Archiwum



PTEw na Facebooku
PTEw na Facebooku

PTEw na Twitterze
PTEw na Twitterze



stat4u



network monitoring software

Marzec 2017 w cieszyńskim PTEw

Tegoroczny marzec pomieścił pięć czwartków. Trzy z nich na naszych spotkaniach klubowych poświęciliśmy wspomnieniom osób zacnych, jeden wypełniły refleksje z tragicznego wydarzenia lat okupacji; ostatni czwartek włączyliśmy się do „Pochodu Reformacji przez Europę”.

Ks. bp Juliusz Bursche (1862-1942)

Marcowe spotkania otworzył 2 marca ks. Marek Londzin, który w swoim wystąpieniu starał się przedstawić w możliwie szerokim ujęciu życie i działalność ks. bp. Juliusza Burschego (1862-1942). Prelegent zatrzymał się przede wszystkim na międzywojennej działalności Biskupa, jego wysiłkach zmierzających do połączenia wszystkich ewangelików skupionych w różnych Kościołach istniejących w trzech byłych zaborach i rządzących się własnymi prawami oraz uregulowania stosunków prawnych Kościoła z Państwem. Na skutek oporu Kościołów Unijnych do 1918 r. znajdujących się w granicach Prus, do porozumienia nie doszło. Dopiero w 1937 r. Kościół Ewangelicko-Augsburski doczekał wydania dekretu Prezydenta RP i uznania Zasadniczego Prawa Wewnętrznego Kościoła. Wysiłki te dobrze zapamiętane przez hitlerowskie Niemcy, zostały okupione tragiczną śmiercią Biskupa w obozie koncentracyjnym i sponiewieraniem wielu członków jego rodziny.

Czytaj dalej »

Luty 2017 w cieszyńskim PTEw

Ks. Tadeusz Terlik (1929-1992)

Luty 2017 r. wypełniły cztery spotkania klubowe PTEw. Na pierwszym z nich – 2 lutego gościliśmy ks. Adama Glajcara, który w 25. rocznicę zgonu przypomniał i przedstawił w emocjonalnym wystąpieniu sylwetkę ks. Tadeusza Terlika (1929-1992), proboszcza parafii ewangelicko-augsburskiej w Goleszowie (1960-1992). Wcześniej ks. Terlik jako wikariusz służył w Sorkwitach, Pabianicach, Wrocławiu i najdłużej w Cieszynie. Dał się poznać jako utalentowany kaznodzieja, wielbiciel muzyki kościelnej. Już w Goleszowie z jego inwencji powstało aż pięć chórów, które rychło rozsławiły Goleszów licznymi koncertami w Polsce i zagranicą. Szerokie kontakty zagraniczne pozwoliły uruchomić proboszczowi przy parafii goleszowskiej aptekę poszukiwanych leków. Przypadające na 1985 r. dwustulecie budowy kościoła było okazją do podjęcia gruntownego remontu świątyni i wybudowania nowego domu parafialnego w Goleszowie. Ponadto rozbudował on kaplicę w Kisielowie (1991) i wzniósł nowy dom zborowy w Kozakowicach.

Czytaj dalej »

Styczeń 2017 w cieszyńskim PTEw

Walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału PTEw w Cieszynie

Na styczniowy program zajęć złożyły się 2 „zwyczajne” czwartki klubowe, walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze Oddziału oraz inauguracja cyklu wykładów „Pochód Reformacji przez Europę”.

Walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze odbyło się 19 stycznia. Zebranie miało typowy przebieg. Na liście gości odnotowaliśmy obecność proboszcza parafii ks. Janusza Sikory i kurator Małgorzaty Syrokosz. Prezes odczytał sprawozdanie z działalności oddziału za 2016 r. W podsumowaniu nawiązał do całej kadencji z lat 2013-2016. Zgodnie z planem w 2016 r. spotkaliśmy się 41 razy na czwartkach klubowych, których tematykę możemy prześledzić w miesięcznych relacjach w okienku PTEw. Dodatkową imprezą była zorganizowana przy wsparciu Zarządu Głównego PTEw sesja popularno-naukowa poświęcona pamięci Pawła Hulki-Laskowskiego. Do grona najaktywniejszych prelegentów w 2016 r. należeli: ks. Marek Londzin (4), Stefan Król (6), Stanisława Ruczko (11) i Władysław Sosna (13). Z zaplanowanych 9 wycieczek nie zrealizowaliśmy jednej z powodu zbyt małej liczby zgłoszeń.

