziach nad różnymi aspektami dziedzictwa i tradycji luterańskich przetrwałych w kulturze i codzienności górnośląskiej.

Prof. dr hab. Ryszard Kaczmarek - prowadzący

Prof. dr hab. Grażyna B. Szewczyk

Spotkanie odbyło się w jednej z sal bibliotecznych gromadząc liczne grono uczestników, członków parafii ewangelickiej oraz wszystkich zainteresowanych. Nie zabrakło przy stole współautorów prezentowanej książki oraz jej pomysłodawczyni i redaktor całości – prof. Grażyny Szewczyk. Spotkanie poprowadził prof. Ryszard Kaczmarek, wykładowca Uniwersytetu Śląskiego oraz dyrektor Instytutu Badań Regionalnych funkcjonującego przy Bibliotece Śląskiej, zarazem autor i inicjator publikacji upamiętniających jubileusz 500-lecia Reformacji na Śląsku.

Czytaj dalej »

100-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę, Bielsko i Białą

Piotr Kenig - prelegent

19 kwietnia 2018 r. członkowie Oddziału PTEw w Bielsku spotkali się z dyrektorem Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej, Piotrem Kenigiem. Prelegent zapoznał nas z tematem „Stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę, Bielsko i Białą w latach 1914-1920”.

Prelekcja obejmowała sytuację polityczną, którą kraj był obciążony do 1918 roku, gdy Polska odzyskała niepodległość po latach zaborów. Nasze miasto, obecnie Bielsko-Biała, funkcjonowało wówczas jako dwa niezależne miasta: Bielsko i Biała, które wówczas jeszcze nie były połączone. Miasta te funkcjonowały oddzielnie, różniły się czasem powstania i wcześniejszą przynależnością państwową. Bielsko powstało pod koniec XIII w., a więc było starsze, funkcjonując w ramach Śląska. Miasto Biała należało do Małopolski i powstało w 1560 r.

Czytaj dalej »

Historia zboru metodystycznego w Warszawie

16 kwietnia br. spotkanie warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego odbyło się w siedzibie Parafii Ewangelicko-Metodystycznej w Warszawie. W sali parafialnej przy kaplicy Dobrego Pasterza zgromadziło się ok. 30 osób. Gospodarzem spotkania był pastor warszawskiego zboru metodystycznego ks. Zbigniew Kamiński. W spotkaniu wzięli również udział emerytowany biskup Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w Polsce ks. Edward Puślecki oraz pastor poznańskiego zboru – ks. Jan J. Ostryk.

Ks. Zbigniew Kamiński przypomniał, w jakich okolicznościach metodyści znaleźli się w Polsce. Mimo, że na ziemiach polskich byli już wcześniej, to jednak za początek zorganizowanej ich działalności uważa się okres międzywojenny. Południowy Episkopalny Kościół Metodystyczny w USA odpowiedział na apel-zaproszenie Ignacego Paderewskiego skierowane do różnych amerykańskich organizacji, instytucji i społeczności z prośbą o pomoc w organizowaniu różnych dziedzin życia w rodzącej się niepodległej Polsce.

Czytaj dalej »

Relacja z wycieczki PTEw Cieszyn do „leśnego kościoła” na Zakamieniu

3 maja to dla Cieszyna nie tylko Święto ustanowienia Konstytucji 3 Maja, ale także dzień uwolnienia miasta spod okupacji hitlerowskiej i wkroczenia wojsk Armii Czerwonej w 1945 r. Wówczas dla tych, którym dane było przeżyć okupację, było to wyzwolenie, gdyż raczej nikt nie zdawał sobie jeszcze sprawy, że miejsce wojennego terroru zajmie inna forma zniewolenia – dyktatura proletariatu. 3 maja też Oddział PTEw w Cieszynie przy pięknej słonecznej pogodzie wyruszył na pierwszą w tym roku wycieczkę.

W Izbie Oświęcimskiej (Goleszów)

Pierwszym przystankiem był Goleszów. Na zaproszenie kustosza Pawła Stanieczka zwiedziliśmy Izbę Oświęcimską znajdującą się w obecnej siedzibie Gminnego Ośrodka Kultury w Goleszowie. Przez prawie cały XX w. w Goleszowie była czynna cementownia, a w okolicy kamieniołomy skały wapiennej. Właśnie do tej cementowni z braku rąk do pracy ściągnięto w połowie lipca 1942 r. więźniów oświęcimskich i założono na jej obszarze jedną z dziesiątków filii niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Czytaj dalej »

Relacja z dysputy teologiczno-filozoficznej w Sopocie


Publiczność

Od lewej: P. Dolny, prof. K. Toeplitz, ks. bp M. Hintz

Oddział Gdański z siedzibą w Sopocie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego zorganizował debatę filozoficzno-teologiczną pod tytułem: „Nie wierzę teologom”. Dysputa miała miejsce 20 marca 2018 r. w siedzibie Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Sopocie i była inspirowana artykułem „Nie wierzę teologom” prof. Karola Toeplitza, opublikowanym w „Gdańskim Roczniku Ewangelickim” z 2016 r. w dziale „Varia” na str. 193-205.

