Archiwum



PTEw na Facebooku
PTEw na Facebooku

PTEw na Twitterze
PTEw na Twitterze



stat4u



network monitoring software

Maj 2017 w cieszyńskim PTEw

Majowy program Oddziału przewidywał wycieczkę, dwa czwartki klubowe i piąte już spotkanie z cyklu „Pochód Reformacji przez Europę”.

4 maja: otwarcie sezonu wycieczkowego PTEw 2017. Tego dnia wyczekiwaliśmy przez długie zimowe wieczory. I oczywiście pragnęliśmy, aby ten dzień był pogodny. Zeszłego roku bowiem połowę naszych wycieczek (cztery) popsuła nam deszczowa, a nawet śnieżna aura. Poza tym, gdzie jechać? Wszak to już nasza 288 wycieczka. Prawie wszystkie pobliskie kąty mamy wymiecione. A może zaglądnąć tam, gdzie już dawno nie byliśmy, albo gdzie otwarto coś nowego? Od tego mamy prezesa. On na pewno coś ciekawego wymyśli!

Prezbiterium kościoła ewangelickiego w Hażlachu

Prognozy niestety były nieciekawe. Miało być pochmurno i deszczowo. Może mimo wszystko zmieścimy się w jakiejś „dziurze” bez deszczu…?

Zatrzymaliśmy się na pierwszym postoju w Hażlachu. Wstąpiliśmy do zupełnie odnowionego filialnego kościoła naszej parafii. W 2001 r. ukończono gruntowną jego przebudowę; potem stopniowo starano się o nowy wystrój: wolnostojącą mensę, przyścienny obraz, mównicę, to wszystko w półkoliście zamkniętym prezbiterium, niewielkie organy w chórze, ławy, żyrandole, a więc wszystko, co jest potrzebne do odprawiania ewangelickiego nabożeństwa, a co można zmieścić pod wspólnym mianownikiem: proste i skromne. Wikariusz krótko opowiedział nam o współczesnym aktywnym życiu filiału. Wychodząc z kościoła zastanawiałem się, czy jednak czegoś w unowocześnianiu naszych świątyń nie zatraciliśmy…

Czytaj dalej »

Kwiecień 2017 w cieszyńskim PTEw

Kwiecień miał tylko trzy czwartki „robocze”. Pierwszy i trzeci skupił nas na przypomnieniu wybitnych postaci, ostatni natomiast był wypełniony kolejnym odcinkiem cyklu „Pochód Reformacji przez Europę”.

Ludwik Łazarz Zamenhof (1859-1917)

6 kwietnia Stanisława Ruczko przedstawiła sylwetkę Ludwika Łazarza Zamenhofa (1859-1917), a właściwie Eliezera Lewiego Samenhofa. Urodził się i wyrastał w wielodzietnej rodzinie żydowskiej w Białymstoku. Na żądanie ojca, po ukończeniu gimnazjum w Białymstoku podjął studia medyczne, rozpoczęte w Moskwie a ukończone w Warszawie, które dopełnił specjalizacją w zakresie okulistyki w Wiedniu (1886). Miał swój gabinet w Warszawie, potem w Grodnie, ale w 1897 ponownie wrócił do Warszawy i tu już pozostał, poza licznymi wyjazdami, do końca życia.

Stanisława Ruczko - prelegentka

Już jako dorastający chłopak nie potrafił zrozumieć, dlaczego w małym wówczas podlaskim miasteczku Białymstoku jego mieszkańcy nie posługują się jednym językiem. Co krok dało się słyszeć inny: litewski, białoruski, tatarski, jidisz, polski, niemiecki, urzędowy rosyjski, nie wiedzieć jaki jeszcze; co więcej, rozmówcy nie kryli się z tym, głośno podkreślali swoją inność. Mając lat 10 napisał sztukę „Wieża Babel czyli tragedia białostocka w pięciu aktach” i pilnie zaczął spisywać zasłyszane słowa próbując je sprowadzić do formuły jednego prostego języka, zrozumiałego dla wszystkich. Gdy Ludwik wyjechał na studia, ojciec wykorzystał okazję i spalił synowi wszystkie bruliony, traktując je jako młodzieńcze dziwactwa i liczył, że gdy dojrzeje po studiach i zdobędzie konkretny fach, zapomni o swoich mrzonkach poprawiania cywilizacji.

Czytaj dalej »

Marzec 2017 w cieszyńskim PTEw

Tegoroczny marzec pomieścił pięć czwartków. Trzy z nich na naszych spotkaniach klubowych poświęciliśmy wspomnieniom osób zacnych, jeden wypełniły refleksje z tragicznego wydarzenia lat okupacji; ostatni czwartek włączyliśmy się do „Pochodu Reformacji przez Europę”.