Czytaj dalej »

„Pochód Reformacji przez Europę” – cykl spotkań w Cieszynie
dla uczczenia 500-lecia Reformacji

W związku z obchodami 500. rocznicy Reformacji, Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Cieszynie organizuje w 2017 r. cykl spotkań historycznych poświęconych przedstawieniu przebiegu Reformacji w Polsce i w krajach ościennych.

Serdecznie zapraszamy na kolejne spotkania, które odbywają się w sali Macierzy Ziemi Cieszyńskiej przy ul. Stalmacha 14. Każde spotkanie rozpoczyna się o godz. 15.

Harmonogram spotkań:

Czytaj dalej »

Grudzień 2016 w cieszyńskim PTEw

Tegoroczny grudzień liczył pięć roboczych czwartków. Pierwsze trzy z nich wypełniły spotkania klubowe będące dopełnieniem rocznego planu poświęconego wspomnieniom zacnych sylwetek, dwa ostatnie to tradycyjna Wigilijka PTEw i zamykające rok refleksje „Wspomnijmy to jeszcze raz”, połączone z wyświetleniem zdjęć ilustrujących dorobek i wydarzenia, jakie miały miejsce w naszym oddziale PTEw.

Paweł Stalmach (1824-1891)

1 grudnia: Stefan Król przypomniał czołową postać polskiego odrodzenia narodowego na Śląsku Cieszyńskim, jaką był bez wątpienia Paweł Stalmach (1824-1891). Wszyscy pierwsi szermierze byli „kamizelkorzami” (noszący chłopską kamizelkę), wywodzący się z rodzin chłopskich, wszyscy byli absolwentami Gimnazjum Ewangelickiego w Cieszynie. Paweł Stalmach był jednym z nich. Już w domu, gdzie posługiwano się językiem domowym – polskim w jego śląsko-cieszyńskiej odmianie, uczono małego Pawła czytania polskiej Biblii. W gimnazjum natomiast, za wyjątkiem religii obowiązywał język wykładowy niemiecki i wychowanie było w duchu niemieckim. Prędzej czy później, musiało się w bardziej otwartych głowach gimnazjalistów zrodzić zasadnicze pytanie – kim jestem, kim chcę być? Skoro chciałbym w przyszłości pracować wśród swoich, tu na miejscu, a więc abym mógł rozumieć, co do mnie mówią i aby mnie rozumieli, co chcę im powiedzieć, muszę znać język wyniesiony z domu, język czytanej w domu Biblii, a mnie tymczasem nauczono myśleć i mówić po niemiecku…

Czytaj dalej »

Listopad 2016 w cieszyńskim PTEw

Kazimierz Brandys (1916-2000)

Listopadowy program oddziału przewidywał cztery spotkania klubowe. Z przyczyn obiektywnych w jednym przypadku nastąpiło drobne przetasowanie tematów. Swoje żniwo miała nasza polonistka Stanisława Ruczko, listopad bowiem obfitował w tematy literackie.

3 listopada Stanisława Ruczko nie ukrywała, że podjęła się tematu trudnego, bo przedstawienia postaci dziś ocenianej jako kontrowersyjną, usuniętą ze świecznika. W tych ocenach raczej nie uwzględnia się czasów i zachowań człowieka w okresie, w którym dziś my sami także chcemy widzieć same negatywy. Nie zawsze przekonania danej osoby, choć zakwalifikowane negatywnie, były zgodne z obowiązującą ideologią, a zwłaszcza z formą jej realizacji. Taką osobą był Kazimierz Brandys (1916-2000).

Czytaj dalej »

Zebranie Zarządów Oddziałów Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego Diecezji Cieszyńskiej, Wapienica 2016

19 listopada 2016 roku w Domu Rekolekcyjno-Wypoczynkowym „Betania” w Bielsku-Białej Wapienicy odbyło się doroczne jesienne spotkanie przedstawicieli oddziałów PTEw Diecezji Cieszyńskiej, w którym udział wzięli przedstawiciele Zarządów Oddziałów z Bielska-Białej, Cieszyna, Jaworza i Ustronia oraz prezes Zarządu Głównego PTEw, Józef Król.