Głównymi dysputantami byli:

  • teolog – ks. bp dr hab. Marcin Hintz, prof. ChAT,
  • filozof i autor artykułu – prof. dr hab. Karol Toeplitz, profesor emeritus ChAT.

W roli moderatora wystąpił prezes Oddziału, Piotr Dolny.

Czytaj dalej »

Kwiecień 2018 w cieszyńskim PTEw

W kwietniu 2018 r. odnotowaliśmy cztery spotkania klubowe.

Na pierwszym kwietniowym czwartku 5 kwietnia wystąpił Stefan Król ze wspomnieniem wybitnego historyka Ziemi Cieszyńskiej dr. Franciszka Popiołka (1868-1960). Pochodził z biednej wielodzietnej rodziny bezrolnego chłopa Józefa i Łucji z Matydów. Urodził się 1.04.1868 r. w Czułowie. Nauczycielom szkoły ludowej zawdzięczał, że biedni rodzice w końcu zgodzili się wysłać zdolnego syna na dalszą naukę do gimnazjum do Krakowa, po ukończeniu którego (1889) Franciszek podjął studia teologiczne. Będąc na trzecim roku studiów doszedł jednak do przekonania, że nie ma w tym kierunku powołania i przeszedł na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, obierając jako główne przedmioty historię i geografię. Po odbyciu kilkuletniej praktyki pedagogicznej w Krakowie, Jaśle i Sanoku, w 1899 r. otrzymał zaproszenie właśnie otwartego polskiego gimnazjum macierzowego w Cieszynie.

Czytaj dalej »

Qumran – 70 lat po odkryciu stulecia

14 kwietnia 2018 r. gościem spotkania PTEw w Żorach był Mateusz Krzesiński – pastor Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Obszernie i szczegółowo przedstawił temat najbardziej ekscytującego odkrycia archeologicznego XX wieku, jakim były zwoje znad Morza Martwego, znalezione w 1947 roku przez beduińskich pasterzy, którzy szukając zaginionej owcy natrafili na jaskinię, a w niej gliniane dzbany zawierające hebrajskie zwoje rękopisów sprzed 2 tysięcy lat. Miejsce jaskini to górzysty teren Pustyni Judzkiej niedaleko Qumran – starożytnej osady esseńczyków, jednego z żydowskich stronnictw religijnych.

Pastor Mateusz Krzesiński - prelegent

W latach 1947-1956 odkryto 11 grot, w których znaleziono około 900 rękopisów obejmujących okres od III wieku p.n.e. do I wieku n.e. Zawartość znaleziska stanowiły zwoje biblijne, wśród nich tekst księgi Izajasza i komentarz do księgi Habakuka. Były tam również teksty apokryficzne, prawne, dokumenty handlowe oraz pisma eschatologiczne, kultowe i poetyckie.

Czytaj dalej »

Kwiecień 2018 roku w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Józef Szymeczek - prelegent

Na spotkaniu 4 kwietnia 2018 roku temat „Początek wojny 30-letniej 1618 r. Losy braci czeskich” przedstawił dr Józef Szymeczek, polski historyk i działacz społeczny na Zaolziu, pracownik Uniwersytetu w Ostrawie.

Wojna trzydziestoletnia to konflikt zbrojny, jaki miał miejsce w latach 1618-1648, w którym wzięła udział duża grupa ówczesnych państw europejskich, zarówna katolickich jak i protestanckich. Mimo, że wojna spowodowana była przyczynami natury religijnej, jednym z powodów jej długotrwałości stało się dążenie mocarstw europejskich (nie tylko protestanckich) do osłabienia potęgi Habsburgów.

Wojnę trzydziestoletnią dzieli się na cztery okresy: czeski, duński, szwedzki i francuski. Okres czeski (1618-1623) rozpoczął się od tzw. defenestracji praskiej, jaka miała miejsce 23 maja 1618 r. Grupa protestanckiej szlachty czeskiej (której wyznanie było zagrożone) wyrzuciła przez okno na zamku w Pradze na Hradczanach dwóch namiestników cesarza Macieja. Wydarzenie to dało początek powstaniu w Czechach, a tym samym stało się preludium do wojny trzydziestoletniej. Militarnego poparcia Czechom udzielił Siedmiogród oraz księstwa śląskie.

Czytaj dalej »

Walne Zebranie Delegatów PTEw odbyło się 7 kwietnia w Żorach

W sobotę 7 kwietnia 2018 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Żorach odbyło się doroczne Walne Zebranie Delegatów PTEw. Było to Zebranie sprawozdawcze, zatem przedstawiono sprawozdania z działalności Zarządu Głównego, finansowe, komisji rewizyjnej i sądu polubownego. Sprawozdania zostały przyjęte i Zarząd Główny uzyskał absolutorium za ostatni rok.

