Archiwum



PTEw na Facebooku
PTEw na Facebooku

PTEw na Twitterze
PTEw na Twitterze



stat4u



network monitoring software

Lipiec 2017 w cieszyńskim PTEw

Julian Krzyżanowski (1892-1976)

Na lipcowy program składały się trzy spotkania klubowe i jedna wycieczka.

Stanisława Ruczko - prelegentka

Pierwszy i trzeci lipcowy czwartek wypełniła Stanisława Ruczko. Na pierwszym z nich 6 lipca zaprezentowała postać jednego z najznakomitszych polskich historyków literatury, niezwykle aktywnego publicysty, autora 1.200 prac i edytora, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, członka wielu gremiów naukowych, doctora honoris causa kilku uniwersytetów – Juliana Krzyżanowskiego (1892-1976). W czasie I wojny światowej „zaliczył” zsyłkę na Syberię, potem pracował na uczelniach w Lublinie, stopnie naukowe uzyskał w Krakowie, był wykładowcą na uczelniach w Londynie i w Rydze, by wreszcie w 1934 r. już na stale związać się z Uniwersytetem Warszawskim jako kierownik Katedry Literatury Polskiej na Wydziale Polonistyki. W 1962 r. doczekał emerytury, jednak z dalszej pracy nie zrezygnował, był aktywny do końca swoich dni. Wiele uwagi poświęcił literaturze staropolskiej.

Czytaj dalej »

O Zwinglim i Kalwinie mówiono w Bielsku

Bielski oddział PTEw w okresie wakacyjnym spotkał się 20 lipca. Prelegentem był prezes Oddziału PTEw w Jaworzu – Leopold Kłoda. Prelekcja zapoznała nas z dalszym rozwojem Reformacji w Europie – tym razem w Szwajcarii. Głównymi postaciami byli tam Ulrich Zwingli (1484-1531) i Jan Kalwin (1509-1564). Prelegent przedstawił szczegóły ich działalności reformatorskiej, które doprowadziły do utworzenia nowego Kościoła.

Ulrich Zwingli pochodził z miejscowości Toggenburg we wschodniej Szwajcarii. Rodzice zapewnili mu doskonałą edukację, ponadto miał dar do języków, czytał Biblię w językach greckim i hebrajskim. Biblię traktował jako najważniejszą księgę w zakresie spraw religijnych. Przeprowadził reformę Kościoła w Zurychu w 1519 r. Swoją działalność reformatorską rozwinął właśnie w Zurychu, ale starał się kontynuować Reformację w całej Szwajcarii. Jego największym sukcesem było wprowadzenie w 1528 r. nowego wyznania w jego rodzinnym Zurychu.

Czytaj dalej »

Lipiec 2017 roku w jaworzańskim oddziale PTEw

Ks. Tomasz Bujok - prelegent

Mimo okresu wakacyjnego w jaworzańskim Oddziale PTEw nadal odbywają się spotkania, chociaż tematy prelekcji o wakacjach zapomnieć nie pozwalają.

Na spotkaniu 3 lipca 2017 r. temat „Wspomnienia z podróży do Japonii” przedstawił ks. Tomasz Bujok z Drogomyśla – Pruchnej. Prelegent w niezwykle ciekawy i budzący zainteresowanie sposób opowiadał o swoich przeżyciach z podróży do Japonii. Były to przygody związane z podróżowaniem koleją, nauka jedzenia potraw pałeczką itp. Prezentacja multimedialna, tj. zdjęcia oraz krótkie filmiki, wprowadzały nas w klimat oraz zwyczaje tamtejszego regionu. Poznawaliśmy miasta takie jak Kioto, Kamakura, Hiroszima oraz Tokio z pałacem cesarskim.

Japonia jest to państwo wyspiarskie usytuowane na wąskim łańcuchu wysp na zachodnim Pacyfiku, u wschodnich wybrzeży Azji. Archipelag składa się z czterech głównych wysp: Hokkaido, Honsiu, Sikoku i Kiusiu. Większość powierzchni pokryta jest górami, a najwyższym szczytem jest wulkan Fudżi. Japonia jest położona na styku płyt tektonicznych, stałym zagrożeniem są więc trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów, fale tsunami i tajfuny.

Czytaj dalej »

Wystawa publikacji górnośląskich ewangelików po 1945 r.

