Archiwum



PTEw na Facebooku
PTEw na Facebooku

PTEw na Twitterze
PTEw na Twitterze



stat4u



network monitoring software

Z posiedzenia Zarządu Głównego PTEw 12 listopada 2018 r.

W poniedziałek 12 listopada 2018 r. na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Katowicach odbyło się kolejne posiedzenie Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego.

Przede wszystkim Zarząd Główny z wielką satysfakcją odnotował dwa bardzo ważne dla Towarzystwa wydarzenia z ostatnich tygodni:

Ponadto przyjęto do wiadomości odmowną decyzję Rady Synodalnej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce odnośnie wniosku o włączenie do Synodu Kościoła, podobnie jak w poprzednich kadencjach, przedstawiciela PTEw.

Napłynął również oficjalny wniosek Oddziału PTEw w Koszalinie o jego likwidację na skutek niemożności utrzymania wymaganej liczby członków oraz praktycznie zaniku działalności po rezygnacji dotychczasowej prezes Oddziału ze swojego stanowiska z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Wniosek zostanie przedstawiony na najbliższym Walnym Zebraniu PTEw.

Dyskutowano szczegółowy plan uroczystego Zjazdu PTEw związanego ze 100-leciem działalności Towarzystwa, który wstępnie planowany jest 5-6 października 2019 r. w Poznaniu. Poznań stanowi kolebkę PTEw. Opracowany plan i bliższe informacje o Zjeździe zostaną opublikowane w lutym 2019 r.

Wcześniej, wiosną 2019 r. odbędzie się doroczne Walne Zebranie Delegatów, które tym razem będzie mieć charakter sprawozdawczo-wyborczy. Dokładną datę i szczegóły odnośnie miejsca i propozycji programu zostaną przekazane po ich ustaleniu przez Zarząd Główny.

Październikowe spotkanie PTEw w Bielsku

Bielski Oddział PTEw zorganizował spotkanie 18 października. Gościem jako prelegent była diakon z Dzięgielowa – Helena Gajdacz wraz z ks. Emilem Gajdaczem, który prowadził wizualizację. Temat spotkania „Śladami apostoła Pawła na Malcie” zaproponowała nam prelegentka, która zwiedziła Maltę i poznała trasę będącą przedmiotem prelekcji.

Malta jest doskonałym miejscem do zwiedzania jeśli chce się zobaczyć miejsca związane z apostołem Pawłem. Dowiedzieliśmy się, jak ap. Paweł przybył na Maltę, co działo się wówczas na Malcie i jakie miejscowości związane były z jego pobytem. Paweł w roku 60. naszej ery został wysłany do Rzymu, zaś wylądował na Malcie. W końcowej fazie podróży Morze Śródziemnym w rejonie archipelagu maltańskiego nastąpił silny sztorm, który niemal prowadził do rozbicia statku u wybrzeża Malty. Podróż była dramatyczna, jednak wszystkim udało się wylądować. Mieszkańcy Malty byli dla przybyszy bardzo życzliwi. Zostali podjęci przez Publiusza, rzymskiego namiestnika Malty. Apostoł Paweł prowadził z nim długie rozmowy i później ustanowił go pierwszym biskupem Malty.

Czytaj dalej »

Październik w cieszyńskim PTEw. Część 2.: Poranek Trzech Stuleci

Oprócz wspomnianych już trzech czwartków klubowych i jednej wycieczki, w październikowym planie Oddziału PTEw w Cieszynie znalazła się okolicznościowa uroczystość: Poranek Trzech Stuleci poświęcony trzem stuletnim rocznicom ważnych wydarzeń o wyjątkowo doniosłym znaczeniu w dziejach Śląska Cieszyńskiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Po sześciu wiekach oderwania Ziemi Cieszyńskiej od Polski i poddaństwa obcym władcom, mieszkańcy Ziemi Cieszyńskiej upomnieli się o poszanowanie ich godności narodowej, a gdy żądania te były zignorowane, sami zrzucili z siebie okowy zniewolenia narodowego, powołując 19.10.1918 r. własną Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego jako organ tymczasowej władzy na Śląsku Cieszyńskim, deklarujący przynależność tej Ziemi do mającej dopiero powstać, odrodzonej po 123 latach zaborów, odrodzonej Polski. Podkreślenia godnym jest fakt, że pomimo różnic ideologicznych twórców Rady, reprezentujących odmienne postawy polityczne, potrafili oni wznieść się ponad te różnice by osiągnąć nadrzędny cel.

