Koło
filiał Parafii Ewangelicko - Augsburskiej w Koninie

Kościół przy ul. Sienkiewicza

W drugiej połowie XVI wieku Reformacja dotarła także w okolice Koła. W tym czasie starostą Koła był Andrzej,a później Stanisław Górka. Obaj byli gorliwymi zwolennikami Reformacji, czyli odnowy nauki i życia Kościoła. Nabożeństwa odbywały się w kaplicy urządzonej w ich rezydencji. W czasie kontrreformacji wszelki ruch odnowy w okolicach Koła został wyrugowany.

Na nowo, ewangelicyzm na Ziemi Kolskiej, pojawia się w czasie osadnictwa tzw. olęderskiego, kiedy to wśród przybyłych osadników ze Śląska, Prus, Saksonii większość stanowiliewangelicy. Powstały wtedy kolonie: Majdany 1779, Police 1785, Budki 1786, Szarłatowo 1855.

Pierwsze nabożeństwa dla ewangelików zamieszkujących w Kole, o których wiadomo, odbywały się najpierw w Ratuszu, a później we wspólnej szkole elementarnej.

W 1835 roku utworzono w Kole filiał podległy Parafii Ewangelicko- Reformowanej w Żychlinie, a w latach 1845 - 1903 podległy Parafii Ewangelicko- Augsburskiej w Turku. W połowie XIX w. istniał już mentarz ewangelicki. Ewangelicy kolscy zakupili w 1857 r. budynek w którym urządzono kaplicę. Ponieważ była ona za mała, postanowiono wybudować Kościół. Dnia 07 06 1882 wmurowano kamień węgielny pod budowę, którą zakończono poświęceniem Kościoła dnia 15 listopada 1883. W latach 1902- 1904 zbudowano plebanię (obecnie wynajęta na Miejską Bibliotekę Publiczną). Erygowanie Parafii nastąpiło w 1923 roku.

W czasie działań wojennych Kościół w Kole poniósł wielkie straty. Zniszczeniu uległa wieża z kopułą, zniszczono drzwi, rozkradziono bądź zniszczono sprzęt liturgiczny (organy, żyrandole, świeczniki, kielichy i in.), władze kościelne sprzedały dzwony parafiom w Osieku i Białkowie, a ambonę parafii w Dębach Szlacheckich. Obiekt sakralny został sprofanowany.

Wielu ewangelików musiało opuścić miasto w którym się urodzili i wychowali, wielu zginęło. Ks. mjr Paszko, który był przez kilkanaście lat administratorem Parafii został zamordowany w Katyniu. Parafianie musieli walczyć z ówczesnymi władzami o odzyskanie Kościoła, które to chciały w nim urządzić m. in. pocztę. Mimo to dnia 01.11.1952 roku odprawiono pierwsze nabożeństwo w jeszcze zrujnowanum Kościele, bez organ, dzwonów, żyrandoli (nie ma ich do dzisiaj). Niewielka gromadka ewangelików przystąpiła jedynie do remontu zabezpieczającego gdyż finansowo nie byli wstanie odbudować wieży i urządzić odpowiednio wnętrze.

Obecnie filiał w Kole należy do Parafii Ewangelicko- Augsburskiej w Koninie. Nabożeństwa odbywają się w każdą drugą i czwartą niedzielę miesiąca o godz. 14.00.

Parafia posiada także cmentarz położony przy ul. Poniatowskiego (między stacją CPN i Domem Opieki) na którym spoczywa wiele osób zasłużonych nie tylko dla Parafii, ale także dla Koła i Polski.