W trakcie konferencji „Dziedzictwo kulturowe na Śląsku po 1945 roku”, która odbywała się w dniach 21-22 czerwca 2017 r. w Bibliotece Śląskiej w Katowicach, czynna była wystawa „Publikacje górnośląskich ewangelików po 1945 roku”. Wystawę przygotowała dr Aneta Sokół z Biblioteki Śląskiej, sekretarz Oddziału PTEw w Katowicach.

Wystawa dotyczyła obszaru Górnego Śląska ograniczonego do jego części przemysłowej, czyli konurbacji katowickiej, gdyż w odróżnieniu od Śląska Cieszyńskiego, tutejszy dorobek kulturalny i wydawniczy ewangelików słabiej przebija się do świadomości społecznej, przede wszystkim z powodu jego znacznie mniejszego potencjału. Tym niemniej jest on obszerny i interesujący, o czym świadczą eksponaty zaprezentowane na tej wystawie. Ich fotografie można poniżej obejrzeć (po kliknięciu na dane zdjęcie pokaże się jego powiększenie).

Czytaj dalej »

Czerwiec 2017 w cieszyńskim PTEw

W czerwcu zaliczyliśmy cztery czwartki „prelekcyjne” i jedną wycieczkę.

Maria Konopnicka (1842-1910)

Stanisława Ruczko - prelegentka

1 czerwca Stanisława Ruczko wystąpiła z wykładem o Marii Konopnickiej (1842-1910), w 125. rocznicę jej urodzin. Maria z domu Wasiłkowska urodziła się w Suwałkach, po wczesnej śmierci matki (1847) wychowywana wraz z rodzeństwem przez surowego ojca w duchu patriotycznym. Przez jakiś czas przebywała w żeńskiej szkole sakramentek, gdzie zaprzyjaźniła się dozgonnie z Elizą Pawłowską-Orzeszkową. W 1862 r. poślubiła Jarosława Konopnickiego, jednak źle znosiła atmosferę szlacheckiego zachcianka, nie godziła się z uwłaczającym traktowaniem chłopów. Ucieczką od szarej codzienności były wiersze pisane do szuflady, potem zamieszczane w „Kaliszaninie”, „Bluszczu” i w „Tygodniku Ilustrowanym”. Uskrzydlona recenzją znanego już pisarza Henryka Sienkiewicza, Maria zdecydowała się na zerwanie z mężem i wyjazd z dziećmi do Warszawy (1877). Tam zajęła podrzędne mieszkanie, po zgonie wspomagającego ją ojca (1878) ledwo wiązała koniec z końcem zarabiając na życie i utrzymanie sześciorga dzieci korepetycjami, gdyż honoraria, jakie otrzymywała, były bardziej niż mizerne. Kolejne trzy serie poezji nie cieszyły się uznaniem, wręcz przeciwnie, spotkały się z kąśliwa krytyką środowisk konserwatywnych i klerykalnych. Udzielała się także w różnych konspiracyjnych organizacjach m.in. w Kobiecym Kole Oświaty, nawiązała bliskie kontakty m.in. z Marią Wysłouchową. W 1883 r. pierwszy raz ruszyła zagranicę, do Czech (Karlowe Wary) i Włoch.

Czytaj dalej »

Relacja z konferencji „Dziedzictwo kulturowe Reformacji na Śląsku
po 1945 roku”, Katowice 2017

W dniach 21-22 czerwca 2017 r. odbyła się w Katowicach konferencja „Dziedzictwo kulturowe na Śląsku po 1945 roku”, zorganizowana przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Śląskiego, Parafię Ewangelicko-Augsburską w Katowicach oraz Bibliotekę Śląską. 2-dniowe wystąpienia prelegentów miały miejsce w Bibliotece, obejmując cztery bloki tematyczne, dotyczące różnych dziedzin konfesyjnego dziedzictwa: muzyki, literatury, sztuki, szkolnictwa oraz mediów.