Ks. bp Juliusz Bursche (1862-1942)

Marcowe spotkania otworzył 2 marca ks. Marek Londzin, który w swoim wystąpieniu starał się przedstawić w możliwie szerokim ujęciu życie i działalność ks. bp. Juliusza Burschego (1862-1942). Prelegent zatrzymał się przede wszystkim na międzywojennej działalności Biskupa, jego wysiłkach zmierzających do połączenia wszystkich ewangelików skupionych w różnych Kościołach istniejących w trzech byłych zaborach i rządzących się własnymi prawami oraz uregulowania stosunków prawnych Kościoła z Państwem. Na skutek oporu Kościołów Unijnych do 1918 r. znajdujących się w granicach Prus, do porozumienia nie doszło. Dopiero w 1937 r. Kościół Ewangelicko-Augsburski doczekał wydania dekretu Prezydenta RP i uznania Zasadniczego Prawa Wewnętrznego Kościoła. Wysiłki te dobrze zapamiętane przez hitlerowskie Niemcy, zostały okupione tragiczną śmiercią Biskupa w obozie koncentracyjnym i sponiewieraniem wielu członków jego rodziny.

Czytaj dalej »

Luty 2017 w cieszyńskim PTEw

Ks. Tadeusz Terlik (1929-1992)

Luty 2017 r. wypełniły cztery spotkania klubowe PTEw. Na pierwszym z nich – 2 lutego gościliśmy ks. Adama Glajcara, który w 25. rocznicę zgonu przypomniał i przedstawił w emocjonalnym wystąpieniu sylwetkę ks. Tadeusza Terlika (1929-1992), proboszcza parafii ewangelicko-augsburskiej w Goleszowie (1960-1992). Wcześniej ks. Terlik jako wikariusz służył w Sorkwitach, Pabianicach, Wrocławiu i najdłużej w Cieszynie. Dał się poznać jako utalentowany kaznodzieja, wielbiciel muzyki kościelnej. Już w Goleszowie z jego inwencji powstało aż pięć chórów, które rychło rozsławiły Goleszów licznymi koncertami w Polsce i zagranicą. Szerokie kontakty zagraniczne pozwoliły uruchomić proboszczowi przy parafii goleszowskiej aptekę poszukiwanych leków. Przypadające na 1985 r. dwustulecie budowy kościoła było okazją do podjęcia gruntownego remontu świątyni i wybudowania nowego domu parafialnego w Goleszowie. Ponadto rozbudował on kaplicę w Kisielowie (1991) i wzniósł nowy dom zborowy w Kozakowicach.

Czytaj dalej »

Styczeń 2017 w cieszyńskim PTEw

Walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału PTEw w Cieszynie

Na styczniowy program zajęć złożyły się 2 „zwyczajne” czwartki klubowe, walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału oraz inauguracja cyklu wykładów „Pochód Reformacji przez Europę”.

Walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze odbyło się 19 stycznia. Zebranie miało typowy przebieg. Na liście gości odnotowaliśmy obecność proboszcza parafii ks. Janusza Sikory i kurator Małgorzaty Syrokosz. Prezes odczytał sprawozdanie z działalności oddziału za 2016 r. W podsumowaniu nawiązał do całej kadencji z lat 2013-2016. Zgodnie z planem w 2016 r. spotkaliśmy się 41 razy na czwartkach klubowych, których tematykę możemy prześledzić w miesięcznych relacjach w okienku PTEw. Dodatkową imprezą była zorganizowana przy wsparciu Zarządu Głównego PTEw sesja popularno-naukowa poświęcona pamięci Pawła Hulki-Laskowskiego. Do grona najaktywniejszych prelegentów w 2016 r. należeli: ks. Marek Londzin (4), Stefan Król (6), Stanisława Ruczko (11) i Władysław Sosna (13). Z zaplanowanych 9 wycieczek nie zrealizowaliśmy jednej z powodu zbyt małej liczby zgłoszeń.

Czytaj dalej »

„Pochód Reformacji przez Europę” – cykl spotkań w Cieszynie
dla uczczenia 500-lecia Reformacji

W związku z obchodami 500. rocznicy Reformacji, Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie organizuje w 2017 r. cykl spotkań historycznych poświęconych przedstawieniu przebiegu Reformacji w Polsce i w krajach ościennych.

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkania, które odbywają się w sali Macierzy Ziemi Cieszyńskiej przy ul. Stalmacha 14. Każde spotkanie rozpoczyna się o godz. 15.