Spotkanie rozpoczęło się krótką modlitwą oraz przywitaniem Zarządów Oddziałów przez prezesa PTEw w Jaworzu, Leopolda Kłodę, który przedstawił również program zebrania. W pierwszym punkcie spotkania prezesi Oddziałów przedstawili krótką informację o swojej działalności w 2016 roku – co w tym roku zostało zrealizowane, podane zostały dane statystyczne o liczbie członków, spotkań oraz uczestników na spotkaniach.

Czytaj dalej »

Październik 2016 w cieszyńskim PTEw

Jesień pod Koczym Zamkiem

Październikowy program działalności cieszyńskiego oddziału PTEw obejmował jedną wycieczkę i trzy spotkania klubowe poświęcone przypomnieniu wybitnych postaci życia społecznego i religijnego.

6 października wyruszyliśmy na ósmą i ostatnią w tym roku wycieczkę. Nie zrealizowaliśmy tylko jednej z powodu zbyt małej liczby chętnych. Trzy wycieczki były na trasach krajowych, trzy do Republiki Czeskiej i dwie do Słowacji (tu jedna dwudniowa).

Laureaci konkursu o Zloty Liść Jesieni 2016

Prawie na całej trasie było mglisto, wietrznie, co więcej – Kubalonkę i okolice Ochodzitej zastaliśmy pokryte śniegiem. Drzewa, które jeszcze nie utraciły kolorowych liści, otoczone lekką mgiełką kontrastowały z bielą śniegu zalegającego pola. Widok iście godny pędzla najlepszych mistrzów. Szaruga i wiatr odstręczyły nas do grilowania na poletkach biwakowych w głębi doliny Rycerki.

Czytaj dalej »

Wrzesień 2016 w cieszyńskim PTEw

Svetozár Hurban-Vajanský (1847-1916)

We wrześniu w naszym planie mieliśmy cztery spotkania klubowe i jedną wycieczkę. Ta ostatnia, niestety, z powodu zbyt małej ilości zgłoszeń została odwołana.

W pierwszy czwartek, 1 września, Władysław Sosna przedstawił postać jednego z najwybitniejszych słowackich działaczy narodowych, prawnika, poetę, prozaika, publicystę i tłumacza, jakim był Svetozár Hurban-Vajanský (1847-1916). Urodził się w Hlbokem i wyrastał w gronie rodziny pastorskiej późniejszego superintendenta Jozefa Miloslawa Hurbana i Anny z domu Jurkowicz. Hlboke to ważna dla Słowaków miejscowość. Tam właśnie, w lipcu 1843 r. na farze ewangelickiej spotkała się trójka czołowych działaczy narodowych: Ludovit Štur, ks. Michal Miloslav Hodža i ks. Józef Miloslav Hurban, by podpisać akt utworzenia literackiego języka słowackiego, za podstawę którego przyjęto narzecze liptowskie. Rok później w tym samym gronie powołano stowarzyszenie kulturalne Tatrin, którego organem stało się pierwsze słowackie pismo literacko-kulturalne „Slovenské pohľady…” („Słowackie Poglądy na Wiedzę, Sztukę i Literaturę”). Jego wieloletnim redaktorem został ojciec małego Swatozára. Po miejscowej szkole podstawowej Svetozar kształcił się w kilku gimnazjach, m.in. w 1858 r. w Gimnazjum Ewangelickim w Cieszynie, którego dyrektorem był wówczas literat i publicysta słowacki Jan Kalinčiak. Ostateczenie maturę zdał w Bystrycy, po czym udał się na studia z zakresu prawa w Bratysławie, dopełnione w Budapeszcie.

Czytaj dalej »

Sierpień 2016 w cieszyńskim PTEw

W naszym planie pracy na sierpień ujęte były dwie wycieczki – w pierwszy i ostatni czwartek miesiąca oraz dwa spotkania klubowe.

U wejścia do Doliny Mięguszowieckiej

Na 4-5 sierpnia przewidzieliśmy wycieczkę w Tatry Słowackie, oczywiście przykrojoną do naszych możliwości fizycznych. W grę wchodziły wyłącznie doliny i to takie, w głąb których prowadzą drogi w miarę utwardzone, pozbawione wystających głazów i korzeni. Pisząc te słowa czuję, z jaką pogardą, wręcz oburzeniem mogę się spotkać ze strony rasowych turystów górskich, nie mówiąc o wspinaczach: czego ci ludzie szukają w górach, zwłaszcza w Tatrach? Czy mało tej snobistycznej stonki korkującej Zakopane i lekkomyślnych ceprów rozbijających się na tatrzańskich szlakach?