Konferencyjne obrady otworzył dyrektor Biblioteki Śląskiej prof. Jan Malicki, który witając gości podkreślił, iż działania i prace badawcze wielu osób złożyły się na to, aby dorobek Reformacji mógł przetrwać, aby dziedzictwo reformacyjne mogło wzbogacać śląską literaturę, kulturę i tradycje regionu. Profesor zaznaczył, że konferencja daje możliwość spotkania, rozmów i dyskusji wokół spraw i wartości godnych przypomnienia i dalszego zachowania. Witając zebranych również ks. dr Marian Niemiec, biskup diecezji katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce i proboszcz ewangelickiej parafii katowickiej zarazem wyraził swoją radość ze spotkania wszystkich zainteresowanych prezentowaną tematyką, spotkania w gościnnych progach śląskiej Książnicy. Dziękując współorganizatorom powiedział, że nie tylko w przeszłości, ale także współcześnie luteranizm odnalazł swoje miejsce na Śląsku, wnosząc wkład w życie kulturalne, społeczne czy gospodarcze regionu. Z ramienia Instytutu Germanistyki otwarcia obrad dokonała prof. Renata Dempc-Jarosz, podkreślając z kolei, iż również dla germanistów jest to ważne wydarzenie, gdyż konferencja odkrywa przed badaczami nowe obszary badawcze, kierując uwagę germanistów ku zagadnieniom recepcji luteranizmu na Śląsku, gdzie zawsze stykały się ze sobą kultura polska i niemiecka, co znajduje swój szczególny wyraz w trwającym przez wieki na ziemi śląskiej luteranizmie i jego tradycjach.

Czytaj dalej »

„Śladami Marcina Lutra” – prelekcja ks. Jana Badury w Bielsku

Ks. Jan Badura - prelegent

22 czerwca gościem bielskiego Oddziału PTEw był ks. Jan Badura, który przedstawił temat związany z wydarzeniami Reformacji. Prelekcja „Śladami ks. Marcina Lutra” dotyczyła Reformacji w Niemczech.

Prezentacja przedstawiła wiele osób, które odegrały istotną rolę w rozwoju luterańskiej myśli reformacyjnej. Zapoznaliśmy się z sytuacją w Europie w okresie XVI wieku, który był okresem rozwoju renesansu obejmującego naukę, sztukę, zainteresowania kulturą antyczną, światem, filozofią, literaturą starożytną, grecką. Doprowadziło to do zmniejszenia roli średniowiecznej scholastyki oraz do krytycznego stosunku do nauki Kościoła.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2017 w Oddziale PTEw w Ustroniu

W Bładnicach

Tradycyjne smażenie jajecznicy

Tegoroczne smażenie jajecznicy odbyło się w poniedziałek 5 czerwca w parafii w Bładnicach. Smażenie jajecznicy w poniedziałek po świętach Zesłania Ducha Świętego to stary cieszyński zwyczaj. Tak o nim pisze prof. Daniel Kadłubiec: „Charakterystyczną potrawą przyrządzaną z okazji Zielonych Świąt była wajeczyna lub wajecznica czyli jajecznica. Smażono ją gdzieś w wolnej przyrodzie, najczęściej pod lasem lub nad rzeką, czy koło potoka. Na smażenie jajecznicy wyruszali zazwyczaj wszyscy domowi; nierzadko spotykało się kilka sąsiadujących ze sobą rodzin. Jajecznicę przyrządzaną na wędzonej słoninie z dodatkiem szczypiorku podawały gospodynie na dużych kromkach razowego chleba.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2017 w jaworzańskim oddziale PTEw

Przed pałacem w Koszęcinie

Pierwsza wycieczka oddziałowa została zorganizowana 2 czerwca do Koszęcina w pow. lublinieckim, integralnej części Górnego Śląska. Celem było zwiedzenie koszęcińskiego zamku oraz poznanie historii i współczesności Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”. Przy tej okazji chcieliśmy poznać jeszcze kilka innych miejsc położonych w północnej części Górnego Śląska, los padł na Lubliniec, Piasek i Świerklaniec. Górny Śląsk kojarzy nam się z przemysłem węglowym, ale w tym regionie trudniono się też od wieków wydobyciem rud i jej przetwarzaniem, świadczy o tym choćby poemat z 1612 r. „Oficcina ferraria…” Walentego Roździeńskiego.

W pałacu w Koszęcinie

Tak się składa, że każda z tych miejscowości ma ewangelicką przeszłość. W Koszęcinie mieliśmy wielkie szczęście i niesamowitą przyjemność, że przez kilka godzin oprowadzał nas i opowiadał z właściwą sobie swadą były solista chóru, Piotr Hankus pochodzący z Bielska-Białej, który jest laureatem wielu nagród z dziedziny kultury oraz otrzymał tytuł Mistrza Mowy Polskiej „Vox Populi” w 2015 r. Po krótkim wprowadzeniu w hallu zamku, nasz przewodnik zaprowadził nas na wystawę „trofeów” ZPiT „Śląsk”, po czym pięknie odnowioną klatką schodową weszliśmy na piętro by zwiedzić poszczególne sale reprezentacyjne. Z tarasu podziwialiśmy park zamkowy, by wkrótce udać się na kawę do zamkowej kawiarni.