Prezes Oddziału PTEw w Cieszynie - Władysław Sosna

Po udanym zamachu wojskowym w nocy 31.10/1.11 na starej Wieży Piastowskiej załopotała biało-czerwona flaga, Cieszyn, a wraz z nim cała ziemia Śląska Cieszyńskiego była pierwszym miastem i regionem wolnej, niepodległej Polski! Już w pierwszych dniach urzędowania Rady Narodowej przedstawiciele Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego na Śląsku Cieszyńskim złożyli hołd i uznali Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego za prawowitą władzę lokalną i wystąpili z wnioskiem o poddanie Kościoła konsystorzowi Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Warszawie. 20.12.1918 r. miało miejsce uroczyste nabożeństwo w kościele Jezusowym w Cieszynie, po którym ks. sup. Juliusz Bursche dokonał aktu włączenia ewangelickich zborów na Śląsku Cieszyńskim do polskiego Kościoła ewangelickiego w Polsce, ustanowienia senioratu cieszyńskiego i wyboru pierwszego polskiego seniora ks. Franciszka Michejdy.

Czytaj dalej »

Ze spotkania autorskiego z Lidią Czyż w Żorach

Żorski oddział PTEw 27 października 2018 r. zgromadził liczne grono uczestników na spotkaniu autorskim z pisarką Lidią Czyż, znaną również z zaangażowania w chrześcijańską pracę wśród kobiet i młodzieży. Sylwetkę autorki zaprezentował prezes oddziału Józef Chmiel, wskazując na różnorodność jej dorobku pisarskiego z wyróżnieniem pięciu poczytnych powieści.

Lidia Czyż opowiedziała słuchaczom o początkach swej pracy twórczej. Przedstawiła genezę powstawania kolejnych utworów inspirowanych prawdziwymi historiami poznanymi poprzez osobiste relacje z osobami, których losy zapisała na kartach powieści.

Czytaj dalej »

Wrześniowe spotkanie PTEw w Bielsku

Ks. Franciszek Michejda

20 września w Bielsku odbyło się pierwsze powakacyjne spotkanie Oddziału PTEw. Z prelekcją „Ewangelicy zaangażowani w odzyskanie niepodległości w 1918 r.” wystąpił historyk Andrzej Kowalczyk, członek miejscowego Oddziału.

Jan Łysek

Paweł Stalmach

Prelegent przedstawił sylwetki kilku osób, które szczególnie zaangażowały się w wydarzenia, które doprowadziły do odzyskania przez Polskę niepodległości. Wśród nich znalazł się ks. Juliusz Bursche, zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Królestwie Polskim.

Ale od połowy XIX w. ruch narodowy zaczął intensywnie rozwijać się także na Śląsku Cieszyńskim, wśród ludności wyznania ewangelickiego. Andrzej Kowalczyk przypomniał takie postaci tego ruchu, jak ks. Franciszek Michejda, Paweł Stalmach, ks. Jan Stonawski, Jan Raszka czy Jan Łysek.

Czytaj dalej »

Polskie Towarzystwo Ewangelickie laureatem Nagrody im. ks. L. Otto

W niedzielę 28 października 2018 r. w kościele Jezusowym w Cieszynie odbyło się uroczyste nabożeństwo dziękczynne z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości oraz przyłączenia Diecezji Cieszyńskiej do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Nabożeństwo było kulminacyjnym punktem obchodów jubileuszu niepodległości organizowanych Diecezji Cieszyńskiej. To właśnie w Cieszynie 19 października 1918 r. powołano Radę Narodową Księstwa Cieszyńskiego – pierwszą polską władzę na ziemiach II Rzeczpospolitej. Dużą rolę w tych wydarzeniach odegrali ewangelicy.

Dążenia polskich duchownych i świeckich przedstawicieli niemal wszystkich parafii ewangelickich na Śląsku Cieszyńskim doprowadziły 20 grudnia 1918 r. do zjednoczenia parafii ewangelicko-augsburskich na Śląsku Cieszyńskim z Kościołem Ewangelicko-Augsburskim z konsystorzem w Warszawie.

W trakcie uroczystości m.in. wręczono nagrody im. ks. Leopolda Otto, przyznawane od 16 lat przez Wydawnictwo Augustana. W tym roku zostały uhonorowane dwie organizacje: Ewangelickie Duszpasterstwo Wojskowe oraz Polskie Towarzystwo Ewangelickie (PTEw). W imieniu Zarządu Głównego PTEw tę prestiżową nagrodę odebrało troje jego przedstawicieli.

Czytaj dalej »

Październik 2018 w cieszyńskim PTEw

Nikifor przed kościołem ewangelickim w Nowym Sączu

Plan na październik zawierał pięć pozycji: trzy „zwykłe” spotkania klubowe, jedną wycieczkę oraz uroczysty Poranek Trzech Stuleci. Ten ostatni omówiony będzie w osobnej relacji.