Schronisko nad Popradzkim Plesem

Wszelkiego rodzaju hoteli i pensjonatów, przeważnie o tzw. wyższym standardzie, pod Tatrami Słowackimi jest bez liku. Na wszelki wypadek, nie wszystkie podają ceny noclegów, ujawniają je po wpisaniu bliższych danych i tu dopiero okazuje się, że ceny są zróżnicowane nie tylko co do pory roku, a nawet dnia tygodnia, natomiast ich wysokość przyprawia o zawrót głowy. Wręcz trudno pojąć, że hotele te wcale nie stoją puste, nie mówiąc o tych, które są bardziej przystępne dla zarabiających poniżej średniej krajowej. Znalezienie więc możliwie taniego i godziwego noclegu pod Tatrami graniczy z kwadraturą koła, a rezerwacji trzeba chyba dokonywać co najmniej pół roku naprzód i to z przedpłatą.

Trzeci – zgoła prozaiczny problem, to było pytanie, czy nazbieramy chociaż minimum chętnych, i czy będzie oczekiwana pogoda?

Wreszcie wszystko dopięte, prognozy pogody są optymistyczne. Startujemy. Czytaj dalej »

Lipiec 2016 w cieszyńskim PTEw

Lipcowy program oddziału przewidywał trzy spotkania klubowe i jedną wycieczkę.

Wycieczka do Karlowej Studanki i na Pradziada

14 lipca. Głównym punktem programu piątej w tym sezonie wycieczki PTEw było zdobycie szczytu Pradziada (1492 m) w Grubym Jeseniku (Czechy). Jest to na tyle daleko od Cieszyna (w linii prostej 106 km), że trzeba się dobrze nagimnastykować, aby zmieścić się z programem wycieczki w ciągu jednego dnia. Mimo, iż po drodze jest wiele ciekawych miejsc godnych zatrzymania się, chcąc zaliczyć perełkę uzdrowisk Karlowe Studanki i wejść na szczyt Pradziada, nic więcej do programu wycieczki nie da się wprasować. Karlowa Studanka ze swoją architekturą i wyniosły masyw Pradziada to miejsca szczególne, do których chętnie się powraca. Z bezleśnego szczytu Pradziada, a zwłaszcza z „dysku” widokowego na wieży przekaźnika telewizyjnego, roztacza się niezapomniany widok nie tylko na miasta śląskie po polskiej stronie, ale na cały górski świat daleko poza rozłogami Sudetów. Tylko, no właśnie, trzeba trafić na pogodę. Pradziad ma to do siebie, że notuje najwyższe w okolicy opady roczne.

Czytaj dalej »

Czerwiec 2016 w cieszyńskim PTEw

Prelekcja prof. Rafała M. Leszczyńskiego

Z różnych powodów czerwiec był dla Oddziału PTEW w Cieszynie miesiącem trudnym, pełnym niespodzianek i nieprzewidzianych sytuacji. W trzydziestu dniach miesiąca zmieściły się bowiem cztery czwartki klubowe, jedna wycieczka i dodatkowo, poza planem rocznym, sesja popularno-naukowa poświęcona pamięci Pawła Hulki-Laskowskiego.

Paweł Hulka-Laskowski (1881-1946)

O tej ostatniej wystarczająco dużo napisała dr Aneta Sokół w okienku PTEw. Tu dla porządku przypomnimy, że organizatorem sesji był Oddział PTEw w Cieszynie przy wydatnym wsparciu Zarządu Głównego PTEw. Odbyła się w sobotę 18 czerwca 2016 r. w sali starej szkoły ewangelickiej.

Na program sesji złożyły się trzy wystąpienia:

  • prof. dr hab. Rafał Marcin Leszczyński: „Twórczość i poglądy Pawła Hulki-Laskowskiego w kontekście biograficznym”,
  • Agnieszka Teresa Tys: „Poglądy pedagogiczne Pawła Hulki-Laskowskiego”,
  • Władysław Sosna: „Cieszyńskimi śladami Pawła Hulki-Laskowskiego”.

Czytaj dalej »