Walne Zebranie zaakceptowało wnioski Zarządu Głównego, który przedstawił kandydatury dwóch zasłużonych osób do nadania im godności Honorowych Członków PTEw. Zostali nimi:

Od lewej: prowadzący obrady Józef Chmiel oraz Józef Król - prezes PTEw

  • prof. dr hab. Ewa Chojecka – historyk sztuki, wybitna znawczyni sztuki śląskiej i protestanckiej, przez wiele lat związana z Uniwersytetem Śląskim, członkini Polskiej Akademii Nauk, współzałożycielka Związku Górnośląskiego (zgłoszona przez Oddział PTEw w Bielsku);
  • doc. Ryszard Gabryś – kompozytor, muzykolog, pedagog i publicysta, związany z Uniwersytetem Śląskim i Akademią Muzyczną w Katowicach, popularyzator twórczości śląskich kompozytorów ze środowiska ewangelickiego (zgłoszony przez Oddział PTEw w Katowicach).

Oboje brali bardzo aktywny udział w działalności Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w swoich Oddziałach.

Czytaj dalej »

Ks. Karol Macura o Rembrandcie

Ks. Karol Macura - prelegent

W bielskim Oddziale PTEw w dniu 15 marca odbyło się spotkanie tradycyjnie w sali parafialnej w Bielsku. Tym razem jako prelegent odwiedził nas ks. Karol Macura – proboszcz parafii w Drogomyślu. Temat prelekcji „Po drugiej stronie sławy” dotyczył życia i twórczości Rembrandta – wybitnego holenderskiego malarza.

Rembrandt uznawany jest za jednego z najwybitniejszych artystów świata. Prelekcja zapoznała nas z jego życiem prywatnym i z przebiegiem jego działalności artystycznej. Prelekcji towarzyszyła wizualizacja, która pokazała ilustracje jego obrazów, dzięki czemu można było zapoznać się z namalowanymi przed wiekami portretami w stylu rembrandtowskim (stosowanie światłocieni, dramatyzm postaci, dbałość o detale itp.), które zapewniły mu niepowtarzalny artystyczny wyraz.

Czytaj dalej »

Prof. Zbigniew Kadłubek o Lutrze

Z lewej prof. Grażyna Szewczyk, z prawej prof. Zbigniew Kadłubek - prelegent

20 marca odbyło się kolejne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw, którego gościem był dr hab. Zbigniew Kadłubek, profesor Uniwersytetu Śląskiego, filolog, tłumacz, pisarz, znawca literatury klasycznej, zaangażowany także w promowanie literatury i tematyki śląskiej. Przedstawiając gościa prezes Oddziału prof. Grażyna Szewczyk podkreśliła różnorodność jego zainteresowań naukowych oraz dorobku, który obejmuje prace literaturoznawcze, eseje, książki wydane w języku śląskim (m.in. „Listy z Rzymu”), po nieobcą gościowi tematykę protestancką, w tym dotyczącą Reformacji oraz tradycji ewangelicyzmu na Śląsku.

Profesor przedstawił słuchaczom wykład nawiązujący do minionego Roku Reformacji i szczególnego w tym okresie zainteresowania spuścizną myślową Reformatora. „Wiara jako diagnoza kondycji ludzkiej w myśli Marcina Lutra” – to temat zaprezentowanego wykładu, w którym w sposób erudycyjny, pełen odniesień do tradycji chrześcijańskich, XVI-wiecznego humanizmu oraz drogi, którą przebył sam Luter, prelegent starał się ukazać słuchaczom zagadnienia dotyczące wiary, postrzegane poprzez pryzmat reformacyjnych odkryć oraz odwiecznych ludzkich poszukiwań najwłaściwszej drogi do Boga.

Czytaj dalej »

Marzec w cieszyńskim PTEw

Helena Mniszkówna (1879-1943)

W marcu odbyły się cztery spotkania klubowe w skorygowanych terminach, dopasowanych do możliwości prelegentów.

Już 1 marca Stanisława Ruczko przedstawiła sylwetkę powieściopisarki Heleny Mniszkówny (1879-1943). Pochodziła ona z rodziny ziemiańskiej, zyskała staranne domowe wykształcenie. Z nieco rozkapryszonej panienki wyrosła dość urodziwa, dbająca o siebie panna. Życia jednak nie miała nazbyt szczęśliwego. Przeżyła dwóch mężów, na początku II wojny światowej pozbawiona domu i mienia. O ile początkowo jej utwory spotykały się z życzliwym przyjęciem, z czasem krytyka zaliczyła jej twórczość do stereotypowej, ograniczającej się do gloryfikacji życia dworskiego, pełnego intryg, ale zawsze kończących się lirycznym finałem wynikającym z wrodzonej szlachetności bohaterów opowieści.

Czytaj dalej »