Krynicki Nikifor (1895-1968)

W pierwszy czwartek 4 października w zastępstwie Stanisławy Ruczko prelekcję o Krynickim Nikiforze (1895-1968) przygotował Władysław Sosna. Dziś jego pełno postaciowa rzeźba z drewna wita każdego wchodzącego do dużego przeszklonego pawilonu krynickiej Pijalni. Ma też swoje Muzeum Biograficzne w zabytkowej willi „Romanówka”. Jest jedną z czołowych, zgoła legendowych postaci nieodłącznie związanych z Krynicą, jak słynny Sabała z Zakopanem. A przecież przez 50 lat swojego życia był osobą pogardzaną, żebrakiem wypraszanym za drzwi, za grosze sprzedającym na krynickim deptaku swoje śmieszne akwarele malowane na okładkach zeszytów i ścinkach papieru i tektury. Malował z łatwością i dużo; doliczono się około 40 tysięcy miniatur. Na jego obrazach malowanych akwarelą, rzadziej farbami olejnymi, pod koniec życia kredkami, znajdujemy architekturę we własnej stylizacji, wille, cerkiewki, kościoły, krajobraz okolic Krynicy i odwiedzanych miejscowości małopolskich (Nowy Sącz, Tarnów, Sanok i Rzeszów), scenki wzięte z życia uzdrowiska, wreszcie portrety, w tym dużo autoportretów w różnych wcieleniach do popa i patriarchy włącznie. Rzadko kto go rozumiał, gdyż ledwo bełkotał z powodu upośledzenia mowy i słuchu. Nie ukończył nawet elementarnej szkoły ruskiej, podpisywał swoje obrazki niezdarnymi, wyłącznie dużymi literami, nierzadko z błędami ortograficznymi. Nie potrafił wypowiedzieć myśli w słowie, wszystko, co miał do powiedzenia wyrażał w swoich obrazkach.

Czytaj dalej »

Październik 2018 r. w jaworzańskim Oddziale PTEw

Dr Łukasz Barański - prelegent

1 października 2018 r. temat „Ewangelicy w walce o niepodległość Polski” przedstawił dr Łukasz Barański z Goleszowa.

Rok 2018 to rok jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości po 123 latach zaborów. Ewangelicy wnieśli olbrzymi wkład w proces odzyskania niepodległości. Walczyli o niepodległość kraju, a następnie angażowali się w jego rozwój. Największe zaangażowanie widać było na Śląsku Cieszyńskim oraz w Warszawie, gdzie znaczącą rolę odegrał ks. Juliusz Bursche.

Prelegent podzielił wykład na dwie płaszczyzny: Śląsk Cieszyński oraz Królestwo Polskie w zaborze rosyjskim. Na Śląsku Cieszyńskim wydarzenia 1918 r. były ukoronowaniem rozwijającego się od połowy XIX w. ruchu narodowego, w którym ogromną rolę odegrali ewangelicy, m.in. Paweł Stalmach, ks. Franciszek Michejda, Jan i Olga Stonawscy, Jan Raszka, Ignacy Boerner. Ewangelicy służyli również w Legionie Śląskim, a najwybitniejszym ich przedstawicielem był Jan Łysek, nauczyciel pochodzący z Jaworzynki.

Czytaj dalej »

Spotkanie z Aleksandrą Błahut-Kowalczyk i jej poezją

Diakon Aleksandra Błahut-Kowalczyk - prelegentka

Pierwsze powakacyjne spotkanie katowickiego Oddziału PTEw odbyło się 16 października. Gościem popołudnia, które zgromadziło stałe grono uczestników, była diak. Aleksandra Błahut-Kowalczyk, znana nie tylko z pełnionej posługi, ale także ze swych publikacji, w tym rozważań religijnych, prozy oraz wydanych tomików poezji. Sylwetkę gościa zaprezentowała prof. Grażyna B. Szewczyk, podkreślając różnorodność opublikowanych wydawnictw, zaznaczając jednocześnie, że A. Błahut-Kowalczyk jest na początku swojej poetyckiej drogi. Spotkanie katowickie poświęcone zostało właśnie poezji, w kontekście dwóch poetyckich tomików A. Błahut-Kowalczyk: „Ciszy” (2014) oraz „Furtki” (2018). Prowadząca zapoznając słuchaczy z prezentowaną twórczością podkreślała stałą obecność tematu wiary w wierszach, ponadwyznaniowy charakter poezji oraz jej zakorzenienie w bliskich poetce krajobrazach. Zwracała także uwagę na ewolucję wymowy poetyckiej, zauważalną w kolejnych zbiorach wierszy. Prof. G. Szewczyk podkreśliła, że „Furtka” jest swego rodzaju pamiętnikiem lirycznym, zapisem refleksji świadczących o przebyciu pewnej drogi duchowej, świadectwem otwarcia na świat oraz dystansu do własnych przeżyć.