Harmonogram spotkań:

Czytaj dalej »

Grudzień 2016 w cieszyńskim PTEw

Tegoroczny grudzień liczył pięć roboczych czwartków. Pierwsze trzy z nich wypełniły spotkania klubowe będące dopełnieniem rocznego planu poświęconego wspomnieniom zacnych sylwetek, dwa ostatnie to tradycyjna Wigilijka PTEw i zamykające rok refleksje „Wspomnijmy to jeszcze raz”, połączone z wyświetleniem zdjęć ilustrujących dorobek i wydarzenia, jakie miały miejsce w naszym oddziale PTEw.

Paweł Stalmach (1824-1891)

1 grudnia: Stefan Król przypomniał czołową postać polskiego odrodzenia narodowego na Śląsku Cieszyńskim, jaką był bez wątpienia Paweł Stalmach (1824-1891). Wszyscy pierwsi szermierze byli „kamizelkorzami” (noszący chłopską kamizelkę), wywodzący się z rodzin chłopskich, wszyscy byli absolwentami Gimnazjum Ewangelickiego w Cieszynie. Paweł Stalmach był jednym z nich. Już w domu, gdzie posługiwano się językiem domowym – polskim w jego śląsko-cieszyńskiej odmianie, uczono małego Pawła czytania polskiej Biblii. W gimnazjum natomiast, za wyjątkiem religii obowiązywał język wykładowy niemiecki i wychowanie było w duchu niemieckim. Prędzej czy później, musiało się w bardziej otwartych głowach gimnazjalistów zrodzić zasadnicze pytanie – kim jestem, kim chcę być? Skoro chciałbym w przyszłości pracować wśród swoich, tu na miejscu, a więc abym mógł rozumieć, co do mnie mówią i aby mnie rozumieli, co chcę im powiedzieć, muszę znać język wyniesiony z domu, język czytanej w domu Biblii, a mnie tymczasem nauczono myśleć i mówić po niemiecku…

Czytaj dalej »

Listopad 2016 w cieszyńskim PTEw

Kazimierz Brandys (1916-2000)

Listopadowy program oddziału przewidywał cztery spotkania klubowe. Z przyczyn obiektywnych w jednym przypadku nastąpiło drobne przetasowanie tematów. Swoje żniwo miała nasza polonistka Stanisława Ruczko, listopad bowiem obfitował w tematy literackie.

3 listopada Stanisława Ruczko nie ukrywała, że podjęła się tematu trudnego, bo przedstawienia postaci dziś ocenianej jako kontrowersyjną, usuniętą ze świecznika. W tych ocenach raczej nie uwzględnia się czasów i zachowań człowieka w okresie, w którym dziś my sami także chcemy widzieć same negatywy. Nie zawsze przekonania danej osoby, choć zakwalifikowane negatywnie, były zgodne z obowiązującą ideologią, a zwłaszcza z formą jej realizacji. Taką osobą był Kazimierz Brandys (1916-2000).

Czytaj dalej »

Zebranie Zarządów Oddziałów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego Diecezji Cieszyńskiej, Wapienica 2016

19 listopada 2016 roku w Domu Rekolekcyjno-Wypoczynkowym „Betania” w Bielsku-Białej Wapienicy odbyło się doroczne jesienne spotkanie przedstawicieli oddziałów PTEw Diecezji Cieszyńskiej, w którym udział wzięli przedstawiciele Zarządów Oddziałów z Bielska-Białej, Cieszyna, Jaworza i Ustronia oraz prezes Zarządu Głównego PTEw, Józef Król.

Spotkanie rozpoczęło się krótką modlitwą oraz przywitaniem Zarządów Oddziałów przez prezesa PTEw w Jaworzu, Leopolda Kłodę, który przedstawił również program zebrania. W pierwszym punkcie spotkania prezesi Oddziałów przedstawili krótką informację o swojej działalności w 2016 roku – co w tym roku zostało zrealizowane, podane zostały dane statystyczne o liczbie członków, spotkań oraz uczestników na spotkaniach.

Czytaj dalej »

Październik 2016 w cieszyńskim PTEw

Jesień pod Koczym Zamkiem

Październikowy program działalności cieszyńskiego oddziału PTEw obejmował jedną wycieczkę i trzy spotkania klubowe poświęcone przypomnieniu wybitnych postaci życia społecznego i religijnego.

6 października wyruszyliśmy na ósmą i ostatnią w tym roku wycieczkę. Nie zrealizowaliśmy tylko jednej z powodu zbyt małej liczby chętnych. Trzy wycieczki były na trasach krajowych, trzy do Republiki Czeskiej i dwie do Słowacji (tu jedna dwudniowa).