Czytaj dalej »

W Żorach o luterańskiej Estonii

W środku ks. Karol Długosz - prelegent

10 czerwca odbyło się kolejne spotkanie żorskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, w czasie którego relację z podróży do Estonii przedstawił ks. Karol Długosz.

W drodze do Estonii prelegent zwiedził Litwę i Łotwę, skupiając uwagę głównie na architekturze zabytkowych świątyń luterańskich. W prezentacji multimedialnej ukazane zostały najsłynniejsza katedra ryska oraz kościół św. Piotra – XIII-wieczne świątynie należące do Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Łotwy. Katedra ryska z 90-metrową wieżą uważana jest za największą średniowieczną świątynię w krajach bałtyckich.

Czytaj dalej »

Maj 2017 roku w jaworzańskim oddziale PTEw

Dr Grażyna Kubica-Heller
- prelegentka

Na spotkaniu 22 maja 2017 roku prelekcję „Pierwsze ewangelickie emancypantki na Śląsku Cieszyńskim” przedstawiła dr Grażyna Kubica-Heller z Krakowa.

W drugiej połowie XIX wieku kobiety próbowały się przebić i zaistnieć w społeczeństwie. Jedynym sposobem na to było wykształcenie, prelegentka zaczęła więc szukać w dokumentach kobiet z wykształceniem, zastanawiała się również nad tym, czym dla nich była ewangelickość.

Jednak w dokumentach z tego okresu znalazła tylko dwie studentki: Elżbietę Buzkówną urodzoną w 1890 roku w Jabłonkowie, studiującą później w Krakowie oraz Editch Schmettan-Demel, córkę niemieckiego burmistrza z Cieszyna, która później zajmowała się twórczością literacką, pisała opowiadania i książki. Ponadto godną uwagi kobietą była pochodząca z rodziny chłopskiej, urodzona w Wiśle w 1912 roku Maria Pilchówna, utalentowana literatka i pisarka.

Czytaj dalej »

Maj 2017 w cieszyńskim PTEw

Majowy program Oddziału przewidywał wycieczkę, dwa czwartki klubowe i piąte już spotkanie z cyklu „Pochód Reformacji przez Europę”.

4 maja: otwarcie sezonu wycieczkowego PTEw 2017. Tego dnia wyczekiwaliśmy przez długie zimowe wieczory. I oczywiście pragnęliśmy, aby ten dzień był pogodny. Zeszłego roku bowiem połowę naszych wycieczek (cztery) popsuła nam deszczowa, a nawet śnieżna aura. Poza tym, gdzie jechać? Wszak to już nasza 288 wycieczka. Prawie wszystkie pobliskie kąty mamy wymiecione. A może zaglądnąć tam, gdzie już dawno nie byliśmy, albo gdzie otwarto coś nowego? Od tego mamy prezesa. On na pewno coś ciekawego wymyśli!

Prezbiterium kościoła ewangelickiego w Hażlachu

Prognozy niestety były nieciekawe. Miało być pochmurno i deszczowo. Może mimo wszystko zmieścimy się w jakiejś „dziurze” bez deszczu…?

Zatrzymaliśmy się na pierwszym postoju w Hażlachu. Wstąpiliśmy do zupełnie odnowionego filialnego kościoła naszej parafii. W 2001 r. ukończono gruntowną jego przebudowę; potem stopniowo starano się o nowy wystrój: wolnostojącą mensę, przyścienny obraz, mównicę, to wszystko w półkoliście zamkniętym prezbiterium, niewielkie organy w chórze, ławy, żyrandole, a więc wszystko, co jest potrzebne do odprawiania ewangelickiego nabożeństwa, a co można zmieścić pod wspólnym mianownikiem: proste i skromne. Wikariusz krótko opowiedział nam o współczesnym aktywnym życiu filiału. Wychodząc z kościoła zastanawiałem się, czy jednak czegoś w unowocześnianiu naszych świątyń nie zatraciliśmy…

Czytaj dalej »