Czytaj dalej »

Wrzesień 2018 w cieszyńskim PTEw

Przed schroniskiem na Martinskich Holach (1250 m)

Na wrzesień zaplanowane były trzy spotkania czwartkowe i jedna wycieczka.

Józef Dutkiewicz (1903-1968

W pierwszy czwartek miesiąca, 6 września – w przeddzień pięćdziesiątej rocznicy nieoczekiwanej śmierci prof. Józefa Edwarda Dutkiewicza, jego sylwetkę i dokonania przypomniał Władysław Sosna. Właśnie 7.09.1968 r., w trakcie prowadzenia prac konserwatorskich w kościele św. Andrzeja w Olkuszu, spadł z rusztowania… Miał zaledwie 65 lat. Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie utraciła znakomitego wykładowcę-praktyka, służby konserwatorskie w Polsce wybitnego fachowca i oddanego sprawie zachowania dzieł polskiej architektury i sztuki pracownika. Uczestniczył bowiem w pracach konserwatorskich zamków na Pieskowej Skale, w Krasiczynie i w Łańcucie, ratusza w Zamościu, a także w kościołach, m.in. w bazylice katedralnej w Tarnowie i kościele św. Elżbiety w Starym Sączu. Jemu też (już okresie międzywojennym) zawdzięczamy wykonanie polichromii w kościołach murowanych (ojców bernardynów w Przeworsku, Dębnie i Ciężkowicach) i drewnianych (w Ptaszkowej, Krużlowej, Jodłowej). Jest też autorem wielu prac z zakresu historii i konserwacji sztuki, w tym opracowań szczegółowych, m.in. „Grobowce rodziny Tarnowskich w kościele katedralnym w Tarnowie”, czy „Małopolska rzeźba średniowieczna 1300-1450”. Należy tu także wymienić pionierskie opracowania pięciu zeszytów „Katalogu zabytków w Polsce” na powiaty: bocheński, brzeski, dąbrowski, limanowski i tarnowski.

Czytaj dalej »

Ks. Alfred Bieta o pracy wśród Polonii ewangelickiej w Anglii

Drugi od prawej: ks. Alfred Bieta - prelegent

„Praca wśród Polonii ewangelickiej w Anglii”, to temat spotkania ustrońskiego PTEw, które odbyło się 18 września. W 1967 r. ks. Alfred Bieta wyjechał do Anglii z zamiarem pracy wśród polskiej emigracji osiadłej tam po II wojnie światowej. Byli to głównie żołnierze i ich dowódcy, którzy po zakończeniu wojny zdecydowali się nie wracać do Polski.

Rozpoczął pracę duszpasterską w polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim kierowanym przez ks. bp. Władysława Firlę. Niestety współpraca z biskupem od samego początku nie układała się najlepiej. Warunki bytowe, niełatwe relacje personalne i wreszcie utrata pracy zmusiły go do podjęcia służby duszpasterskiej wśród ewangelików polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w Wielkiej Brytanii. Kiedy Kościół Ewangelicko-Reformowany został zlikwidowany, przyjął pracę w domu dziecka. Prowadził także pracę duszpasterską w domu starców.

Czytaj dalej »

Wycieczka PTEw w Ustroniu do Łodzi

Kościół ewangelicki św. Mateusza

Uczestnicy wycieczki przed kościołem św. Mateusza

Tegoroczna wycieczka PTEw w Ustroniu została zorganizowana do Łodzi 15-16 września 2018 r. Z Ustronia wyjechaliśmy wcześnie rano. Po przyjeździe spotkaliśmy się z przewodnikiem Albrechtem Groezingerem. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od cerkwi prawosławnej, niestety wewnątrz odbywały się uroczystości cerkiewne i dlatego informacje o obiekcie przewodnik przekazał nam na zewnątrz świątyni.

Kolejnym punktem zwiedzania była ulica Piotrkowska. Był czas na spacer i degustacje kawy i innych napojów w lokalach przy tej ulicy. Kolejnym zwiedzanym miejscem było zamieszkałe osiedle robotnicze oraz dawne budynki fabryczne obecnie adaptowane na mieszkania. Na dłużej zatrzymujemy się w Muzeum Herbsta zwiedzając pomieszczenia muzealne. Krótki spacer po pięknym ogrodzie kończy wizytę w tym obiekcie.

Czytaj dalej »