Laureaci konkursu o Zloty Liść Jesieni 2016

Prawie na całej trasie było mglisto, wietrznie, co więcej – Kubalonkę i okolice Ochodzitej zastaliśmy pokryte śniegiem. Drzewa, które jeszcze nie utraciły kolorowych liści, otoczone lekką mgiełką kontrastowały z bielą śniegu zalegającego pola. Widok iście godny pędzla najlepszych mistrzów. Szaruga i wiatr odstręczyły nas do grilowania na poletkach biwakowych w głębi doliny Rycerki.

Czytaj dalej »

Wrzesień 2016 w cieszyńskim PTEw

Svetozár Hurban-Vajanský (1847-1916)

We wrześniu w naszym planie mieliśmy cztery spotkania klubowe i jedną wycieczkę. Ta ostatnia, niestety, z powodu zbyt małej ilości zgłoszeń została odwołana.

W pierwszy czwartek, 1 września, Władysław Sosna przedstawił postać jednego z najwybitniejszych słowackich działaczy narodowych, prawnika, poetę, prozaika, publicystę i tłumacza, jakim był Svetozár Hurban-Vajanský (1847-1916). Urodził się w Hlbokem i wyrastał w gronie rodziny pastorskiej późniejszego superintendenta Jozefa Miloslawa Hurbana i Anny z domu Jurkowicz. Hlboke to ważna dla Słowaków miejscowość. Tam właśnie, w lipcu 1843 r. na farze ewangelickiej spotkała się trójka czołowych działaczy narodowych: Ludovit Štur, ks. Michal Miloslav Hodža i ks. Józef Miloslav Hurban, by podpisać akt utworzenia literackiego języka słowackiego, za podstawę którego przyjęto narzecze liptowskie. Rok później w tym samym gronie powołano stowarzyszenie kulturalne Tatrin, którego organem stało się pierwsze słowackie pismo literacko-kulturalne „Slovenské pohľady…” („Słowackie Poglądy na Wiedzę, Sztukę i Literaturę”). Jego wieloletnim redaktorem został ojciec małego Swatozára. Po miejscowej szkole podstawowej Svetozar kształcił się w kilku gimnazjach, m.in. w 1858 r. w Gimnazjum Ewangelickim w Cieszynie, którego dyrektorem był wówczas literat i publicysta słowacki Jan Kalinčiak. Ostateczenie maturę zdał w Bystrycy, po czym udał się na studia z zakresu prawa w Bratysławie, dopełnione w Budapeszcie.

Czytaj dalej »

Sierpień 2016 w cieszyńskim PTEw

W naszym planie pracy na sierpień ujęte były dwie wycieczki – w pierwszy i ostatni czwartek miesiąca oraz dwa spotkania klubowe.

U wejścia do Doliny Mięguszowieckiej

Na 4-5 sierpnia przewidzieliśmy wycieczkę w Tatry Słowackie, oczywiście przykrojoną do naszych możliwości fizycznych. W grę wchodziły wyłącznie doliny i to takie, w głąb których prowadzą drogi w miarę utwardzone, pozbawione wystających głazów i korzeni. Pisząc te słowa czuję, z jaką pogardą, wręcz oburzeniem mogę się spotkać ze strony rasowych turystów górskich, nie mówiąc o wspinaczach: czego ci ludzie szukają w górach, zwłaszcza w Tatrach? Czy mało tej snobistycznej stonki korkującej Zakopane i lekkomyślnych ceprów rozbijających się na tatrzańskich szlakach?

Schronisko nad Popradzkim Plesem

Wszelkiego rodzaju hoteli i pensjonatów, przeważnie o tzw. wyższym standardzie, pod Tatrami Słowackimi jest bez liku. Na wszelki wypadek, nie wszystkie podają ceny noclegów, ujawniają je po wpisaniu bliższych danych i tu dopiero okazuje się, że ceny są zróżnicowane nie tylko co do pory roku, a nawet dnia tygodnia, natomiast ich wysokość przyprawia o zawrót głowy. Wręcz trudno pojąć, że hotele te wcale nie stoją puste, nie mówiąc o tych, które są bardziej przystępne dla zarabiających poniżej średniej krajowej. Znalezienie więc możliwie taniego i godziwego noclegu pod Tatrami graniczy z kwadraturą koła, a rezerwacji trzeba chyba dokonywać co najmniej pół roku naprzód i to z przedpłatą.

Trzeci – zgoła prozaiczny problem, to było pytanie, czy nazbieramy chociaż minimum chętnych, i czy będzie oczekiwana pogoda?

Wreszcie wszystko dopięte, prognozy pogody są optymistyczne. Startujemy. Czytaj dalej »